İsrail’in Suriye’nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının ardından Ankara-Tel Aviv hattındaki gerilim sürerken, olayın zamanlamasına ilişkin dikkat çekici yeni bilgiler ortaya çıktı.Associated Press’e konuşan Suriyeli yetkililer,
bir Türk heyetinin İsrail saldırısından yalnızca birkaç saat önce Ebu Zuhur Hava Üssü’nü ziyaret ettiğini bildirdi. Heyetin üsten ayrılmasının ardından İsrail uçaklarının tesisi vurduğu belirtildi. Türkiye ise heyetin ziyareti konusunda kamuoyuna açık bir doğrulama yapmadı.İsrail, 18 Ağustos’ta düzenlenen saldırılarda Ebu Zuhur Üssü’nün pistini ve depolama alanlarını sekiz hava saldırısıyla hedef aldı. Suriyeli kaynaklara göre saldırıda can kaybı yaşanmadı.
İsrail: Türk askerlerinin konuşlandırılması güvenliğimizi tehdit eder
Saldırının ardından İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ofisi, Şam yönetiminin Türk askerlerinin Ebu Zuhur’a konuşlandırılmasına izin vermenin eşiğinde olduğunu öne sürdü.İsrail tarafı, böyle bir konuşlandırmanın
Suriye ile yürütülen güvenlik düzenlemelerindeki mevcut durumu değiştireceğini ve İsrail açısından tehdit oluşturacağını savundu. Netanyahu yönetimi bu nedenle Türk askeri varlığı ihtimaline müsamaha göstermeyeceği mesajını verdi.Ankara ise İsrail’in suçlamalarını reddetti.Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Netanyahu hükümetinin öne sürdüğü iddiaların İsrail’in Suriye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğünü hedef alan hava saldırılarını meşrulaştırmaya yönelik olduğu savunuldu.Türkiye ayrıca Suriye hükümetiyle barış, istikrar ve yeniden yapılanma amacıyla yürütülen iş birliğini sürdüreceğini bildirdi. Ankara, Ebu Zuhur’a Türk askeri konuşlandırılacağı yönündeki iddiayı ise açık biçimde doğrulamadı.
Türkiye saldırıdan önceden haberdar edilmedi
Krizin en dikkat çekici boyutlarından biri ise saldırı öncesindeki iletişim eksikliği oldu.ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye’nin İsrail’in saldırısından önceden haberdar edilmediğini açıkladı.Barrack’a göre Türk tarafı İsrail uçaklarının kuzeye, Türkiye sınırına doğru ilerlediğini gördüğünde kendi askeri karşılığını hazırlamış olabilirdi.ABD’li temsilci, durumun büyümeden kontrol altına alınmasını olumlu karşılarken olayın yanlış anlaşılmaların ne kadar tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gösterdiğini söyledi.Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde ise İsrail’in saldırı öncesinde
Beyaz Saray’ı bilgilendirdiği aktarıldı. Bu tablo, Washington’ın saldırıdan haberdar olmasına rağmen Ankara’ya önceden bilgi verilmediği anlamına geliyor.
ABD üçlü mekanizma peşinde
Washington şimdi Türkiye, İsrail ve Suriye arasında daha kapsamlı bir çatışmasızlık mekanizması kurulması için çalışıyor.Barrack, ABD’nin taraflar arasında halihazırda bilgi paylaşımı ve diyaloğu kolaylaştırdığını ancak son olayın mevcut yapının yeterli olmadığını gösterdiğini belirtti. Amaç; askeri uçuşlar, birlik hareketleri veya üslerdeki faaliyetlerin karşı tarafça saldırı hazırlığı olarak yorumlanmasını önlemek.Türkiye ile İsrail arasında Suriye sahasında benzer teknik temaslar daha önce de yürütülüyordu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Nisan 2025’te iki ülkenin Suriye’deki askeri unsurların birbirini yanlış anlamasını engellemek amacıyla gerektiğinde teknik görüşmeler yaptığını açıklamıştı. Fidan bunun diplomatik normalleşme anlamına gelmediğinin de altını çizmişti.Son saldırı ise mevcut iletişim kanalının kritik bir anda işlememiş olabileceğini ortaya koydu.
Ebu Zuhur neden kritik?
Ebu Zuhur Hava Üssü Türkiye sınırının yaklaşık 70 kilometre doğusunda bulunuyor.Üs, Suriye iç savaşı boyunca birkaç kez el değiştirdi ve 2013’ten bu yana düzenli bir askeri havaalanı olarak kullanılmıyordu. Ancak Şam yönetiminin askeri altyapısını yeniden kurmaya başlaması ve Türkiye’nin Suriye ordusuna eğitim ve teknik destek vermesi, tesisin stratejik önemini yeniden artırdı.AP’nin aktardığı Türk heyeti ziyareti doğruysa, saldırının doğrudan bu temasın hemen ardından gerçekleşmiş olması İsrail’in Türkiye’nin Suriye’deki askeri etkisini yakından takip ettiğini gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirilebilir. Ancak Ankara’nın ziyareti henüz doğrulamaması nedeniyle bu bağlantıyı kesinleşmiş bir neden-sonuç ilişkisi olarak değerlendirmek mümkün değil.
Suriye, Ankara ile Tel Aviv arasında yeni gerilim alanı
Türkiye, Beşar Esad yönetiminin 2024’te devrilmesinden sonra Ahmed eş-Şara yönetiminin en önemli bölgesel destekçilerinden biri haline geldi. Ankara, Suriye ordusunun eğitilmesi ve devlet kurumlarının yeniden kurulması çalışmalarına destek veriyor.İsrail ise yeni Suriye yönetimine karşı güvenlik endişelerini gerekçe göstererek ülkedeki askeri hedeflere yönelik operasyonlarını sürdürüyor.Ebu Zuhur saldırısının ardından ortaya çıkan tablo, iki ülkenin Suriye’deki çıkarlarının giderek daha doğrudan karşı karşıya geldiğini gösteriyor.Şimdilik taraflar arasında doğrudan askeri çatışma yaşanmadı. Ancak Türkiye’nin saldırıdan haberdar edilmemiş olması ve Türk heyetinin birkaç saat önce üste bulunduğu yönündeki bilgiler, Washington’ın neden daha güçlü bir çatışmasızlık mekanizması kurmak istediğini daha görünür hale getiriyor.
