Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda uygulanan sınavların hazırlanması, gerçekleştirilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin yönetmelikte değişikliğe gitti.
14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği değişikliği, resmî ve özel okullardaki ölçme ve değerlendirme uygulamalarını kapsıyor.Düzenlemeyle sınavlarda dijital teknolojilerin kullanımından ortak yazılı sınavlara, öğrenci sonuçlarının değerlendirilmesinden ulusal izleme araştırmalarına kadar birçok alanda yeni hükümler getirildi.
Sınav sorularının hazırlanmasında yapay zekâ kullanılabilecek
Yönetmelikte dikkat çeken değişikliklerden biri, yapay zekâ teknolojilerinin ölçme ve değerlendirme süreçlerine dahil edilmesi oldu.
Yeni hükme göre Bakanlık tarafından uygun görülen yapay zekâ araçları, soru hazırlama ve değerlendirme çalışmalarını desteklemek amacıyla kullanılabilecek.Ayrıca ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin, Bakanlığın uygun gördüğü dijital sistemler aracılığıyla kısmen veya tamamen elektronik ortamda gerçekleştirilmesine imkân tanındı.Ancak düzenleme, öğrencilerin sınav sırasında istedikleri yapay zekâ uygulamasını kullanabilecekleri anlamına gelmiyor.Yapay zekâ kullanımı, Bakanlık tarafından uygun bulunan araçlarla sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerinin desteklenmesine yönelik olacak.
Sınav sonuçlarıyla öğrenci ve okul sıralaması yapılamayacak
Yönetmelikte ölçme ve değerlendirme sonuçlarının hangi amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin sınırlamalar da yer aldı.Buna göre ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar; öğrencileri, sınıfları, okulları veya illeri sıralamak ve birbirleriyle karşılaştırmak amacıyla kullanılamayacak.
Bakanlık, ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin temel amacını öğrencilerin öğrenme eksikliklerini belirlemek, gelişimlerini takip etmek ve eğitim süreçlerini iyileştirmek olarak tanımlıyor.Bu hüküm, LGS gibi merkezî sınavların veya öğrenci yerleştirme sistemlerinin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Düzenleme, yönetmelik kapsamında elde edilen ölçme ve değerlendirme sonuçlarının kullanım amacına ilişkin.
Ortak yazılı sınavlarda hangi kurallar uygulanacak?
Düzenlemeyle ortak yazılı sınavların planlanması ve uygulanmasına ilişkin esaslar da güncellendi.Sınav tarihlerinin öğretim yılı başında belirlenerek e-Okul sistemi üzerinden duyurulması öngörülüyor.Birden fazla şubede okutulan derslerde ortak yazılı sınav yapılması esas olacak.Sınav soruları, Bakanlık veya ilgili eğitim birimlerince hazırlanan konu-soru dağılım tablolarına uygun şekilde oluşturulacak.Ülke genelinde yapılan ortak yazılı sınavlar dışındaki okul sınavlarında, öğrencilerin cevaplarını kendilerinin oluşturduğu yazılı yoklama yöntemi esas alınacak.Sınav tarihlerinde zorunlu nedenlerle değişiklik yapılması gerektiğinde ise ilgili mevzuatta belirtilen usuller uygulanacak.
Türkçe ve yabancı dil sınavlarında dört beceri değerlendirilecek
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerindeki ölçme ve değerlendirme uygulamalarında öğrencilerin farklı dil becerilerinin birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.
Bu kapsamda öğrencilerin yalnızca yazılı cevapları değil; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri de dikkate alınacak.Böylece dil derslerinde öğrencilerin farklı alanlardaki yeterliliklerinin izlenmesi amaçlanıyor.
İlkokullarda yazılı sınav yapılmayacak
Yönetmelikte okul öncesi eğitim ve ilkokullardaki değerlendirme yaklaşımı da korundu.Bu kademelerde öğrencilerin gelişimi, geleneksel yazılı sınavlar yerine eğitim süreci boyunca gerçekleştirilen değerlendirme çalışmalarıyla takip edilecek.Öğrencilerin öğrenme süreçleri, gelişimleri ve ihtiyaçları öğretmenlerin yapacağı değerlendirmelerle belirlenecek.Söz konusu uygulama tamamen yeni bir sınav yasağı değil; daha önce de benimsenen süreç odaklı ölçme ve değerlendirme yaklaşımının devamı niteliğinde.
Öğrencilerin gelişimi düzenli araştırmalarla izlenecek
Düzenleme, öğrencilerin akademik becerilerini ve eğitim sistemindeki gelişmeleri izlemek amacıyla gerçekleştirilen ulusal araştırmaların uygulanma aralıklarını da belirliyor.Buna göre Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması iki yılda bir gerçekleştirilecek.Okul Tabanlı İzleme Araştırması ise her yıl uygulanacak.Bu araştırmalarla öğrencilerin akademik becerilerinin değerlendirilmesi, öğrenme eksikliklerinin belirlenmesi ve eğitim politikalarına veri sağlanması hedefleniyor.
Yeni düzenleme öğrenciler ve öğretmenler için ne anlama geliyor?
14 Kasım itibarıyla yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği, okullardaki ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinde dijital teknolojilerin kullanımına daha açık bir çerçeve oluşturuyor.Bakanlığın uygun gördüğü yapay zekâ araçları soru hazırlama ve değerlendirme çalışmalarına destek sağlayabilecek. Ancak bütün sınavların hemen elektronik ortama taşınması veya sınav sorularının tamamen yapay zekâ tarafından hazırlanması zorunlu hâle gelmiyor.Ortak yazılı sınavların planlanması, dil becerilerinin değerlendirilmesi ve öğrenci gelişiminin izlenmesine ilişkin kurallar da yönetmelikte belirtilen esaslara göre uygulanacak.Yeni düzenlemenin okullardaki uygulamaya nasıl yansıyacağı, Bakanlığın belirleyeceği teknik esaslar ve eğitim kurumlarının yürüteceği çalışmalarla şekillenecek.
