Türkiye Gençlik STK'ları Platformu (TGSP) tarafından hazırlanan “Türkiye'nin Gençleri 2026” araştırması, gençlerin çalışma hayatına, ekonomik koşullara ve gelecek beklentilerine ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
ADA Araştırma tarafından gerçekleştirilen saha çalışmasının bulguları, 6 Kasım 2026'da İstanbul'da düzenlenen toplantıda kamuoyuyla paylaşıldı.Araştırma, 3 Mart–20 Nisan tarihleri arasında 34 ilde yaşayan 15–30 yaş aralığındaki 8 bin 103 gencin katılımıyla gerçekleştirildi.
İş bulmak için torpil mi, eğitim mi?
Araştırmada gençlere, istedikleri alanda
iş bulabilmek için hangi faktörlerin etkili olduğu soruldu.
Katılımcıların yüzde 38,6'sı referans ve torpili öne çıkarırken yüzde 23,5'i çok çalışmayı, yüzde 23'ü ise eğitimi belirleyici gördü.Buna karşılık iş hayatında kalıcı başarının temel koşulu sorulduğunda yüzde 45,8 oranında çok çalışma yanıtı verildi.Bu iki sonuç, gençlerin işe girme süreci ile iş hayatında başarı elde etme sürecini farklı değerlendirdiğini gösteriyor.
Gençlerin yüzde 45,5'i ekonomik durumundan memnun değil
Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 45,5'i mevcut ekonomik durumundan memnun olmadığını bildirdi.İşsizlik ve geçim sıkıntısı, gençlerin ülkenin öncelikli sorunları arasında gördüğü başlıklar arasında yer aldı.Ekonomik memnuniyetsizliğe rağmen geleceğe ilişkin beklentilerde önceki araştırmalara kıyasla iyileşme görüldü.
Hayatının beş yıl içinde daha iyi olacağını düşünen gençlerin oranı 2020'de yüzde 22,2 iken 2026'da yüzde 47,8'e yükseldi.Kendini mutlu veya çok mutlu hisseden gençlerin oranı da 2023'te yüzde 41,3'ten 2026'da yüzde 46,5'e çıktı.Bu sonuçlar, ekonomik sorunlara ilişkin değerlendirmelerin olumsuz olmasına rağmen gelecek umudunun tamamen kaybolmadığını gösteriyor.
Gençlerin rol modelleri değişiyor
Araştırmada bilim insanlarını ve akademisyenleri rol model olarak gören gençlerin oranı 2020'de yüzde 3,2 iken 2026'da yüzde 17,1'e yükseldi.Bilim insanları ve akademisyenler bu oranla rol model tercihlerinde ilk sıraya yerleşti.Anne ve babasını rol model olarak görenlerin oranı ise yüzde 16,4 olarak ölçüldü.Araştırmada ayrıca gençlerin yüzde 19,9'u her gün açıklayamadığı bir yalnızlık hissi yaşadığını, yüzde 46,4'ü ise bu duyguyu zaman zaman hissettiğini belirtti.
Çalışmaya inanıyorlar, işe giriş koşullarını sorguluyorlar
Araştırmanın çalışma hayatına ilişkin sonuçları, gençlerin emeğin değerini tamamen reddetmediğini gösteriyor.Kalıcı başarıda çok çalışmanın önemli olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 45,8'e ulaşırken işe girişte referans ve torpilin etkili olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 38,6 oldu.
Bununla birlikte araştırmanın kamuoyuna açıklanan sonuçları, bu yanıtları veren gençlerin kaçının ücretli çalışan, öğrenci, işsiz veya girişimci olduğunu ayrıntılı biçimde göstermiyor.Araştırma, Türkiye'de gençlerin gelecek beklentilerinin ekonomik güvence, eğitim, çalışma ve işe erişimde fırsat eşitliğiyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koyuyor.