“Dinden uzaklaştı”, “Deizm yaygınlaştı”, “İnsanlar artık eskisi gibi inanmıyor”, “Gençler inançlarını sorguluyor” gibi sözleri zaman zaman duyuyoruz.
Bu durum konuşulduğunda, bazıları insanların inançlarından uzaklaşırken gösterdikleri gerekçeleri yalnızca birer bahane olarak görür.
Ama ben bunun her zaman bir bahane olmadığını biliyorum.
İnsan, hayatının bazı dönemlerinde öyle şeyler yaşar ki gördükleri, duydukları ve maruz kaldığı haksızlıklar onu derinden etkiler. Bazen bu süreç insanı bir kopuşa sürükler. Kimileri tamamen kopar, kimileri ise kıyıda bekler. Ne bütünüyle uzaklaşabilir ne de eskisi gibi yakın hissedebilir kendini.
İnançlarından uzaklaşan insanlar vardır. Bunu yalnızca teorik olarak söylemiyorum. Yaşamış biri olarak biliyorum.
Ben de pek çok şeyi öğrenmiş, araştırmış ve üzerine düşünmüş biri olmama rağmen bugün günlük hayatımda bu konular üzerine neredeyse tek kelime etmiyorum.
Çünkü bazen insan, anlattıklarının anlaşılmadığını görür. Yaşadığı kırılmanın nedenlerini açıklamaya çalıştığında bile karşısında onu anlamayan insanlarla karşılaşır.
Belki de sosyoloji okumak, insanı ve toplumu anlamaya çalışırken bildiğimizi sandığımız pek çok şeyin aslında ne kadar tartışmalı olduğunu görmektir. İnsan bazen anlamak için çıktığı yolda, daha önce anlamlı bulduğu şeylerin bile anlamını sorgulamaya başlar.
Üstelik bu uzaklaşmanın yaşadığımız dönemle, yönetimle, siyasetle veya toplumda karşılaştığımız adaletsizliklerle hiçbir ilgisi olmadığını söyleyenler de olur.
Oysa bir inancı temsil ettiğini söyleyenlerin davranışları, yalnızca kendilerini ilgilendirmez. Onların davranışları, taşıdıkları simgelere, savundukları değerlere ve temsil ettiklerini söyledikleri inanca ilişkin algıyı da etkiler.
Ben de bunun insanın inanç dünyasında nasıl bir kırılmaya yol açabileceğini yaşayarak öğrendim.
İnsan gerçek ihaneti, gerçek zulmü ve gerçek haksızlığı gördüğünde, yaşadıklarının sorumluluğunu bir yere yöneltmek ister.
Öfkesinin bir muhatabı olsun ister.
Fakat bazen karşısında elle tutulur, hesap sorabileceği bir muhatap bulamaz. İşte o zaman öfkesi yalnızca kendisine haksızlık yapanlara değil, dünyanın kendisine, hayatın anlamına, hatta yaratılışa kadar uzanabilir.
Bu öfke bazen bir isyana, bazen bir itiraza, bazen de sessiz bir uzaklaşmaya dönüşür.
İnsanın asıl mücadelesi belki de burada başlar.
Çünkü zaman zaman bir söz, bir hatırlatma veya küçük bir olay insanı yeniden düşünmeye sevk eder.
Kızgınlığımı gerçekten doğru yere mi yöneltiyorum?
İnsanların yaptığı kötülüklerle, inandığım değerleri neden aynı yerde tutuyorum?
Bu sorular bazen insanı durdurur.
Öfkesinin yönünü yeniden değerlendirmesini sağlar. Kopuşun eşiğindeyken asıl sorumluların kimler olduğunu hatırlatır.
İnsan böylece kendisini toparlayabilir. Yaşadığı haksızlığın, dünyaya ve inandığı bütün değerlere duyduğu güveni tamamen yok etmesine izin vermemeye çalışabilir.
Peki, bütün bunları anlatmanın bir anlamı var mı?
Belki yok.
Ama belki de var.
Çünkü insan bazen yalnızca kendisi gibi hisseden başka insanların da bulunduğunu bilmek ister.
Yaşadığı kırgınlığın, sorgulamanın ve öfkenin yalnızca kendisine ait olmadığını görmek ister.
Belki bu satırlar, benzer şeyleri yaşayan insanların duygularına tercüman olur.
Belki birileri, kendi içinde tarif edemediği şeyleri burada bulur.
Benim söylemek istediğim aslında çok basit:
Dünya çok güzel ama...
Bu güzel dünyanın içinde iyilikten uzaklaşmış, gözleri kararmış, güç ve para uğruna ya da kendi inanç ve ideolojileri adına başkalarına zulmetmeyi göze almış insanlar var.
Onların yaptıkları, yalnızca kötülüğe maruz kalanların değil, bazen bütün bir toplumun hayatını çekilmez hâle getirebiliyor.
İnsanın dünyaya duyduğu öfkenin kaynağı, bazen dünyanın kendisi değil, onu yaşanmaz hâle getiren insanlardır.
Çok eskiden beri söylenen, fakat zaman zaman yeniden hatırlanması gereken bir söz:
“Zulmün artsın ki zeval bulasın.”
Belki de bazı zamanlarda insanın kendisine hatırlatması gereken şey budur.
Zulmün varlığı, iyiliğin yok olduğu anlamına gelmez.
Ve kötülük yapanların varlığı, dünyanın güzelliğini ortadan kaldırmaz.
