Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında, su kaynakları üzerindeki artan baskı ve kuraklığın enerji sektörüne etkileri gündeme geldi.
Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) tarafından 9 Kasım 2026'da düzenlenen Özel Su Etkinliği'nde, Türkiye'nin su güvenliği, kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve iklim değişikliğinin oluşturduğu riskler ele alındı.Etkinlikte IICEC COP31 Özel Su Raporu'nun tanıtımı yapılırken su kıtlığının yalnızca tarımsal üretimi değil, sanayi faaliyetlerini ve elektrik arz güvenliğini de etkileyebileceğine dikkat çekildi.
Türkiye'de su tüketimi 60 milyar metreküpü aştı
Etkinlikte konuşan
Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, Türkiye'nin su kaynaklarına ilişkin veriler paylaştı.
Erdem, Türkiye'nin yıllık ortalama 450 milyar metreküplük brüt tatlı su bütçesinin yaklaşık yarısının buharlaşma nedeniyle kaybedildiğini belirtti.Kalan suyun da ancak belirli bir bölümünün teknik ve ekonomik koşullar altında kullanılabildiğine dikkat çeken Erdem, Türkiye'deki tatlı su tüketiminin son 20 yılda yaklaşık 1,5 katına çıkarak 60 milyar metreküpü aştığını söyledi.İklim değişikliği, kuraklık ve artan tüketimin su kaynakları üzerindeki baskıyı büyüttüğünü belirten Erdem, suyun verimli kullanılmasının tarım, sanayi, enerji ve haneler açısından giderek daha önemli hâle geldiğini vurguladı.
Fatih Birol: Kuraklık elektrik kesintilerine yol açabilir
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, su kaynaklarının azalmasının elektrik üretimi açısından oluşturduğu risklere dikkat çekti.Birol, Macaristan Başbakanı ile yaptığı görüşmeden bir örnek paylaşarak ülkede yaşanan aşırı sıcaklık ve kuraklığın elektrik üretimini olumsuz etkilediğini aktardı.Nehirlerdeki su seviyesinin ciddi ölçüde düşmesi nedeniyle nükleer santrallerin soğutma ihtiyacının karşılanamadığını belirten Birol, bu durumun elektrik arzında büyük bir kesinti riski oluşturduğunu ifade etti.
Birol'un aktardığı örnek, su kıtlığının yalnızca içme suyu ve tarımsal sulama meselesi olmadığını, enerji üretiminde de doğrudan sonuçlar doğurabildiğini ortaya koydu.Nükleer santrallerin yanı sıra termik santrallerin soğutma sistemleri ve hidroelektrik üretimi de su kaynaklarının durumundan etkilenebiliyor.
Türkiye'nin bazı havzalarında su kıtlığı yaşanıyor
IICEC Direktörü Bora Şekip Güray, Türkiye'nin hâlihazırda su stresi altında bulunduğunu ve bazı havzalarda su kıtlığı yaşandığını belirtti.Su kaynaklarındaki azalmanın gelecek yıllarda daha büyük ekonomik ve çevresel risklere dönüşebileceğini ifade eden Güray, Türkiye'nin su tüketim alışkanlıklarının ve mevcut kaynaklarının bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.IICEC tarafından hazırlanan Özel Su Raporu'nda tatlı su kaynakları, tüketim eğilimleri, enerji sektörüyle ilişkiler ve sürdürülebilir su yönetimine yönelik çözüm alanlarının incelendiği aktarıldı.
Su israfının azaltılması için hangi çözümler önerildi?
Etkinlikte su kıtlığına karşı uygulanabilecek teknolojik ve yapısal çözümler de değerlendirildi.
Hitachi Energy Türkiye Genel Müdürü Yasemin Öztekin, şehir şebekelerindeki su kayıplarının azaltılması, tarımda hassas sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, yağmur suyu hasadı ve arıtılmış suyun yeniden kullanılmasının önemine dikkat çekti.Su altyapısında dijital izleme sistemleri ve akıllı teknolojilerin kullanımının artırılması gerektiğini belirten Öztekin, kaynakların yalnızca miktar açısından değil, verimlilik bakımından da yönetilmesi gerektiğini ifade etti.Öneriler arasında özellikle tarımsal sulamada verimliliğin artırılması, şehir şebekelerindeki kayıp ve kaçakların azaltılması, atık suyun yeniden kullanılması ve su yatırımlarının uzun vadeli planlanması öne çıktı.
Deniz suyundan enerji ve sanayi için yeni çözüm önerisi
SOCAR Türkiye CEO'su Elchin Ibadov ise su ve enerji sistemlerinin birlikte değerlendirilmesine yönelik bir model sundu.Ibadov'un anlattığı yaklaşımda, rüzgâr enerjisi kullanılarak deniz suyunun arıtılması ve elde edilen suyun veri merkezlerinin soğutulmasında değerlendirilmesi öngörülüyor.Arıtma sonucunda ortaya çıkan tuz ve minerallerin kimya sanayisinde kullanılması, veri merkezlerinin açığa çıkardığı atık ısının da üretim süreçlerinde yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor.Henüz bir çözüm önerisi niteliğindeki modelin, su ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik yeni yatırım alanları oluşturabileceği belirtildi.
2035'e kadar elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılması önerildi
Fatih Birol, COP31'in enerji dönüşümü açısından da önemli kararların alınabileceği bir platform olduğunu söyledi.Dünya genelinde elektriğin toplam enerji tüketimindeki payının yaklaşık yüzde 23 olduğunu belirten Birol, bu oranın 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını önerdiklerini açıkladı.“35 by 35” olarak adlandırılan hedefin, ülkelerin enerji dönüşümünü hızlandırması ve elektrik kullanımının yaygınlaştırılması açısından önem taşıdığını vurguladı.Birol, 100'den fazla hükümetin bu hedef doğrultusunda taahhütte bulunmasını beklediklerini ifade etti.Ancak söz konusu oran, COP31 kapsamında kabul edilmiş bağlayıcı bir karar değil, gündeme getirilen uluslararası bir hedef önerisi niteliği taşıyor.
Su güvenliği tarım, sanayi ve haneleri doğrudan ilgilendiriyor
Sabancı Holding CEO'su Kıvanç Zaimler de su stresinin Türkiye'deki ekonomik faaliyetler açısından giderek daha önemli bir sorun hâline geldiğini belirtti.Su kaynakları üzerindeki baskının sanayi üretiminden enerji yatırımlarına kadar farklı sektörleri etkilediğine dikkat çeken Zaimler, kaynak verimliliğini artıracak uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.Uzmanların değerlendirmelerine göre su güvenliğinin sağlanması, yalnızca yeni kaynakların geliştirilmesine değil, mevcut suyun daha verimli kullanılmasına da bağlı.Şehirlerdeki su kayıplarının azaltılması, tarımsal sulamanın modernleştirilmesi ve sanayide geri kazanım uygulamalarının artırılması, gelecek dönemde Türkiye'nin su kaynakları üzerindeki baskının azaltılması açısından önem taşıyor.Antalya'daki etkinlikte tanıtılan IICEC Özel Su Raporu'nun ayrıntılı bulguları ve önerilerinin 23 Aralık'ta İstanbul'da ele alınması bekleniyor.
