Türkiye'den Suriye'de petrol ve doğal gaz arama mesajı: "Şam'la çalışmaya hazırız"

Türkiye, Suriye’deki enerji faaliyetlerini yeni bir aşamaya taşımaya hazırlanıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 19 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Türkiye’nin Şam yönetimiyle birlikte Suriye’de petrol ve doğal gaz arama çalışmalarına katılmaya hazır olduğunu söyledi.

Açıklama, Türkiye’nin bugüne kadar Suriye’de ağırlıklı olarak elektrik ve doğal gaz tedariki ile enerji altyapısının yeniden işler hale getirilmesine odaklanan politikasının, doğrudan petrol ve doğal gaz kaynaklarının araştırılması alanına genişleyebileceğine işaret ediyor.

Enerji iş birliği daha önce başlamıştı

Türkiye ile Suriye arasındaki enerji iş birliği sıfırdan başlamıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın daha önce açıkladığı verilere göre Türkiye’den Suriye’ye doğal gaz akışı sürüyor. Ankara ayrıca elektrik ihracatını artırmayı ve Halep hattının devreye alınmasıyla yaklaşık 500 megavatlık ilave kapasite oluşturmayı hedefliyor. Bakanlık, madencilik alanında da Türk teknik ekiplerinin Suriye’de çalışmalar yürüttüğünü açıklamıştı.

Türkiye-Suriye enerji ilişkilerinin hukuki çerçevesi de daha önce oluşturuldu. Taraflar enerji, madencilik ve hidrokarbon alanlarında iş birliğini kapsayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Türkiye ayrıca Azerbaycan gazının kendi toprakları üzerinden Suriye’ye ulaştırılmasını sağlayan hattı devreye aldı.

Suriye’nin petrol sahaları yeniden gündemde

Suriye, iç savaş öncesinde bölgesel ölçekte kayda değer bir petrol üreticisi konumundaydı.

Bayraktar daha önce yaptığı değerlendirmelerde Suriye’nin 2011 öncesinde günlük yaklaşık 350 bin varil petrol üretebildiğine dikkat çekmiş ve Türk teknik heyetlerinin ülkenin mevcut petrol ve doğal gaz kapasitesini incelemeye başladığını açıklamıştı.

Bakan ayrıca Türkiye’nin Suriye’de tek başına veya yabancı şirketlerle ortak şekilde petrol ve doğal gaz faaliyetlerinde bulunabileceğini, özellikle ülkenin doğal gaz ve deniz sahalarındaki potansiyelin değerlendirilmesinin gündemde olduğunu ifade etmişti.

19 Ağustos’taki son açıklama ise Ankara’nın bu yaklaşımı Şam yönetimiyle doğrudan ortak çalışma seviyesine taşımaya hazır olduğunu göstermesi bakımından önem taşıyor.

Henüz sondaj kararı yok

Bununla birlikte mevcut açıklama, Türkiye’nin Suriye’de petrol veya doğal gaz sondajına başladığı anlamına gelmiyor.

Şu ana kadar hangi sahalarda arama yapılacağı, çalışmaların ne zaman başlayacağı, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın projelerde nasıl bir rol üstleneceği veya taraflar arasında üretim paylaşımına ilişkin nasıl bir model kurulacağı açıklanmadı. Reuters’ın aktardığı son açıklama, Ankara’nın Şam’la bu alanda çalışmaya hazır olduğunu ortaya koyuyor; somut bir arama programı henüz kamuoyuna duyurulmuş değil.

Türkiye’nin bölgesel enerji stratejisinin parçası

Suriye adımı, Türkiye’nin son dönemde petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerini ülke sınırlarının dışına taşıma politikasının da bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Türkiye Petrolleri son dönemde farklı ülkelerde hidrokarbon projelerine yönelirken Irak’ta da BP ile birlikte Kerkük sahasında faaliyet gösterecek ortaklığa katıldı. TPAO’nun BP’nin Kerkük şirketindeki yüzde 15’lik payı, Türkiye’nin çevre ülkelerde doğrudan üretim faaliyetlerine girme stratejisinin son örneklerinden biri oldu.

Suriye’de benzer bir modelin uygulanıp uygulanmayacağı ise henüz belli değil.

Türkiye ile Şam arasında somut bir petrol ve doğal gaz arama anlaşmasına varılması halinde gelişme, yalnızca iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından değil; Suriye’nin yeniden yapılanmasının finansmanı ve bölgesel enerji dengeleri bakımından da yeni bir dönem anlamına gelebilir.