Türkiye'de insansız hava araçlarının (İHA) sivil taşımacılık ve lojistik alanlarında daha yaygın kullanılması amacıyla yeni hava koridorları oluşturulması planlanıyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 8 Kasım'da yaptığı açıklamada, kamuoyunda “dron otoyolu” olarak adlandırılan İHA koridorlarının hukuki altyapısının oluşturulduğunu bildirdi.Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün (SHGM) 30 Temmuz 2026'da yayımladığı İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında, hava araçlarının belirlenen güzergâhlarda uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlar gerçekleştirebilmesi amaçlanıyor.
Dron otoyolları nasıl çalışacak?
Planlanan sistemde gökyüzünde fiziksel yollar yerine dijital olarak tanımlanmış hava koridorları kullanılacak.
Koridorların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari güvenlik mesafeleri elektronik ortamda belirlenecek.Bu bilgiler, SHGM'nin İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak.İHA'ların yazılımları, belirlenen koridor bilgilerini okuyarak uçuşlarını tanımlanmış kurallar doğrultusunda gerçekleştirebilecek.Koridorların oluşturulmasında yasak, kısıtlı ve tehlikeli hava sahaları ile uçuşlara ilişkin geçici duyuruların dikkate alınması öngörülüyor.
Uçuş rotalarında yapay zekâ kullanılacak
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre otonom uçuşların rotaları yapay zekâ desteğiyle oluşturulacak.Uçuşların takibi ve yönetimi İHATTYS üzerinden gerçekleştirilecek. Gerektiğinde hava koridorlarının sınırları daraltılabilecek, uçuş güzergâhları değiştirilebilecek veya araçların iniş yapması sağlanabilecek.
Bağlantı kaybı yaşanması durumunda ise İHA'ların yerleşim alanları üzerinden geçmeden önceden belirlenmiş kurtarma bölgelerine yönlendirilmesi planlanıyor.Bununla birlikte açıklamada, yapay zekâ sistemlerinin hangi algoritmalarla çalışacağına, farklı hava koşullarında nasıl test edileceğine ve geniş ölçekli operasyonlarda hangi performans ölçütlerinin kullanılacağına ilişkin ayrıntılı teknik veriler paylaşılmadı.
Hastaneler arasında kan, ilaç ve aşı taşınabilecek
Yeni koridorların özellikle sağlık ve lojistik hizmetlerinde kullanılması hedefleniyor.Uraloğlu, hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabileceğini; şehirler arası kargo sevkiyatında ve lojistik merkezleri arasındaki düzenli taşımacılıkta İHA'lardan yararlanılabileceğini belirtti.Adalar ile kış aylarında kara ulaşımının güçleştiği yerleşim yerlerine malzeme ulaştırılması da olası kullanım alanları arasında gösterildi.Planlanan sistemin organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça taşımacılığında kullanılabileceği ifade edildi.Ayrıca enerji iletim hatları, boru hatları, demir yolları ve kara yollarının uzun mesafeli denetimlerinde de bu hava koridorlarından yararlanılması öngörülüyor.
Hobi amaçlı uçuşlara izin verilmeyecek
Dron otoyollarının bireysel ve hobi amaçlı uçuşlara açık olmayacağı bildirildi.Bakanlığın açıkladığı koşullara göre bu koridorlarda yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, SHGM'den gerekli operasyonel yetkileri alan işletmeler bünyesinde görev yapabilecek.
Kullanılacak İHA'ların tescilli olması, uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama özelliklerini taşıması ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip bulunması zorunlu olacak.Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılması gerekecek.
İlk koridorların ne zaman açılacağı açıklanmadı
Bakanlık, İHA koridorlarının güzergâhlarının ilgili kurumlarla koordinasyon içinde ve ihtiyaçlara göre belirleneceğini duyurdu.Ancak ilk koridorların hangi iller arasında oluşturulacağı, ne zaman faaliyete geçeceği, başlangıçta kaç İHA'nın kullanılacağı ve sistemin yatırım maliyeti konusunda henüz ayrıntılı bir takvim açıklanmadı.Bu nedenle hukuki altyapının oluşturulmuş olması, Türkiye genelinde ticari dron otoyollarının hâlihazırda faaliyete geçtiği anlamına gelmiyor.Planlanan sistemin hayata geçirilmesinde
hava sahası güvenliği, uçuşların koordinasyonu, veri iletişiminin sürekliliği ve operasyonel denetim süreçleri belirleyici olacak.