Dijital kapsamlı paketin bir parçası olan düzenleme, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda 423 lehte, 57 aleyhte ve 174 çekimser oyla kabul edildi.Yeni düzenlemenin, şirketlerin Yapay Zeka Yasası’na uyum sağlamasını desteklerken, yasanın temel hükümlerini ve risk temelli yaklaşımını korumayı hedeflediği belirtildi.
Yüksek riskli yapay zeka sistemleri için yeni takvim
Düzenlemeyle birlikte, yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin bazı yükümlülüklerin uygulama tarihleri ertelendi.Buna göre bağımsız yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin yükümlülükler 2 Aralık 2027’den itibaren uygulanacak. Güvenlik bileşeni olarak yerleştirilmiş ve AB’nin güvenlik ile piyasa gözetimi mevzuatı kapsamındaki yapay zeka sistemleri için ise yükümlülükler 2 Ağustos 2028’den itibaren geçerli olacak.Yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklere filigran ekleme yükümlülüğünün uygulanması da 2 Aralık 2026’ya ertelendi. Bu tarihe kadar yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklerin makine tarafından okunabilir şekilde etiketlenmesi gerekecek.
“Çıplaklaştırıcı” yapay zeka uygulamalarına yasak
Düzenlemede dikkat çeken başlıklardan biri de “çıplaklaştırıcı” yapay zeka uygulamalarına getirilen yasak oldu.Yeni kurallara göre çocuk cinsel istismarı materyali üreten ya da kimliği belirlenebilir kişilerin mahrem bölgelerini veya cinsel içerikli faaliyetlerini rızaları olmadan gösteren görüntü, video ve ses kayıtları oluşturan yapay zeka sistemleri yasaklanacak.Sağlayıcılar, bu tür içeriklerin oluşturulmasını önleyecek yeterli teknik güvenlik önlemlerine sahip olmadıkları sürece söz konusu sistemleri AB pazarına sunamayacak. Bu yasak, sistemleri bu amaçlarla kullanan dağıtıcıları da kapsayacak.Şirketlere sistemlerini yeni kurallara uyumlu hale getirmeleri için 2 Aralık 2026’ya kadar süre tanınacak.
Makine ürünlerinde çakışan kurallar azaltılıyor
Yapay Zeka Yasası’ndaki değişiklikler kapsamında, makine ürünlerine yönelik yapay zeka kurallarında oluşabilecek çakışmaların azaltılması da hedefleniyor.Buna göre makine ürünleri, aynı düzeyde sağlık ve güvenlik sağlanması şartıyla yalnızca sektörel güvenlik gerekliliklerine tabi olacak.Ayrıca “güvenlik bileşeni” tanımı da netleştirilecek. Sadece kullanıcılara yardımcı olan veya performansı optimize eden yapay zeka işlevlerine sahip ürünler, arıza ya da işlev bozukluğu sağlık ve güvenlik riski oluşturmadığı sürece otomatik olarak yüksek riskli sistem yükümlülüklerine tabi olmayacak.
KOBİ’lere destek ve veri işleme düzenlemesi
Düzenleme, küçük ve orta ölçekli işletmelere tanınan bazı muafiyetlerin genişletilmesini de içeriyor.Ayrıca yüksek riskli ve düşük riskli yapay zeka sistemlerinde, önyargıları tespit etmek ve düzeltmek için kesinlikle gerekli olduğu durumlarda, uygun güvenlik önlemleriyle kişisel verilerin işlenmesine imkân tanınacak.Belirli genel amaçlı yapay zeka sistemlerinin uygulanmasının kolaylaştırılması için AB Yapay Zeka Ofisi bünyesinde daha merkezi bir yapı oluşturulması da düzenlemenin başlıkları arasında yer aldı.
“Bürokrasiyi azaltıyoruz”
Avrupa Parlamentosu İç Pazar ve Tüketiciyi Koruma Komitesi eş raportörü Arba Kokalari, düzenlemenin şirketlerin Yapay Zeka Yasası’na uyumunu kolaylaştıracağını belirterek, “Yapay Zeka Yasası’nda duraklama düğmesine basıyoruz ve bürokrasiyi azaltıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.Kokalari, Avrupa’da teknoloji şirketlerinin kurulmasını ve kalmasını kolaylaştırmanın hedeflendiğini ifade ederek, çocuk cinsel istismarı materyali üreten yapay zeka sistemlerinin de yasaklandığını söyledi.Sivil Özgürlükler, Adalet ve İçişleri Komitesi eş raportörü Michael McNamara ise düzenlemenin hukuki kesinlik sağlamayı amaçladığını belirtti. McNamara, “çıplaklaştırıcı” yapay zeka uygulamalarına getirilen yasağın özellikle gerçek kişileri hedef alan ve çoğunlukla kadınları aşağılamaya yönelik içeriklere karşı önemli bir adım olduğunu ifade etti.
Konsey onayı bekleniyor
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için
Avrupa Birliği Konseyi tarafından resmen kabul edilmesi gerekiyor.Yapay Zeka Yasası’nın hükümlerinin büyük bölümünün 2 Ağustos 2026’da uygulanmaya başlaması beklenirken, kabul edilen yeni düzenleme bazı alanlarda geçiş sürecini uzatacak ve uyum takvimini yeniden şekillendirecek.
