Kilo vermek kadar verilen kiloyu korumak da obeziteyle mücadelede önemli sorunlardan biri. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bu sürecin yalnızca tüketilen kalori ve fiziksel aktiviteyle değil, bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmalarla da ilişkili olabileceğini gösteriyor.
Bilim dünyasının üzerinde çalıştığı bakterilerden biri de insan bağırsağında doğal olarak bulunabilen Akkermansia muciniphila.Mikrobiyota ve yeni nesil probiyotikler üzerine çalışmalarıyla tanınan mikrobiyolog Ali Rıza Akın, Akkermansia'nın metabolik sağlık açısından taşıdığı potansiyele dikkat çekiyor.Akın'ın gündeme getirdiği araştırmalar, bakterinin bağırsakların koruyucu tabakası, kan şekeri düzenlenmesi ve Tokluk hissinin oluşmasında rol oynayan GLP-1 hormonu ile bağlantısını ele alıyor.Akkermansia bakterisi bağırsaklarda nasıl çalışıyor?
Akkermansia muciniphila, bağırsak yüzeyini kaplayan mukus tabakasında yaşayan ve bu tabakanın önemli bileşenlerinden müsinle beslenen bir bakteri.Bağırsak mukus tabakası, bağırsak içeriğiyle vücut dokuları arasında koruyucu bir sınır oluşturuyor. Akkermansia'nın bu bölgede bulunması, bakterinin bağırsak bariyeri ve bağışıklık sistemiyle etkileşimlerini araştırmacılar açısından önemli hâle getiriyor.Deneysel çalışmalarda Akkermansia'nın bağırsak bariyeri işlevini ve metabolik süreçleri olumlu yönde etkileyebileceğine ilişkin bulgular elde edildi.Ancak bu sonuçların önemli bir bölümü hayvan deneylerine dayanıyor. İnsanlarda aynı etkilerin hangi koşullarda ve ne ölçüde ortaya çıktığı araştırılmaya devam ediyor.GLP-1 hormonu ile bağlantısı nasıl kuruldu?
GLP-1, yemek sonrasında bağırsaklardaki özel hücreler tarafından salgılanan bir hormon.Kan şekerine bağlı insülin salgısını destekleyen, glukagon salgısını baskılayan, mide boşalmasını yavaşlatan ve tokluk hissine katkıda bulunan GLP-1, obezite ve tip 2 diyabet araştırmalarında önemli bir yere sahip.2021 yılında Nature Microbiology dergisinde yayımlanan bir araştırmada, Akkermansia muciniphila'nın salgıladığı P9 isimli proteinin GLP-1 üretimini uyarabildiği gösterildi.Araştırmacılar, bağırsak hücreleri ve yüksek yağlı diyetle beslenen fareler üzerinde yaptıkları deneylerde P9 proteininin GLP-1 salgısını artırabildiğini, glukoz metabolizmasını etkileyebildiğini ve enerji harcanmasıyla ilişkili kahverengi yağ dokusunun aktivasyonunu destekleyebildiğini belirledi.Bu çalışma, bağırsak bakterilerinin vücudun hormon salgılayan hücreleriyle nasıl iletişim kurabileceğine ilişkin önemli bir biyolojik mekanizma ortaya koydu.Bununla birlikte P9 proteininin GLP-1 üzerindeki etkisinin insanlarda da aynı düzeyde gerçekleştiği henüz kesin olarak gösterilmiş değil.İnsan araştırmalarında hangi sonuçlar elde edildi?
Akkermansia'nın etkilerini doğrudan insanlarda inceleyen çalışmalar da bulunuyor.2019 yılında Nature Medicine dergisinde yayımlanan, 32 kişinin tamamladığı öncü klinik araştırmada, pastörize Akkermansia verilen katılımcılarda plasebo grubuna kıyasla insülin duyarlılığında yaklaşık yüzde 28,6 iyileşme gözlendi.Araştırmada kandaki insülin düzeylerinde ve toplam kolesterolde de azalma bildirildi.Ancak araştırmanın küçük ölçekli olması nedeniyle bu sonuçlar, bakterinin diyabeti tedavi ettiğini veya obeziteyi önlediğini kanıtlamıyor.2025 yılında Clinical Nutrition ESPEN dergisinde yayımlanan bir başka çalışmada ise fazla kilolu veya obezitesi bulunan 66 yetişkin, sekiz hafta boyunca üç farklı yoğurt tüketim grubunda değerlendirildi.Akkermansia kaynaklı postbiyotik içeren yoğurt tüketen grupta, kontrol grubuna kıyasla iştah puanlarında, bel çevresinde ve vücut yağ oranında azalma saptandı.Araştırmacılar, sonuçların umut verici olduğunu ancak daha büyük klinik çalışmalarla doğrulanması gerektiğini belirtti.2026 araştırması: Verilen kiloyu korumada dikkat çekici sonuç
Mayıs 2026'da çevrim içi olarak yayımlanan ve Nature Medicine dergisinin haziran sayısında yer alan klinik çalışma, Akkermansia'nın kilo koruma üzerindeki olası etkisini değerlendirdi.Fazla kilolu veya obezitesi olan 90 yetişkinin yer aldığı araştırmada katılımcılar önce sekiz haftalık düşük enerjili diyet uyguladı.Ardından başlayan 24 haftalık kilo koruma döneminde katılımcıların bir bölümüne pastörize Akkermansia muciniphila MucT preparatı, diğerlerine ise plasebo verildi.- Akkermansia grubunda: 1,2 kilogram
- Plasebo grubunda: 3,2 kilogram
















