Yanlış yapmak, insan olmanın sessiz ama en güçlü yankısıdır. Adımlarımızı attığımız her an, bilerek ya da bilmeyerek, eksiklik bırakırız ardımızda. "Yanlış" kelimesi kulağa çoğu zaman korkutucu, düzeltilmesi gereken hata, hatta utanç kaynağı gibi gelir. Oysa yanlış, hayatın ezberlenmiş ritmini bozan, bizi durup düşünmeye zorlayan ve asıl öğrenme yolculuğunu başlatan kıymetli dönemeçtir.
Her yanlış, eksik bildiğimiz gerçeğin, göremediğimiz açının ya da daha olgunlaşmamış düşüncenin aynasıdır. Thomas Edison'ın ampulü bulana kadar binlerce başarısız deneme yaptığı söylenir. Ona "Bu kadar yanlış sonuç seni üzmedi mi?" diye sorduklarında, "Hayır, çalışmayan binlerce yol buldum." demiş. İşte yanlış, çalışmayan yolları eleyerek bizi doğruya götürecek pusulayı kalibre etmektir.
Sanatta da bilimde de insan ilişkilerinde de böyledir. Hiç hata yapmamış bir insan, yeni bir şey denememiş demektir. Kalemi kâğıda ilk kez vuran yazarın ilk cümleleri kusurludur; tuvale ilk fırçayı vuran ressamın renkleri taşırması kaçınılmazdır. Hayatın tuvali de böyledir. Çizgiler taşar, boyalar karışır; ama o kusurlu fırça darbeleri olmasa ne özgün bir eser ortaya çıkar ne de kendi hikâyemizin rengini bulabiliriz.
Kabul etmek gerekir ki yanlış yapmak can yakar. Pişmanlık hissi, zaman kaybı ya da başkalarına karşı duyulan mahcubiyet insanı yorar. Ancak yanlışın bize fısıldadığı gerçekleri dinleyebildiğimizde acı yerini olgunluğa bırakır. Hata yaptığımızı fark edebilmek ve bunu kabul edebilmek zayıflık değil, aksine karakterin ve vicdanın en güçlü duruşudur. Çünkü ancak gerçeği arayan insan yanıldığını görebilir.
Sonuç olarak yanlışlar, hayatın yol ayrımındaki uyarı levhalarıdır. Onlardan korkmak yerine onlarla yüzleşmek, onları basamak olarak görmek gerekir. Belki de hayatın en büyük sanatı, yaptığımız yanlışlardan korkmadan yaşayabilmek ve her içinde saklı olan sessiz bilgeliği duyabilmektir. Çünkü biz doğrularımız ile var olur ama yanlışlarımızla büyürüz.
Esin Kara
