Ebola'ya karşı iki yeni aşı adayı klinik araştırmaya alınıyor: DSÖ'den açıklama

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde devam eden Ebola salgınına karşı geliştirilen yeni aşıların değerlendirilmesinde önemli bir aşamaya geçildiğini duyurdu.

DSÖ'nün 4 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre uzman grupları, ülkede yürütülen Tumaini adlı klinik araştırmaya iki yeni aşı adayının eklenmesini önerdi.

Aşı adaylarından ilki Oxford Üniversitesi tarafından Serum Institute of India iş birliğiyle geliştirilen ChAdOx1, ikincisi ise Moderna'nın mRNA teknolojisine dayanan mRNA-1469 aşısı.

Her iki aday da mevcut salgına neden olan Bundibugyo virüsüne karşı özel olarak geliştirildi.

Aşılar salgın koşullarında değerlendirilecek

DSÖ'nün açıklamasına göre bu çalışma, Bundibugyo virüsüne yönelik özel olarak tasarlanan aşıların bir salgın sırasında değerlendirilmesi açısından ilk olma özelliği taşıyor.

Tumaini araştırması, farklı aşı adaylarının aynı klinik araştırma platformunda incelenmesine olanak sağlıyor.

Çalışmada halka aşılama olarak adlandırılan yöntem uygulanıyor. Bu yaklaşımda hastalığı doğrulanmış kişilerle temas edenler belirlenerek aşı araştırmasına dahil ediliyor.

Araştırma kapsamında dört aşılama halkasının oluşturulduğu, yenilerinin de hazırlanmakta olduğu bildirildi.

ChAdOx1 ve mRNA-1469 aşı adaylarının çalışmaya katılması için Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki ilgili ulusal makamların onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Mevcut Ebola aşılarından farkı ne?

Ebola, tek bir virüs türünün neden olduğu hastalıklarla sınırlı değil. Ebola hastalığına yol açabilen farklı virüsler bulunuyor.

Daha önce geliştirilen ve onaylanan Ervebo aşısının etkinliği, Zaire ebolavirüsüne karşı gerçekleştirilen araştırmalarla ortaya konmuştu.

Yeni çalışmaya dahil edilmesi önerilen ChAdOx1 ve mRNA-1469 ise Bundibugyo virüsüne karşı özel olarak geliştirildi.

Bu nedenle araştırmanın temel amacı, yeni aşı adaylarının mevcut salgına neden olan virüse karşı güvenliğini ve koruyucu etkisini bilimsel yöntemlerle değerlendirmek.

Tedavi araştırmaları da devam ediyor

DSÖ, aşı araştırmalarının yanında Ebola hastalığının tedavisine yönelik çalışmaların da sürdüğünü açıkladı.

Temmuz ayında başlatılan PARTNERS adlı klinik araştırmada MBP134 isimli monoklonal antikor, antiviral ilaç remdesivir ve bunların birlikte kullanımının hastaların hayatta kalma olasılığı üzerindeki etkileri inceleniyor.

Araştırmaya maftivimab adlı başka bir tedavi adayının da eklenmesi planlanıyor.

Ayrıca virüsle temas sonrasında hastalığı önlemeye yönelik obeldevisir araştırması yürütülüyor.

Bu tedavilerin mevcut salgında etkili olduğu henüz kesinleşmiş değil.

İlk aşı sonuçları 2027'de bekleniyor

DSÖ, tedavi araştırmalarından ilk bulguların önümüzdeki aylarda, aşı araştırmasından ise sonuçların 2027 yılının başlarında elde edilmesini bekliyor.

Yeni aşı adaylarının klinik araştırmaya dahil edilmesi, bunların etkinliğinin kanıtlandığı veya genel kullanıma onaylandığı anlamına gelmiyor.

Araştırmaların sonuçları, Bundibugyo virüsüne karşı gelecekte uygulanabilecek aşılama ve tedavi stratejilerinin belirlenmesinde önemli rol oynayabilecek.