AB'den düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesine ilişkin yeni sistem

Düzenlemenin, geri dönüş süreçlerini hızlandırmayı, prosedürleri sadeleştirmeyi ve AB içinde yetkisiz hareketleri önlemeyi amaçladığı belirtildi. Yeni kuralların uygulanmasında temel haklara, uluslararası hukuka, geri göndermeme ilkesine ve toplu sınır dışı yasağına uyulacağı vurgulandı.

Geri dönüş kararı olanlar iş birliği yapmak zorunda olacak

Yeni sisteme göre, bir AB üyesi ülkede yasa dışı kaldığı tespit edilen üçüncü ülke vatandaşları hakkında verilen geri dönüş kararı, ilgili ülkeyi derhal ya da belirlenen süre içinde terk etme yükümlülüğü doğuracak.

Hakkında geri dönüş kararı bulunan kişilerin, geri dönüş sürecinin hazırlanması için ulusal makamlarla iş birliği yapması gerekecek. İş birliği yapılmaması, kaçma riski bulunması veya güvenlik tehdidi oluşturulması durumunda, bireysel değerlendirmeye dayalı olarak gözaltı kararı verilebilecek.

Gözaltı süresi 24 aya kadar çıkabilecek

Düzenlemeye göre gözaltı kararı, idari ya da adli makam tarafından verilecek. Gözaltı süresi 24 aya kadar uygulanabilecek. Koşulların değişmesi, yeni bilgilerin ortaya çıkması veya üçüncü ülkeyle iş birliğinin gelişmesi halinde bu süreye 6 aya kadar ek süre getirilebilecek.

Üye devletler, gözaltı dışında düzenli bildirimde bulunma, belirli bir adreste ikamet etme, mali güvence veya elektronik izleme gibi alternatif tedbirler de uygulayabilecek.

“Geri gönderme merkezleri” gündemde

Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de AB dışındaki ülkelerde kurulabilecek “geri gönderme merkezleri” oldu.

Refakatsiz küçükler hariç olmak üzere, hakkında geri dönüş kararı bulunan kişilerin, bir AB üyesi ülkenin anlaşma yaptığı üçüncü bir ülkeye transfer edilmesi mümkün olabilecek. Bu uygulama, yalnızca insan haklarına, uluslararası hukuka ve geri göndermeme ilkesine uygun ülkelerle yapılacak anlaşmalar kapsamında uygulanabilecek.

Üye ülkelerin, bu tür anlaşmaları uygulamaya koymadan önce Avrupa Komisyonu’nu ve diğer üye devletleri bilgilendirmesi gerekecek.

Güvenlik riski oluşturanlara daha katı kurallar

Yeni sistem kapsamında güvenlik riski oluşturduğu değerlendirilen kişiler için daha katı kurallar uygulanacak. Ulusal makamlar, etkili bir geri dönüş süreci için belirli soruşturma tedbirlerine başvurabilecek.

Bu tedbirler arasında, yargı veya idari makamların iznine bağlı olarak kişilerin, ikamet ettikleri yerlerin, kişisel eşyalarının ve elektronik cihazlarının aranması ile gerekli durumlarda el koyma işlemleri yer alabilecek.

Azmani: Avrupa sözünü tuttu

Düzenlemenin raportörü Malik Azmani, yeni kuralların AB’nin geri dönüş politikasında uzun süredir beklenen reformu hayata geçirdiğini belirtti.

Azmani, kalma hakkı bulunmayan kişilerin menşe ülkelerine geri dönmesinin beklendiğini ifade ederek, etkili ve gerçekçi geri gönderme önlemlerinin Avrupa göç sisteminin eksik kalan parçası olduğunu söyledi.

Bazı hükümler hemen uygulanacak

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için metnin Avrupa Birliği Konseyi tarafından resmen kabul edilmesi ve AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanması gerekiyor.

Geri gönderme merkezleri, küçüklerin yaş değerlendirmesi ve geri dönüşlerin dış boyutu gibi bazı hükümler düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulanacak. Hazırlık süreci gerektiren diğer hükümler ise yürürlüğe girişten 12 ay sonra uygulanmaya başlayacak.