Türkiye'de gençlerin ekonomik koşullarını, çalışma hayatını ve gelecek beklentilerini inceleyen yeni bir araştırma, geçim sıkıntısının gençlerin yaşam memnuniyeti üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Habitat Derneği ve
Infakto RW iş birliğiyle hazırlanan “Türkiye'de Gençlerin İyi Olma Hali Araştırma Raporu 6”, 30 Mart 2026'da kamuoyuna açıklandı.Araştırma, 2025 yılında Türkiye'nin 33 ilinde yaşayan 18–29 yaş aralığındaki 1.403 gençle gerçekleştirilen görüşmelere dayanıyor.
Her iki gençten biri gelirinin giderlerine yetmediğini söylüyor
Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 84'ü ihtiyaç duyduğunu düşündüğü gelirin altında yaşadığını ifade etti.
Bu oran 2017 yılında yüzde 65 düzeyindeydi.Gençlerin yüzde 49'u önceki yıl gelirinin harcamalarını karşılamadığını belirtirken maddi durumundan memnun olanların oranı yüzde 40'ta kaldı.Tasarruf yapabildiğini söyleyenlerin oranı ise yalnızca yüzde 26 oldu.Söz konusu veriler, gençlerin ekonomik koşullara ilişkin kendi değerlendirmelerini yansıtıyor.
İş arayan gençlerin yalnızca yüzde 16'sı gelecekten umutlu
Araştırmada istihdam durumuna göre gençlerin yaşam memnuniyetlerinde belirgin farklılıklar görüldü.Çalışan gençlerin yüzde 58'i hayatından memnun olduğunu söylerken iş arayan gençlerde bu oran yüzde 27'ye geriledi.
Geleceğe umutla baktığını belirten iş arayan gençlerin oranı ise yüzde 16 olarak ölçüldü.Genel olarak gençlerin yaklaşık yüzde 54'ü yaşamından memnun olduğunu, yüzde 45'i ise gelecekten umutlu olduğunu ifade etti.Araştırmada gençlerin yaklaşık yüzde 72'si iş bulmanın zor olacağını düşündüğünü belirtti.İş bulma konusunda yaşanan güçlüklerde yeterli istihdam olanaklarının bulunmaması, tanıdık eksikliği ve düşük ücretler öne çıkan etkenler arasında yer aldı.
Kendi işini kurmak isteyen gençlerin oranı düşüyor
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de girişimcilik isteğindeki değişim oldu.2017'de gençlerin yüzde 63'ü kendi işini kurmak istediğini belirtirken bu oran 2025'te yüzde 36'ya geriledi.Böylece sekiz yılda 27 puanlık düşüş yaşandı.Bu değişim, gençlerin girişimciliğe ilişkin beklentilerinde önemli bir farklılaşmaya işaret ediyor.Ancak araştırma tek başına düşüşün nedenlerini belirlemiyor. Finansmana erişim, ekonomik riskler ve iş piyasasındaki belirsizliklerin ne ölçüde etkili olduğunu ortaya koymak için ayrıca değerlendirme yapılması gerekiyor.
Yurt dışına yerleşme isteğinde de düşüş var
Gençlerin başka bir ülkede yaşamayı düşünme oranı 2023'te yüzde 43 iken 2025'te yüzde 28'e geriledi.Yurt dışına yerleşmeyi düşünen gençlerin tercihleri arasında Almanya, ABD, İngiltere ve Fransa öne çıktı.Daha iyi iş ve eğitim olanakları, yurt dışına gitme isteğinin temel gerekçeleri arasında yer aldı.
Ekonomik sorunlar yaşam memnuniyetini etkiliyor
Araştırma, gençlerin ekonomik koşulları ile yaşam memnuniyetleri arasında dikkat çekici bir ilişki bulunduğunu gösteriyor.İş sahibi gençlerde yaşam memnuniyetinin iş arayanlardan daha yüksek olması, istihdamın ekonomik güvence açısından önemine işaret ediyor.Bununla birlikte gençlerin iş hayatındaki beklentilerinin yalnızca herhangi bir işe girmekten ibaret olmadığı da görülüyor.Düşük ücretler, tasarruf yapamama ve geleceğe ilişkin belirsizlikler, gençlerin ekonomik bağımsızlık arayışında öne çıkan sorunlar arasında bulunuyor.
Habitat Derneği'nin araştırması, gençlerin önemli bir bölümünün çalışmak ve gelecek kurmak istediğini, ancak gelir güvencesi ve ekonomik fırsatlar konusunda güçlükler yaşadığını ortaya koyuyor.