(ANKARA) - CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Ordu Yardımlaşma Kurumu’nun (OYAK) son dönemde açıkladığı nema oranlarının TÜİK’in resmi enflasyon seviyelerinde kaldığını belirterek, "OYAK, üyelerinin hak ettiği refahı sağlayamamaktadır. Nema oranlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması, geniş portföyden sağlanan devasa karların adil dağıtılmaması, adalet duygusunu zedelemektedir. OYAK’tan beklentimiz; büyük çoğunluğu yoksulluk, hatta açlık sınırının altında maaşla yaşam mücadelesi veren emekli subay, astsubay ve uzman personelin dertlerine derman olmasıdır" dedi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Türkiye’nin en büyük tamamlayıcı emeklilik fonu olan OYAK'ın, son yıllarda üyelerine sunduğu düşük nema oranlarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Yankıoğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
''Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ın mevcut yapısını ve işleyişini tüm yönleriyle değerlendirdik; bu doğrultuda üyelerimizin haklarının korunması, birikimlerinin reel olarak değer kazanması ve kurumun yeniden güven inşa etmesi için bir dizi uyarı ve çözüm önerisi sunuyoruz. Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), üyelerine; emeklilik, ölüm ve maluliyet alanlarında ek yardımlar sağlamak üzere kurulmuş, tamamlayıcı bir mesleki emeklilik fonudur. OYAK, 205 sayılı Kanun çerçevesinde, 1961 yılında özel hukuk hükümlerine tabi olarak kurulmuş, mali ve idari bakımdan özerk, tüzel kişiliği bulunan bir kuruluştur.
OYAK, TSK mensubu subay, astsubay, uzman/sözleşmeli personel ile sivil memurlar için bir emeklilik güvencesidir. OYAK üyeleri yalnızca görevdeki personelden değil, aynı zamanda emekli olarak sistemde yer alan yüzbinlerce üyeden oluşmaktadır. İştirakleriyle birlikte OYAK, büyük bir ekonomik güce ulaşmıştır. Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 5’i OYAK iştirakleri aracılığıyla gerçekleştirilmekte; ERDEMİR, İSDEMİR gibi stratejik öneme sahip sanayi devleri ve birçok çimento fabrikası da bu yapı içerisinde yer almaktadır. Kırk bini aşkın çalışanıyla OYAK; maden metalürji, otomotiv, enerji, lojistik, kimya, tarım, gıda ve finans gibi sektörlerde, altı kıtada, 20 ülkede faaliyet göstermektedir.
OYAK, üyelerinin birikimleriyle kurduğu şirketlerin yıllık kârları ile menkul yatırımlarından elde ettiği gelirleri nema (kâr payı) oranlarıyla üyelerine yansıtmaktadır. Özellikle 2000’li yıllardan sonra, verilen nema oranları enflasyonun en az iki katı oranında olmuş ve bu durum OYAK’a olan güveni artırmıştır. Ancak son yıllarda bu tablo köklü biçimde değişmiştir.
Son dönemde açıklanan nema oranları, TÜİK’in resmi enflasyon seviyelerinde kalmış; bu da üyelerin birikimlerinin reel olarak erimesine neden olmuştur. OYAK’ın yanlış yatırımları, şirket satın alım süreçlerindeki hatalı tercihler ve liyakatsiz yönetime dair ciddi eleştiriler, kurumun itibarını ve üyelerin geleceğini tehdit eder noktaya gelmiştir.
Üyelerin artık açık ve net bir beklentisi vardır: ‘Güçlü nema, şeffaf yönetim’. Ancak buna rağmen, sosyal medyada bazı hesapların aylar öncesinden OYAK nema oranlarını nokta atışıyla tahmin edebilmesi, yönetim sürecine dair soru işaretlerini artırmaktadır. Buna karşın, Türkiye Emekli Subaylar Derneği, Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği ve Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneği gibi yasal temsilciler bilgilendirilmemektedir. Bu kabul edilemez bir yaklaşımdır.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak üzülerek ifade ediyoruz ki OYAK, üyelerinin hak ettiği refahı sağlayamamaktadır. Nema oranlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması, geniş portföyden sağlanan devasa kârların adil dağıtılmaması, adalet duygusunu zedelemektedir.
OYAK’a yönelik eleştirilerimizi ve tespitlerimizi şu başlıklar altında topluyoruz; düşük nema oranlar, OYAK’ın son yıllarda açıkladığı nema oranları, reel enflasyonun çok altında kalmış ve üyelerin birikimlerini adeta eritmiştir. Bu durum, yıllarını ülke güvenliği için feda eden TSK personelinin temel haklarına aykırıdır. Yetersiz Temettü Dağıtımı, kârlı iştiraklere rağmen bu gelirin üyelere adil bir şekilde dağıtılmaması, güven krizini derinleştirmiştir. Borsada işlem gören şirketlerin yıllık kazançları ile üyeye yansıyan nema oranı arasındaki dengesizlik izaha muhtaçtır. Liyakatsiz Yönetim, şeffaf olmayan karar süreçleri, başarısız yatırımlar ve liyakate dayalı olmayan atamalar, kurumun verimliliğini düşürmüştür. Başarılı yatırım geçmişi olan OYAK yönetiminin bu seviyeye gerilemesi sorgulanmalıdır. Şeffaf ve Hesap Verebilir Yönetim İhtiyacı, OYAK, 205 sayılı Kanun’a uygun şekilde yönetilmelidir. Tüm kararlar şeffaf, denetlenebilir ve üye odaklı bir şekilde alınmalı, kamuoyuna ve üyelere açık biçimde gerekçelendirilmelidir.
