Hayat, her biri farklı perdeden ses çıkaran tellerle örülmüş devasa bir enstrümana benzer. Kimi teller neşeyi fısıldar, kimi teller hüznü...
Bu teller arasında öyle bir tanesi vardır ki ona dokunulduğunda daha önce duyduğumuz seslere benzemez. Musikide bağlamanın en kalın, en tok sesine verilen isimdir belki bam teli; hayattaki karşılığı ise sabrımızın bittiği, maskelerin düştüğü ve o güne kadar bastırılan ne varsa dışarı fırladığı kırılma noktasıdır.
Peki, nedir insanın bam teli?
Çoğu zaman yıllarca sabırla, sükûnetle taşınan yükün altında son raddedir. Doğamız gereği esneğiz. Kırılmadan bükülmeyi, sineye çekmeyi, buna da eyvallah demeyi öğreniriz. Ancak her esnemenin sınırı, sabrın da son durağı vardır. İşte bam teli, sınırın bittiği yerdeki kırmızı çizgidir. O çizgiye basıldığında, o güne kadar sakin akan nehir çağlayana, sessiz liman dev dalgalara dönüşebilir.
İşin ilginç yanı, herkesin bam telinin başka notaya akort edilmiş olmasıdır.
Kimi insan için bu tel adaletsizliktir; haksızlığa uğradığı zaman o tok ses tınlamaya başlar.
Kimisi için gururdur; değer verdiği insanların onu hafife almasıdır.
Kimisi içinse sadece yalnızlık anında, üst üste gelen aksiliklerin bardağı taşıran son damla olmasıdır.
Toplum olarak “bam teline basmak” deyimini genellikle birini öfkelendirmek, çileden çıkarmak anlamında kullanırız. Bu tel kopma noktasına geldiğinde ortalık biraz şenlikli olabilir! Ancak madalyonun diğer yüzünde, bam telimiz aslında en dürüst olduğumuz yerdir. Çünkü canımız can evimizden yanmadıkça o tel titremez. O ses yükseldiğinde kişinin gerçekten neye değer verdiğini, neyi asla hazmedemeyeceğini anlarsınız. Bir nevi ruhsal anatomisinin haritasıdır bam teli.
Önemli olan, o telin ne zaman, hangi tonda ve ne şiddetle titrediğini bilmek; kendi sınırlarımızın farkına varmaktır. Kendi bam telimizi tanıdıkça kendimizi daha iyi yönetiriz. Başkalarının bam teline basarken göstereceğimiz nezaket ise bizi insan yapan erdemlerdendir. Çünkü biliriz ki her kırılan bam teli, bir daha aynı akordu tutmayacak derin bir sessizliğin başlangıcı olabilir.
Esin Kara
