İran: Nükleer program kısıtlamalarının süresi doldu ancak diplomasiye bağlıyız

(ANKARA) - İran, 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) isimli 10 yıllık nükleer anlaşmanın resmen sona ermesiyle birlikte, nükleer programına yönelik kısıtlamaların artık geçerli olmadığını açıkladı. Tahran bununla birlikte "diplomasiye bağlılığını" yineledi.

İran Dışişleri Bakanlığı anlaşmanın sona erdiğini belirten açıklamasında  "Bundan böyle (2015 anlaşmasının) tüm hükümleri, İran'ın nükleer programına ilişkin kısıtlamalar ve ilgili mekanizmalar dahil olmak üzere, sona ermiş kabul edilmektedir... İran diplomasiye olan bağlılığını kararlılıkla vurgulamaktadır" ifadelerini kullandı.

İran ile Çin, Fransa, Almanya, Rusya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan KOEP, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararı uyarınca kabul edilmişti ve "sona erme günü" kararın yürürlüğe girmesinin tam 10'uncu yılına denk geliyordu. Anlaşma kapsamında, İran'ın nükleer faaliyetlerine sınırlama getirilmesi karşılığında uluslararası yaptırımlar kaldırılmıştı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, İran devlet televizyonuna verdiği röportajda İran, Rusya ve Çin'in, BM Genel Sekreteri'ne ve Güvenlik Konseyi Başkanına, 2231 sayılı kararın sona erdiğine dair ortak bir mektup gönderdiğini duyurdu. Gharibabadi, üç ülkenin KOEP'in hukuki dayanğı olan 2231 sayılı kararın artık geçerliliğini yitirdiğini ve ülkelerin bu kararla bağlantılı yaptırımları uygulama yükümlülüğünün kalmadığını bildirdiklerini söyledi.

Ancak ABD, Donald Trump'ın ilk döneminde 2018'de anlaşmadan tek taraflı olarak çekilerek İran'a yönelik yaptırımları yeniden yürürlüğe koydu. Anlaşmayı canlandırmaya yönelik müzakereler başarısız olurken ağustos ayında ise Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa, "snapback" olarak bilinen süreci başlatarak İran'a yönelik BM yaptırımlarının yeniden devreye girmesine yol açtı.