Dünyadaki başarılı emeklilik fonlarının incelenmesi, OYAK’ın da bu sorunları aşabileceğini göstermektedir: Norveç Emeklilik Fonu, tam şeffaflık ve sürdürülebilir yatırımlarıyla örnek bir modeldir. Hollanda ABP Fonu, enflasyona endeksli getirileri ve çeşitlendirilmiş portföy yapısıyla güven vermektedir. Kanada CPPIB, bağımsız, profesyonel ve uzun vadeli kârlı yatırımlarıyla politika dışı yönetim anlayışının önemini ortaya koymaktadır.
CHP olarak, OYAK yönetimine şu somut çağrılarda bulunuyoruz: Nema oranları reel enflasyona endeksli taban getiri ile belirlenmelidir. Temettü dağıtım politikası gözden geçirilmeli; iştirak gelirleri üyelerle adil paylaşılmalıdır. Yönetimde liyakat ve şeffaflık esas alınmalı, yatırımlar bağımsız denetime açık olmalıdır. Sürdürülebilir yatırımlar teşvik edilmeli, portföy çeşitlendirilmelidir. OYAK nakit birikimlerinin yönetimi gözden geçirilmeli, kâr maksimizasyonu sağlanmalıdır. Siyasi etkilerden arındırılmış, üye odaklı yönetim anlayışı hayata geçirilmelidir. 2024 nema oranı, TÜİK verilerine göre değil, gerçek kâr oranları temel alınarak belirlenmelidir.
OYAK’tan beklentimiz, büyük çoğunluğu yoksulluk, hatta açlık sınırının altında maaşla yaşam mücadelesi veren emekli subay, astsubay ve uzman personelin dertlerine derman olmasıdır. Sonuç olarak, OYAK, üyelerinin alın teriyle büyümüş bir kurumdur. Bu birikim, yalnızca üyelerinin geleceği için kullanılmalı, hakça ve adil bir yönetimle değerlendirilmeli, kamuoyuna açık şekilde hesap verilmelidir. Mevcut sistemin devamı, OYAK’ın saygınlığına gölge düşürecek; milyonların güvenini yitirmesine neden olacaktır. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ı küresel standartlara uygun yönetişim anlayışına davet ediyoruz. Emeklinin sesi duyulmalı, hakkı teslim edilmelidir."
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, Türkiye’nin en büyük tamamlayıcı emeklilik fonu olan OYAK'ın, son yıllarda üyelerine sunduğu düşük nema oranlarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Yankıoğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
''Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ın mevcut yapısını ve işleyişini tüm yönleriyle değerlendirdik; bu doğrultuda üyelerimizin haklarının korunması, birikimlerinin reel olarak değer kazanması ve kurumun yeniden güven inşa etmesi için bir dizi uyarı ve çözüm önerisi sunuyoruz. Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), üyelerine; emeklilik, ölüm ve maluliyet alanlarında ek yardımlar sağlamak üzere kurulmuş, tamamlayıcı bir mesleki emeklilik fonudur. OYAK, 205 sayılı Kanun çerçevesinde, 1961 yılında özel hukuk hükümlerine tabi olarak kurulmuş, mali ve idari bakımdan özerk, tüzel kişiliği bulunan bir kuruluştur.
OYAK, TSK mensubu subay, astsubay, uzman/sözleşmeli personel ile sivil memurlar için bir emeklilik güvencesidir. OYAK üyeleri yalnızca görevdeki personelden değil, aynı zamanda emekli olarak sistemde yer alan yüzbinlerce üyeden oluşmaktadır. İştirakleriyle birlikte OYAK, büyük bir ekonomik güce ulaşmıştır. Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 5’i OYAK iştirakleri aracılığıyla gerçekleştirilmekte; ERDEMİR, İSDEMİR gibi stratejik öneme sahip sanayi devleri ve birçok çimento fabrikası da bu yapı içerisinde yer almaktadır. Kırk bini aşkın çalışanıyla OYAK; maden metalürji, otomotiv, enerji, lojistik, kimya, tarım, gıda ve finans gibi sektörlerde, altı kıtada, 20 ülkede faaliyet göstermektedir.
OYAK, üyelerinin birikimleriyle kurduğu şirketlerin yıllık kârları ile menkul yatırımlarından elde ettiği gelirleri nema (kâr payı) oranlarıyla üyelerine yansıtmaktadır. Özellikle 2000’li yıllardan sonra, verilen nema oranları enflasyonun en az iki katı oranında olmuş ve bu durum OYAK’a olan güveni artırmıştır. Ancak son yıllarda bu tablo köklü biçimde değişmiştir.
