"Makine İnsan Olmasın": Kartal'da Yapay Zekâ, Veri ve İnsanlığın Geleceği Tartışıldı

Kartal Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen programda, çağımızın en tartışmalı konularından biri olan yapay zekâ, veri ve insanlığın geleceği felsefi bir çerçevede ele alındı. Programa Başkan Gökhan Yüksel ve belediye başkan yardımcıları da katıldı.

Konuşmacılar, teknolojinin yalnızca teknik bir mesele değil, aynı zamanda insanın kendisini ve dünyayla ilişkisini yeniden tanımlayan bir kırılma noktası olduğunu vurguladı.

“Makine insan olmasın, insan da makineleşmesin”

Prof. Dr. Betül Çotuksöken, konuşmasında makine, kaldıraç ve yapay zekâ arasındaki farklara dikkat çekerek, insanın tarih boyunca araç ürettiğini ancak bugün araçların insanın yerine geçme iddiasıyla ortaya çıktığını ifade etti.

Çotuksöken, yapay zekânın “insan gibi düşünme” iddiasının tehlikeli bir yanılgı olduğuna işaret ederek, “Makine insan olmasın, insan da makineleşmesin” uyarısında bulundu. Verinin, insanın yaşamına yön veren temel bir unsur haline geldiğini belirten Çotuksöken, bu sürecin etik ve felsefi olarak mutlaka sorgulanması gerektiğini söyledi.

İnsanın otonom bir varlık olduğunun altını çizen Çotuksöken, karar alma süreçlerinin tamamen algoritmalara devredilmesinin insanı edilgenleştireceğini belirterek, “İnsan düşünme yetisini devre dışı bıraktığında, sadece teknolojiyi değil, kendisini de kaybeder” dedi.

“Felsefe bugün neyle uğraşacağını bilemiyor”

Programın bir diğer konuşmacısı Prof. Dr. Cemal Güzel ise günümüz felsefesinin büyük bir kriz içinde olduğunu ifade etti. Güzel’e göre eskiden felsefenin merkezinde insan vardı; bugün ise bu merkez kaybolmuş durumda.

“Posthümanizm, transhümanizm gibi kavramların artması bir şeylerin yolunda gitmediğini gösterir” diyen Güzel, tarihte de büyük kriz dönemlerinde hep “yeni” kavramların ortaya çıktığını hatırlattı.

İnsana dair klasik tanımların artık yetersiz kaldığını söyleyen Güzel, “Eskiden insan akıllı hayvandı, politik bir varlıktı, ahlaki bir özneydi. Bugün bu tanımlar yetmiyor. Çünkü teknoloji, hız ve tüketim insanın dünyayla ilişkisini kökten değiştirdi” dedi.

Posthümanist yaklaşımların sorunları doğru tespit ettiğini ancak yanlış sonuçlara vardığını savunan Güzel, insanı merkezin dışına itmenin çözüm olmadığını vurguladı.

“İnsanlara insan gibi davranmıyoruz ama yapay zekâya davranıyoruz”

Cemal Güzel, konuşmasında dikkat çeken bir etik çelişkiye de işaret etti. Günümüzde birçok insana insan gibi davranılmadığını, buna karşın yapay zekâya insani özellikler yüklenmeye çalışıldığını söyleyen Güzel, bunun ciddi bir zihinsel kopuşu gösterdiğini ifade etti.

Öğrencilerin derse gelmemesini ve “Nasıl olsa yapay zekâ var” yaklaşımını da bu krizin bir yansıması olarak değerlendiren Güzel, bilginin ve düşünmenin değersizleştirildiğini söyledi.

Kartal’da yoğun ilgi

Çok sayıda davetlinin yer aldığı etkinlikte, izleyiciler konuşmacılara sorular yöneltti, tartışmalara katıldı.

Program, teknolojinin yalnızca bir ilerleme meselesi değil, aynı zamanda insanın kendisini nasıl tanımladığıyla doğrudan ilgili bir sorun olduğunu bir kez daha ortaya koydu.