AK Parti ve MHP tarafından TBMM Başkanlığı’na sunulan, şehit aileleri ve gazilerin sosyal ve ekonomik haklarına yönelik düzenlemeleri içeren kanun teklifi Genel Kurul’da görüşülerek kabul edildi.Teklifin görüşmelerinde siyasi parti grupları, mevcut düzenlemelerin kapsamı ve gaziler arasındaki hak farklılıkları konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Muhalefetten eşitlik ve kapsamın genişletilmesi çağrısı
Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ, mali hükümler de içeren teklifin yalnızca TBMM Milli Savunma Komisyonu’nda görüşülmesini eleştirdi.Özdağ, düzenlemenin yapılacak iyileştirmelerle şehit aileleri ve gazilerin hak ve beklentilerini daha geniş biçimde karşılaması gerektiğini söyledi.İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz ise şehit aileleri ve gazilere TOKİ konutu ve kira desteği sağlanması, kamu istihdam hakkının genişletilmesi ve ÖTV istisnası getirilmesi çağrısında bulundu.Uz, şehit çocuklarının devlet, vakıf ve özel eğitim kurumlarından ücretsiz yararlanması gerektiğini belirterek, “Devletin adaleti meydanlardaki nutuklarla değil, aynı siperde yaralanan iki insana eşit hak verip vermediğiyle ölçülür” dedi.“Haklar statüye göre değişmemeli”
CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan da aynı operasyonda yaralanan gaziler arasında farklı hak uygulamaları bulunduğunu savundu.Becan, “Haklar statüye, göreve, unvana ya da hizmet sınıfına göre değişmemelidir” diyerek bütün gazilerin sosyal güvenlik, sağlık, istihdam ve ekonomik haklardan eşit biçimde yararlanması gerektiğini söyledi.MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı ise şehit aileleri ve gazilere yönelik daha bütüncül düzenlemelerin tamamlanması gerektiğini belirtti.Kalaycı, “Şehitlerimize ve gazilerimize ne verirsek azdır. Verilen haklar konusunda asla bütçe hesabı yapılmaz, yapılamaz” ifadelerini kullandı.DEM Parti Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun Parlak, yaraları saracak ve acıları hafifletecek düzenlemelere destek vereceklerini ifade ederken, Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul mevcut düzenlemenin şehit aileleri ve gazilerin bütün sorunlarını gidermediğini savundu.Şehit anne ve babalarının aylığına taban güvence
Kabul edilen kanunla, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 72’nci maddesinde değişiklik yapıldı.Düzenlemeyle kapsama ilişkin bazı sınırlamalar kaldırılırken, şehitlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın net asgari ücretin altında olmaması yasal güvenceye bağlandı.Bakıma muhtaç gazi ve malullerin ek ödemesi artırıldı
5434 sayılı Kanun’un ek 77’nci maddesinde yapılan değişiklikle, başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamını sürdüremeyecek derecede bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ek ödeme artırıldı.Daha önce net asgari ücretin iki katı olarak uygulanan ödeme, net asgari ücretin iki buçuk katına çıkarıldı.Erbaş, er, güvenlik korucusu ve sivillerin aylıkları artırıldı
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 21’inci maddesinde yapılan değişiklikle, vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıkları yeniden düzenlendi.Dört yıllık yükseköğrenim mezunları için 8’inci derecenin birinci kademesi, diğer hak sahipleri için ise en az 10’uncu derecenin birinci kademesi esas alınacak.Dördüncü dereceye yükselenlerin 2 bin 100 ile 3 bin 600 arasında değişen ek gösterge rakamlarından yararlanması sağlanacak.Bu kapsamdaki hak sahiplerine bağlanacak toplam aylık için de yasal taban getirildi. Aylıkların 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunan tutarın altında kalmaması, oluşacak farkın ise Hazine tarafından karşılanması öngörüldü.Malul sayılmayan yaralılar da kapsama alındı
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri de terörle mücadelede yaralandığı halde mevcut mevzuata göre malul sayılmayan kişilere yönelik oldu.Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucularından terörle mücadele görevleri sırasında yaralanan ancak malul sayılmayan kişilere aylık bağlanması kararlaştırıldı.Ateşli silah mermisi, şarapnel, el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket ve el bombası gibi mühimmat nedeniyle meydana gelen yaralanmalar ile patlama basıncı, termal etki ve kesici, delici ya da ezici saldırılar sonucu oluşan yaralanmalar kapsama dahil edildi.Hak sahipliği için yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyecek nitelikte olması ve olayla yaralanma arasındaki bağın, en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartı getirildi.Şartları taşıyan kişilere 17 bin 135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanacak ve 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere tanınan sosyal ve özlük haklarından yararlanmaları sağlanacak.Başvurular için bir yıllık süre
Terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen malul sayılmayan ve düzenlemede belirtilen şartları taşıyan kişiler için başvuru süresi de belirlendi. Düzenleme, yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak.
Hak sahiplerinin, kanunun ilgili maddesinin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde olay tarihinde mensubu oldukları kuruma başvurması gerekecek. Başvurunun kabul edilmesi halinde aylık, başvuru tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanacak. Hak sahipliği için hazırlanacak sağlık kurulu raporlarından ise ücret alınmayacak.
Düzenlemeler ne zaman uygulanacak?
Teklif metnindeki yürürlük hükmüne göre aylık artışlarını içeren bazı maddeler Resmî Gazete’de yayımı takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanacak. Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayanlara ilişkin geçici düzenlemenin ise 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olması öngörülüyor.
Düzenleme geçmişte meydana gelen olayları da kapsayacak. Hak sahipleri, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde başvurabilecek.