Son dönemde açıklanan nema oranları, TÜİK’in resmi enflasyon seviyelerinde kalmış; bu da üyelerin birikimlerinin reel olarak erimesine neden olmuştur. OYAK’ın yanlış yatırımları, şirket satın alım süreçlerindeki hatalı tercihler ve liyakatsiz yönetime dair ciddi eleştiriler, kurumun itibarını ve üyelerin geleceğini tehdit eder noktaya gelmiştir.
Üyelerin artık açık ve net bir beklentisi vardır: ‘Güçlü nema, şeffaf yönetim’. Ancak buna rağmen, sosyal medyada bazı hesapların aylar öncesinden OYAK nema oranlarını nokta atışıyla tahmin edebilmesi, yönetim sürecine dair soru işaretlerini artırmaktadır. Buna karşın, Türkiye Emekli Subaylar Derneği, Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği ve Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneği gibi yasal temsilciler bilgilendirilmemektedir. Bu kabul edilemez bir yaklaşımdır.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak üzülerek ifade ediyoruz ki OYAK, üyelerinin hak ettiği refahı sağlayamamaktadır. Nema oranlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması, geniş portföyden sağlanan devasa kârların adil dağıtılmaması, adalet duygusunu zedelemektedir.
OYAK’a yönelik eleştirilerimizi ve tespitlerimizi şu başlıklar altında topluyoruz; düşük nema oranlar, OYAK’ın son yıllarda açıkladığı nema oranları, reel enflasyonun çok altında kalmış ve üyelerin birikimlerini adeta eritmiştir. Bu durum, yıllarını ülke güvenliği için feda eden TSK personelinin temel haklarına aykırıdır. Yetersiz Temettü Dağıtımı, kârlı iştiraklere rağmen bu gelirin üyelere adil bir şekilde dağıtılmaması, güven krizini derinleştirmiştir. Borsada işlem gören şirketlerin yıllık kazançları ile üyeye yansıyan nema oranı arasındaki dengesizlik izaha muhtaçtır. Liyakatsiz Yönetim, şeffaf olmayan karar süreçleri, başarısız yatırımlar ve liyakate dayalı olmayan atamalar, kurumun verimliliğini düşürmüştür. Başarılı yatırım geçmişi olan OYAK yönetiminin bu seviyeye gerilemesi sorgulanmalıdır. Şeffaf ve Hesap Verebilir Yönetim İhtiyacı, OYAK, 205 sayılı Kanun’a uygun şekilde yönetilmelidir. Tüm kararlar şeffaf, denetlenebilir ve üye odaklı bir şekilde alınmalı, kamuoyuna ve üyelere açık biçimde gerekçelendirilmelidir.
Dünyadaki başarılı emeklilik fonlarının incelenmesi, OYAK’ın da bu sorunları aşabileceğini göstermektedir: Norveç Emeklilik Fonu, tam şeffaflık ve sürdürülebilir yatırımlarıyla örnek bir modeldir. Hollanda ABP Fonu, enflasyona endeksli getirileri ve çeşitlendirilmiş portföy yapısıyla güven vermektedir. Kanada CPPIB, bağımsız, profesyonel ve uzun vadeli kârlı yatırımlarıyla politika dışı yönetim anlayışının önemini ortaya koymaktadır.
CHP olarak, OYAK yönetimine şu somut çağrılarda bulunuyoruz: Nema oranları reel enflasyona endeksli taban getiri ile belirlenmelidir. Temettü dağıtım politikası gözden geçirilmeli; iştirak gelirleri üyelerle adil paylaşılmalıdır. Yönetimde liyakat ve şeffaflık esas alınmalı, yatırımlar bağımsız denetime açık olmalıdır. Sürdürülebilir yatırımlar teşvik edilmeli, portföy çeşitlendirilmelidir. OYAK nakit birikimlerinin yönetimi gözden geçirilmeli, kâr maksimizasyonu sağlanmalıdır. Siyasi etkilerden arındırılmış, üye odaklı yönetim anlayışı hayata geçirilmelidir. 2024 nema oranı, TÜİK verilerine göre değil, gerçek kâr oranları temel alınarak belirlenmelidir.
OYAK’tan beklentimiz, büyük çoğunluğu yoksulluk, hatta açlık sınırının altında maaşla yaşam mücadelesi veren emekli subay, astsubay ve uzman personelin dertlerine derman olmasıdır. Sonuç olarak, OYAK, üyelerinin alın teriyle büyümüş bir kurumdur. Bu birikim, yalnızca üyelerinin geleceği için kullanılmalı, hakça ve adil bir yönetimle değerlendirilmeli, kamuoyuna açık şekilde hesap verilmelidir. Mevcut sistemin devamı, OYAK’ın saygınlığına gölge düşürecek; milyonların güvenini yitirmesine neden olacaktır. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ı küresel standartlara uygun yönetişim anlayışına davet ediyoruz. Emeklinin sesi duyulmalı, hakkı teslim edilmelidir."
