"Seküler" kelimesi günlük sohbetlerden siyasal tartışmalara kadar dilimizde yer bulan ancak anlamı üzerinde uzlaşılamayan ya da en çok yanlış anlaşılan kavramların başında gelir. Kimi zaman dine mesafeli duruşun, kimi zaman maneviyatsızlığın, kimi zaman da sadece modernleşme hevesinin etiketi olarak kullanılır. Oysa bu dar kalıpların ötesinde sekülerlik; toplumsal barışın, ortak aklın ve farklı inançların bir arada yaşayabilmesinin en hayati zeminlerindendir.
Kelime kökeni itibarıyla "bu dünyaya ait olan", "zamanlı" ve "çağdaş" anlamlarını barındıran sekülerlik, özünde din ile devlet veya toplumsal kurumların birbirine karıştırılmamasını savunur. Bu, dini inancı tamamen reddetmek ya da ötelemek anlamına gelmez. Tam aksine inanma veya inanmama özgürlüğünü en geniş anlamda güvence altına almayı hedefler. Seküler bir düzen, ibadethanelerin kapısına kilit vurmak için değil; farklı inançtan insanların ya da hiçbir inanca mensup olmayanların kamusal alanda eşit, huzurlu ve birbirlerinin haklarına saygılı biçimde var olabilmesi için vardır.
Günlük hayatımızda sekülerliği sıklıkla yanlış yorumlarız. Onu ahlaktan yoksun bir boşvermişlik ya da kutsal olana duyulan öfke sanırız. Hâlbuki seküler düşünce, ahlakın kaynağını ilahi referansların dışına taşıyarak insan aklı ve vicdanında aramayı, böylece farklı inanç gruplarının ortak adalet paydasında buluşabilmesini sağlar. Camiye, kiliseye, sinagoga ya da cemevine gidenlerin ya da hiçbiriyle yolu kesişmeyen bir bireyin sokakta, iş yerinde, okulda aynı kurallarla, aynı haklarla yaşayabilmesinin teminatıdır.
Hayatın karmaşası içinde seküler yaklaşım, bize "öteki" olarak gördüğümüz insanla ortak zemin bulma imkânı tanır. Akıl, bilim, evrensel hukuk ve insan hakları bu zeminin en sağlam direkleridir. Dünyayı dogma çatışmalarından ziyade rasyonel çözümlerle anlamlandırma çabası, insanlığa bugüne kadar en çok barış ve ilerleme vadeden yoldur.
Sonuç olarak; seküler olmak, bu dünyaya sırt çevirmek değil, tam tersine bu dünyayı herkes için daha adil, yaşanabilir ve ortak kılmak demektir. İnançların mahremiyetini ve kutsallığını korumanın en emin yolu, kamusal alanı herkesi kucaklayan ortak akılla örmekten geçer. Sekülerizm, inancın düşmanı değil, inançların özgürce nefes alabileceği gökyüzüdür.
Esin Kara








