Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.Kanun; İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu dâhil birçok mevzuatta değişiklik öngörüyor.
“IBAN Kiralama” Suçlarında Ceza İndirimi
Düzenlemenin en çok tartışılan maddelerinden biri, banka hesabını veya ödeme aracını başkasına kullandırarak dolandırıcılık suçuna katılan kişilerle ilgili oldu.Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak; banka hesabı, kredi kartı, ödeme aracı, kripto varlık hesabı ya da bunların kullanılmasını sağlayan bilgilerin haksız menfaat karşılığında başkasına verilmesiyle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.Düzenleme, kanun yürürlüğe girmeden önce hüküm verilmiş ancak dosyası istinaf veya temyiz incelemesinde bulunan bazı sanıkları da kapsayacak. İnfaz aşamasındaki hükümlüler ise mağdurun zararını belirlenen süre içinde tamamen karşılamaları durumunda etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Miras Kalan Taşınmazlarda Yeni Açık Artırma Usulü
Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi durumunda, ilk açık artırma yalnızca taşınmazın maliki olan mirasçılar arasında yapılacak.Bu yöntem bir defaya mahsus uygulanacak. İlk artırmada taşınmazın tahmini değerinin yüzde 100’üne ulaşılması gerekecek. Satış gerçekleşmezse ikinci artırmada yüzde 50 sınırı uygulanacak.
Noterlik Belgeleri Elektronik Ortamda Gönderilebilecek
Mahkemeler, sulh ceza hâkimlikleri, cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili resmî kurumlar noterlik evraklarını inceleyebilecek.Talep edilen noterlik belgelerinin onaylı örnekleri, güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda ilgili mercilere gönderilebilecek. Bu işlemler için posta ve yol masrafları dışında harç, vergi veya değerli kâğıt ücreti alınmayacak.
Danıştay Düzenlemesi 2030’a Uzatıldı
Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine yönelik sürenin sona erme tarihi dört yıl uzatıldı.Boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulamadan da 23 Temmuz 2030’a kadar vazgeçilecek.
Bazı İdari Davalara Tek Hâkim Bakacak
İdare mahkemelerinde tek hâkimle karara bağlanacak davaların kapsamı genişletildi.2026 yılı için konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler, kamu görevlileri ve meslek kuruluşu üyeleri hakkındaki belirli işlemlere karşı açılan davalar tek hâkim tarafından görülecek.
Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Eğitimi Yeniden Düzenlendi
Hâkim ve savcı yardımcılarına anayasa, insan hakları, ceza, özel hukuk, idare ve vergi hukuku ile duruşma yönetimi ve gerekçeli karar yazımı gibi alanlarda eğitim verilecek.Yalnızca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılara uyarma cezası uygulanacak.
Kanuni Faiz TCMB Reeskont Oranına Bağlandı
Sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık tarihinde uyguladığı kısa vadeli reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.Reeskont oranının yıl ortasında en az 5 puan değişmesi hâlinde, ikinci yarıda 30 Haziran tarihindeki oran dikkate alınacak.
HAGB Düzenlemesi Yenilendi
İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmedilen bazı davalarda, mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilecek.Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceğine ilişkin kanaat oluşması ve mağdurun ya da kamunun zararının giderilmesi şartları aranacak.Hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı kişiler beş yıl süreyle denetime tabi tutulacak. İşkence, eziyet ve kamu görevlileri tarafından gerçekleştirilen bazı kötü muamele suçlarında ise bu düzenleme uygulanmayacak.
Duruşmalar Arasında En Fazla Üç Ay Olacak
Hukuk davalarında duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek.Bilirkişi incelemesinin uzaması veya başka yerde işlem yapılması gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini açıklayarak daha uzun bir süre belirleyebilecek.
İki Madde Tekliften Çıkarıldı
Genel Kurul’da kabul edilen önergelerle, para alacağı, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlarla ilgili düzenleme ile bilgisayar ve dijital sistemlerde arama, kopyalama ve el koymaya ilişkin madde kanun metninden çıkarıldı.
Cüneyt Yüksel: “Dengeli Bir Ceza Politikası”
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, “IBAN kiralama” düzenlemesinin organize dolandırıcılıkla mücadeleyi zayıflatmadığını savundu.Yüksel, suçun organizatörleriyle yalnızca maddi menfaat karşılığında hesabını kullandıran kişiler arasındaki kusur farkının gözetildiğini belirterek, düzenlemeyi hukuk devletinin ilkelerine dayanan dengeli bir ceza politikası olarak değerlendirdi.Kanunun kabul edilmesinin ardından
TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, komisyonların Genel Kurul’da yerini almaması üzerine birleşimi 21 Temmuz Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.
