Kurban Bayramı, paylaşma ve dayanışma duygularının en yoğun yaşandığı dönemlerden biri olurken, kırmızı et tüketiminin artması nedeniyle gıda güvenliği ve sağlıklı beslenme konuları da gündeme geliyor.
Uzman Diyetisyen Yaren Hocaoğlu, kurban etinin uygun koşullarda saklanmaması veya bilinçsiz şekilde tüketilmesinin besin zehirlenmelerinden sindirim sistemi problemlerine kadar birçok sağlık sorununa yol açabileceğini söyledi.
Özellikle yaz aylarına denk gelen bayramlarda sıcak hava koşullarının etin bozulma riskini artırdığına dikkat çeken Hocaoğlu, kurban etinin kesimden saklama aşamasına, çözdürülmesinden pişirilmesine kadar her adımda hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
Kurban eti hemen tüketilmemeli
Kurban kesimi sonrasında etin hemen tüketilmesinin sık yapılan hatalardan biri olduğunu belirten Hocaoğlu, yeni kesilmiş etin “ölüm sertliği” olarak bilinen bir süreçten geçtiğini ifade etti.
Bu dönemde etin daha sert olduğunu ve sindiriminin zorlaştığını belirten Hocaoğlu, kesim sonrası etin kısa süre havalandırılması, ardından buzdolabında dinlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Uzmanlara göre kurban etinin yaklaşık 12 ila 24 saat dinlendirildikten sonra tüketilmesi daha sağlıklı kabul ediliyor. Dinlenen etin daha yumuşak olduğu, daha kolay piştiği ve sindirim sistemi tarafından daha rahat tolere edildiği belirtiliyor.
Özellikle mide rahatsızlığı, reflü veya bağırsak hassasiyeti bulunan kişilerin dinlendirilmemiş et tüketmemesi öneriliyor.
Etler porsiyonlanarak saklanmalı
Kurban etinin büyük parçalar halinde saklanmasının doğru bir yöntem olmadığını belirten Hocaoğlu, büyük parçaların geç soğuduğunu ve iç kısımlarda bakteri oluşumuna neden olabileceğini söyledi.
Bu nedenle etlerin tek yemeklik ya da aile tüketimine uygun küçük porsiyonlar halinde hazırlanması öneriliyor.
Etlerin buzdolabı poşeti, saklama kabı veya vakumlu paketlerde muhafaza edilmesi ise hijyen açısından avantaj sağlıyor.
Kesim sonrası etin uzun süre açık ortamda bırakılmasının ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğine dikkat çeken Hocaoğlu, özellikle sıcak havalarda bakterilerin çok hızlı çoğaldığını belirtti.
Çiğ etin güneş altında bekletilmemesi, araç bagajında uzun süre tutulmaması ve havasız ortamlarda muhafaza edilmemesi gerektiği ifade edildi.
Buzdolabında saklama süresine dikkat edilmeli
Kurban eti kısa süre içinde tüketilecekse buzdolabında saklanabiliyor. Ancak bu noktada buzdolabı sıcaklığı büyük önem taşıyor.
Etlerin 0–4 derece aralığında saklanması gerektiğini belirten uzmanlar, parçalanmış kırmızı etlerin 3 ila 5 gün, kıyma ve sakatat ürünlerinin ise 1 ila 2 gün içinde tüketilmesini öneriyor.
Etlerin buzdolabına üst üste ve çok sıkışık şekilde yerleştirilmemesi, hava dolaşımının sağlanması gerekiyor.
Derin dondurucuda 6 ila 12 ay saklanabilir
Uzun süreli saklama için en güvenli yöntem derin dondurucu olarak gösteriliyor.
Kurban eti, -18 derecede yaklaşık 6 ila 12 ay arasında saklanabiliyor. Ancak etlerin dondurulmadan önce porsiyonlanması, hava almayacak şekilde paketlenmesi ve üzerine tarih etiketi yazılması öneriliyor.
Bu yöntem hem etin kalitesinin korunmasına hem de çözdürme sırasında gereksiz israfın önlenmesine yardımcı oluyor.
