Saadet Partisi'nden esnaf raporu: İlk beş ayda 53 bin işletme kapandı

Saadet Partisi, Esnaf ve sanatkârların karşı karşıya bulunduğu ekonomik sorunları ele alan “Güçlü Esnaf, Güçlü Şehir, Güçlü Toplum” başlıklı Sosyal Gündem Analiz Raporu’nu yayımladı.

Raporda esnafın üretim, istihdam, mahalle kültürü ve toplumsal dayanışma açısından önemli bir konumda bulunduğu belirtilerek, küçük işletmelerin son yıllarda ağırlaşan ekonomik koşullar nedeniyle faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığı ifade edildi.

Yüksek enflasyon, kira ve enerji giderlerindeki artış, finansmana erişimde yaşanan güçlükler, vergi ve sosyal güvenlik yükleri ile azalan alım gücü, esnafın başlıca sorunları arasında sıralandı.

“Maliyetler artarken satışlar azalıyor”

Raporda, elektrik, doğal gaz, akaryakıt, ham madde, kira ve lojistik giderlerindeki yükselişin işletme maliyetlerini önemli ölçüde artırdığı kaydedildi.

Vatandaşların alım gücündeki gerilemenin satışlarda düşüşe neden olduğu belirtilerek, özellikle küçük sermayeyle faaliyet gösteren işletmelerin maliyet artışlarını fiyatlarına tam olarak yansıtamadığı ve kârlılıklarını büyük ölçüde kaybettiği savunuldu.

Finansmana erişim ve POS komisyonları gündemde

Esnafın uygun koşullarda finansmana ulaşamadığına dikkat çekilen raporda, bu durumun stok oluşturulamamasına, yatırımların ertelenmesine, üretimin daralmasına ve ticaret hacminin küçülmesine yol açtığı ifade edildi.

Kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasıyla POS cihazlarının işletmeler için zorunlu hale geldiği belirtilen raporda, yüksek komisyon oranları, tahsilatların bloke edilmesi ve banka masraflarının küçük işletmelerin nakit akışını olumsuz etkilediği kaydedildi.

Rapora göre günde ortalama 354 işletme kapandı

Raporda, ekonomik koşulların ağırlaşması nedeniyle 2026 yılının ilk beş ayında yaklaşık 53 bin esnafın iş yerini kapattığı belirtildi. Bu sayının günlük ortalama 354 işletmeye karşılık geldiği ifade edildi.

İşletmelerin kapanmasının yalnızca esnafı değil, istihdamı, yerel ekonomileri, mahalle kültürünü ve şehirlerin sosyal dokusunu da olumsuz etkilediği vurgulandı.

Raporda, esnafın güç kaybetmesinin genç girişimcilerin ticaretten uzaklaşmasına, kayıt dışı ekonominin büyümesine ve şehir merkezlerindeki ticari canlılığın azalmasına neden olabileceği değerlendirmesine yer verildi.

Vergi ve prim borçları için yapılandırma önerisi

Saadet Partisi raporunda, esnafın kamuya olan vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının ödeme gücü dikkate alınarak uzun vadeli ve sürdürülebilir şekilde yapılandırılması önerildi.

Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin kaynaklarının güçlendirilmesi, faizsiz ve uzun vadeli işletme kredilerinin artırılması ve küçük işletmelere yönelik enerji, kira ve işletme maliyeti desteklerinin hayata geçirilmesi talep edildi.

Raporda ayrıca POS komisyonlarının düşürülmesi, ödeme bloke sürelerinin kısaltılması, küçük işletmelerin dijital dönüşümünün desteklenmesi ve vergi sisteminin üretim ile istihdamı teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

Zincir marketlerle rekabet için düzenleme çağrısı

Zincir marketler ile mahalle esnafı arasındaki rekabet koşullarının adil hale getirilmesi gerektiği belirtilen raporda, yerel üretimi ve küçük işletmeleri koruyacak kamu politikalarının güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.

Esnaf temsilcilerinin karar alma süreçlerine daha etkin katılması gerektiği ifade edilerek, sektörün sorunlarının istişare kültürü içerisinde ele alınması istendi.

“Güçlü esnaf, güçlü toplumun temelidir”

Saadet Partisi, esnafın desteklenmesinin yalnızca ekonomik bir tercih olmadığını, toplumsal dayanışma ve sürdürülebilir kalkınma açısından da stratejik bir gereklilik olduğunu bildirdi.

Raporda, “Güçlü bir Türkiye’nin yolu, üreticisini, çiftçisini, işçisini ve esnafını güçlendirmekten geçmektedir. Güçlü esnaf, güçlü şehirleri; güçlü şehirler ise güçlü bir toplumu inşa eder” değerlendirmesine yer verildi.