Suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi,
TBMM Adalet Komisyonunda görüşülmeye başlandı.AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında toplanan komisyonda, teklifin geneli üzerindeki görüşmeler tamamlanarak maddelerin görüşülmesine geçildi.Toplam 18 maddeden oluşan teklif, çocukların korunması, yargılama süreçleri, infaz, rehabilitasyon ve suçun önlenmesine ilişkin yedi farklı kanunda değişiklik yapılmasını içeriyor.
15-18 Yaş Grubunda Yaş İndirimi Hâkimin Takdirine Bırakılacak
Teklifin öne çıkan düzenlemesine göre kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş küçüklüğü indirimi uygulanmamasına hâkim karar verebilecek.Karar verilirken çocuğun kastının ağırlığı, suçun amacı ve saiki, işleniş biçimi ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak.Teklifin ilk imza sahiplerinden AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, yaş küçüklüğü indiriminin tamamen kaldırılmadığını vurguladı.Durgut, düzenlemenin yalnızca ağır suçlarda ve belirlenen ölçütlere göre hâkime takdir yetkisi tanıdığını söyledi.
15 Yaşından Küçükler İçin Sosyal İnceleme Zorunlu Olacak
Teklifle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu hazırlanması zorunlu hâle getirilecek.Sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen iddianamelerin iade edilmesi öngörülüyor.Çocuğun aile yapısı, eğitim durumu, sosyal çevresi ve gelişim özelliklerinin yargılama sürecinde daha ayrıntılı değerlendirilmesi amaçlanıyor.
“Suça Sürüklenen Çocuk” İfadesi Değiştirilecek
Mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin, “adli süreçteki çocuk” şeklinde değiştirilmesi planlanıyor.
Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, çocuk adalet sisteminin yalnızca işlenen fiile uygulanacak cezayı belirleyen bir mekanizma olmadığını belirtti.Yüksel, sistemin çocuğun üstün yararını, korunmasını ve suç işlemesinin önlenmesini merkeze alan bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini söyledi.
Tehlikeli Aletlere Erişime Karşı Önlem
Teklifte, çocukların silah ve diğer tehlikeli aletlere kontrolsüz erişiminin engellenmesine yönelik hükümler de yer alıyor.Silahını gerektiği gibi muhafaza etmeyen kişilere yaptırım uygulanması öngörülürken çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önlenmesi hedefleniyor.AK Partili Durgut, düzenlemenin cezalandırmanın yanı sıra koruma, önleme, eğitim ve rehabilitasyon başlıklarını da kapsadığını ifade etti.
Muhalefetten “Aceleye Getiriliyor” Eleştirisi
Yeni Yol Partisi Ankara Milletvekili İdris Şahin, teklifin aceleyle yasalaştırılmak istendiğini savundu.Çocukların fail veya mağdur olduğu ağır şiddet olaylarının toplumda büyük bir üzüntü yarattığını belirten Şahin, teklifin çocuk adalet sistemini geliştirecek yeterli adımlar içermediğini ileri sürdü.DEM Parti Van Milletvekili Zülküf Uçar teklifin geri çekilmesini isterken CHP Aydın Milletvekili Süleyman Bülbül, bazı maddelerin Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu.
İYİ Parti Kademeli Ceza Artırımını Destekledi
İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı, suç meydana gelmeden önce önleyici tedbirlerin uygulanması gerektiğini söyledi.Rehabilitasyonun gerçek bir ıslah mekanizmasına dönüştürülmesini isteyen Taşcı, kademeli ceza artırımını desteklediklerini belirtti.Taşcı, ağır suçlarda mağdurların ve ailelerinin haklarının öncelikli olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
DEM Parti: “Cezaları Artırmak Suçu Önlemez”
DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın, teklifin bilimsel verilere dayanmadığını ve yasalaşması hâlinde uygulamada sorunlara yol açacağını savundu.Cezaların artırılmasının çocuk suçluluğunu tek başına önleyemeyeceğini belirten Altın, teklifi kabul etmediklerini söyledi.
CHP’den Erken Müdahale Çağrısı
C
HP Antalya Milletvekili Aliye Coşar, çocukların suça sürüklenmesinin yalnızca bir asayiş sorunu olarak görülemeyeceğini belirtti.Eğitimden kopuş ile suça yönelme arasında ilişki bulunduğunu söyleyen Coşar, sosyal devlet mekanizmalarının güçlendirilmesini, fırsat eşitliği sağlanmasını ve çocuk adalet sistemiyle sosyal hizmetler arasında daha güçlü bir bağ kurulmasını istedi.CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan da ağır suçların cezasız kalmaması gerektiğini ancak güvenliğin yalnızca cezaları artırarak sağlanamayacağını söyledi.Özcan, “Teklif, erken müdahale modellerini güçlendirmiyor; yalnızca çocuğun ve ailesinin cezasını artırıyor” değerlendirmesinde bulundu.
MHP: “Sosyal ve Ekonomik Nedenler de Araştırılmalı”
MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk, teklifin çocuk adalet sistemini güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.Çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasının önlenmesi gerektiğini söyleyen Öztürk, çocukları suça iten sosyal ve ekonomik nedenlerin de belirlenerek ortadan kaldırılması çağrısı yaptı.
AK Parti: “Çok Boyutlu Bir Koruma Kalkanı”
AK Parti İstanbul Milletvekili Şengül Karslı, teklifin çocuklara yönelik koruma ve rehabilitasyon tedbirlerini güçlendireceğini söyledi.Organize suç örgütlerinin çocukların hukuki durumunu istismar ettiğini savunan Karslı, her çocuğun otomatik olarak yetişkinler gibi cezalandırılmayacağını vurguladı.Karslı, çocuğun üstün yararının yanı sıra mağdur çocukların yaşam hakkının, ailelerin adalet beklentisinin ve toplum güvenliğinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.Teklifin geneli üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından TBMM Adalet Komisyonunda maddelerin görüşülmesine geçildi. Teklif henüz yasalaşmadı.