Çözülen et tekrar dondurulmamalı
Dondurulmuş etlerin yanlış çözdürülmesi bakteri riskini artırabiliyor.
Doğru çözdürme yöntemleri arasında buzdolabında yavaş çözdürme, mikrodalganın çözdürme programı ve soğuk su içinde kontrollü çözdürme yer alıyor.
Etlerin oda sıcaklığında, güneş altında, kalorifer yanında veya sıcak ortamda çözdürülmesi önerilmiyor.
Çözülen etin yeniden dondurulmaması gerektiğini belirten uzmanlar, tekrar dondurma işleminin bakteri oluşumunu artırabileceğini ve besin değerinde kayba neden olabileceğini ifade ediyor.
Aşırı kırmızı et tüketiminden kaçınılmalı
Bayram döneminde kontrolsüz kırmızı et tüketimi sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor.
Aşırı et tüketimi; hazımsızlık, mide şişkinliği, kabızlık, tansiyon yükselmesi ve kolesterol artışı gibi sorunlara neden olabiliyor.
Özellikle kalp hastaları, hipertansiyon hastaları, diyabet hastaları ve böbrek hastalarının porsiyon kontrolüne daha fazla dikkat etmesi gerekiyor.
Etin pişirme yöntemi önemli
Kurban etinin sağlıklı tüketilmesi için pişirme yöntemi de büyük önem taşıyor.
Izgara, fırında pişirme, haşlama ve buharda pişirme daha sağlıklı yöntemler arasında yer alıyor.
Buna karşılık etin çok yüksek ateşte pişirilmesi, yakacak seviyede kızartılması ve sürekli mangal tüketilmesi önerilmiyor. Aşırı yüksek ısıda pişen etlerde sağlığa zararlı bazı kimyasal bileşikler oluşabileceği belirtiliyor.
Ayrıca kavurma yapılırken ekstra yağ eklenmemesi, etin görünür yağlarının mümkün olduğunca ayrılması öneriliyor.
Et sebze ve lifli gıdalarla tüketilmeli
Kırmızı etin sebze ve lifli besinlerle birlikte tüketilmesi sindirimi kolaylaştırıyor.
Et yemeklerinin yanında salata, zeytinyağlı sebzeler, yoğurt, ayran ve tam tahıllı ürünlerin tercih edilebileceği belirtiliyor.
Bayram süresince yeterli su tüketimi de sindirim sistemi sağlığı açısından önem taşıyor.
Çiğ et yıkanmamalı
Toplumda yaygın olan yanlış uygulamalardan biri de çiğ etin yıkanması olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, çiğ etin yıkanmasının bakterilerin mutfak yüzeylerine yayılmasına neden olabileceğini belirtiyor.
Etin hijyenik şekilde tüketilebilmesi için güvenilir kesim ortamı, temiz ekipman kullanımı ve uygun pişirme sıcaklığına dikkat edilmesi gerekiyor.
Çiğ etle temas eden bıçak, kesme tahtası ve mutfak yüzeylerinin sıcak su ve deterjanla temizlenmesi öneriliyor.
Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar daha dikkatli olmalı
Bağışıklık sistemi daha hassas olan çocuklar, yaşlılar, hamileler ve kronik hastalığı bulunan kişilerin et tüketiminde daha dikkatli olması gerekiyor.
Bu grupların çiğ veya az pişmiş et tüketmemesi, etin iyi pişmiş olmasına özen göstermesi önem taşıyor.
Bayram sürecinde öğün düzeninin korunması, aşırı et tüketiminden kaçınılması, tatlı tüketiminin sınırlandırılması, su tüketiminin artırılması ve düzenli yürüyüş yapılması sağlıklı bir bayram geçirmek açısından öneriliyor.
Uzman Diyetisyen Yaren Hocaoğlu, kurban etinin doğru koşullarda saklanması ve bilinçli şekilde tüketilmesinin hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından büyük önem taşıdığını belirterek, hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
