DSÖ'den Gıda Güvenliği Uyarısı: Güvenli Olmayan Gıdalar Her Yıl 1,5 Milyon Ölüme Yol Açıyor

DSÖ’nün 2000-2021 yılları arasındaki verileri kapsayan yeni analizinde, gıda kaynaklı hastalıkların özellikle küçük çocuklar için büyük risk oluşturduğu vurgulandı. Dünya nüfusunun yalnızca yüzde 9’unu oluşturan 5 yaş altı çocukların, gıda kaynaklı hastalıkların neredeyse üçte birinden etkilendiği belirtildi.

Küçük çocuklar üç kat daha fazla risk altında

DSÖ’ye göre 5 yaşından küçük çocuklar, güvenli olmayan gıdalardan kaynaklanan hastalıklara yakalanma riski açısından daha büyük çocuklara ve yetişkinlere göre yaklaşık üç kat daha savunmasız durumda.

Raporda, küçük çocukların özellikle ishal hastalıklarından ciddi şekilde etkilendiği kaydedildi. Ayrıca gıdalardaki metilcıva ve kurşun gibi kimyasal tehlikelere maruz kalmanın, gelişmekte olan beyne zarar verebileceği ve çocuklarda ömür boyu sürebilecek nörolojik ve gelişimsel sorunlara yol açabileceği ifade edildi.

Ölümlerin büyük bölümü kimyasal tehlikelerle bağlantılı

DSÖ analizine göre, bakteri, virüs, parazit ve diğer biyolojik tehlikeler 2021 yılında yaklaşık 860 milyon gıda kaynaklı hastalığa neden oldu. Buna karşın kimyasal maruziyetler, ölümler içinde orantısız derecede yüksek bir paya sahip oldu.

2021 yılında kontamine gıdalardan kaynaklanan ölümlerin yüzde 73’ü kimyasal tehlikelerle ilişkilendirildi. Bu ölümlerin büyük bölümünün inorganik arsenik ve kurşun maruziyetiyle bağlantılı olduğu bildirildi. İnorganik arsenik ve kurşunun bir yılda 1 milyondan fazla ölümle ilişkilendirildiği aktarıldı.

Ekonomik kayıp 647 milyar dolara ulaşabiliyor

Raporda, gıda kaynaklı hastalıkların yalnızca sağlık açısından değil, ekonomik açıdan da büyük kayıplara yol açtığı belirtildi. DSÖ, 2021 yılında gıda kaynaklı hastalıkların yaklaşık 310 milyar dolar verimlilik kaybına neden olduğunu tahmin etti. Ülkeler arasındaki yaşam maliyeti farklılıkları dikkate alındığında bu kaybın 647 milyar dolara kadar çıktığı ifade edildi.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, gıda güvenliğinin her öğünü, her aileyi ve her günü etkilediğini belirterek, yeni tahminlerin ülkelerin en yüksek risk alanlarını görmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

En büyük yük Afrika ve Güneydoğu Asya’da

Raporda, gıda kaynaklı hastalıkların bölgesel olarak eşit dağılmadığına dikkat çekildi. Afrika ve Güneydoğu Asya bölgelerinin birlikte, tüm gıda kaynaklı hastalıkların yaklaşık dörtte üçünü ve küresel ölümlerin yüzde 60’ını oluşturduğu belirtildi.

DSÖ, düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşayan çocukların ve düşük kaynaklı toplulukların en yüksek sağlık yükünü taşıdığını bildirdi. Değişen beslenme alışkanlıkları, çevresel baskılar, küreselleşme, iklim değişikliği ve gıda sistemlerindeki eşitsizliklerin riskleri artırdığı ifade edildi.

42 gıda kaynaklı tehlike incelendi

DSÖ’nün yeni çalışması, 194 ülkeden elde edilen verilerle bakteri, virüs, parazit ve kimyasallar dahil olmak üzere 42 önemli gıda kaynaklı tehlikeyi değerlendirdi. Analizde metaller, rotavirüs ve Chagas hastalığına neden olan parazit gibi yeni tehlikeler de yer aldı.

Bununla birlikte, antimikrobiyal dirençli bakteriler, pestisit kalıntıları ve PFAS gibi bazı önemli tehlikelerin veri yetersizliği nedeniyle çalışmaya dahil edilemediği belirtildi.

Dünya Gıda Güvenliği Günü öncesi çağrı

DSÖ, tahminleri 7 Haziran Dünya Gıda Güvenliği Günü öncesinde yayımladı. Bu yılın teması “Yükten çözümlere – her yerde güvenli gıda” olarak belirlendi.

Örgüt, hükümetlere gıda güvenliği alanında daha güçlü gözetim sistemleri kurma, sağlık, tarım ve çevre sektörleri arasında iş birliğini artırma ve riskleri kaynağında önleme çağrısı yaptı.

DSÖ uzmanları, gıda güvenliğinde gecikmenin can kaybına neden olduğunu vurgulayarak, insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan “Tek Sağlık” yaklaşımının önemine dikkat çekti.