İstanbul ulaşımında 11 yeni uygulama önerisi: Otobüs şeritleri, bisiklet yolları ve yeni deniz hatları gündemde

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), kent içi ulaşımı kolaylaştırmak ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlık yapmak amacıyla geliştirilen ulaşım projelerini uluslararası platformda gündeme taşıdı.

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'e katılan İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İstanbul'un mevcut ulaşım ağı, planlanan uygulamalar ve afetlere hazırlık çalışmaları hakkında açıklamalarda bulundu.

Aslan, metro, otobüs, vapur, bisiklet ve yaya ulaşımını birbirini tamamlayan bir sistem hâline getirmeyi hedeflediklerini söyledi.

İstanbul için 11 pilot ulaşım uygulaması önerildi

Nuri Aslan, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II projesine ilişkin bilgi verdi.

Proje kapsamında hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmaları gerçekleştirildiğini belirten Aslan, elde edilen veriler doğrultusunda 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini açıkladı.

Öneriler arasında otobüs öncelikli şeritler, düşük emisyon alanları, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının genişletilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz ulaşım hatları bulunuyor.

Bu uygulamalarla özel araç kullanımına bağımlılığın azaltılması, toplu ulaşımın güçlendirilmesi ve ulaşımdan kaynaklanan karbon salımının düşürülmesi hedefleniyor.

Ancak açıklamada 11 uygulamanın tamamının hangi ilçelerde gerçekleştirileceği, ne zaman başlayacağı ve uygulama takvimi hakkında ayrıntı paylaşılmadı.

Raylı sistem ağı 402,6 kilometreye ulaştı

İstanbul'daki ulaşım yatırımlarına ilişkin rakamları da paylaşan Aslan, kentin toplam raylı sistem ağının 402,6 kilometreye ulaştığını söyledi.

Deniz ulaşımında son yedi buçuk yılda 11 yeni hattın hizmete alındığını belirten Aslan, Şehir Hatları aracılığıyla günlük yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını ifade etti.

Aslan'ın verdiği bilgilere göre İstanbul'da bisiklet yolu ağı 600 kilometreyi aşarken ilçelerde 2 bin 400 elektrik destekli paylaşımlı bisiklet kullanıma sunuldu.

İBB'nin hedefinin farklı ulaşım türleri arasında daha kolay aktarma yapılabilen, erişilebilir ve düşük karbonlu bir ulaşım ağı oluşturmak olduğunu belirten Aslan, çalışmaların bu doğrultuda sürdüğünü kaydetti.

Deprem, sel ve tsunami ulaşım planlarına dahil edildi

İBB Başkanvekili, ulaşım projelerinde yalnızca günlük trafik yoğunluğunun değil, afet risklerinin de dikkate alındığını söyledi.

İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası'na değinen Aslan, deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini belirtti.

Bu çalışmalar kapsamında kritik altyapı unsurlarının ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini ifade eden Aslan, afet öncesi hazırlığın yanı sıra afet sırasında ulaşımın devamlılığı ve sonrasında hizmetlerin yeniden sağlanmasına yönelik stratejiler geliştirildiğini aktardı.

Aslan, kentlerin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların olağanüstü koşullarda temel hizmetlere erişimini sürdürebilmesiyle de ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

Belediyelere finansman desteği çağrısı

Nuri Aslan, zirve kapsamında katıldığı bir diğer oturumda yerel yönetimlerin iklim politikalarını uygularken karşılaştıkları sorunları değerlendirdi.

Belediyelerin önemli sorumluluklar üstlendiğini ancak bunları karşılayacak finansman kaynaklarına erişimde güçlük yaşadığını belirten Aslan, uzun vadeli ve uygun koşullu finansman ihtiyacına dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin yalnızca projelerin yapım aşamasında değil, fizibilite ve hazırlık çalışmalarından itibaren teknik ve mali açıdan desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Aslan, yerel yönetimlerin uluslararası iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi, belediyelerin iklim finansmanına doğrudan erişebilmesi ve merkezi yönetimlerle kalıcı iş birliği mekanizmaları kurulması yönünde öneriler sundu.

İstanbul için 2050 hedefi

İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir kent oluşturmayı hedeflediğini belirten Aslan, bu kapsamda hazırlanan planlara da değindi.

2021 yılında İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023 yılında Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025 yılında ise Yeşil Şehir Eylem Planı'nın hayata geçirildiğini aktardı.

Hazırlıkları devam eden İstanbul Çevre Düzeni Planı'nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını ifade etti.

Aslan ayrıca iklim değişikliğiyle mücadelede yapılacak düzenlemelerin maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini vurguladı.

Yeni uygulamalar ne zaman başlayacak?

İBB'nin açıkladığı 11 pilot uygulama önerisi, İstanbul'da toplu taşıma ve günlük ulaşım açısından yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceğini gösteriyor.

Ancak bunlar henüz tamamı uygulamaya alınmış projeler olarak açıklanmadı. Hangi bölgelerde otobüs öncelikli şeritler oluşturulacağı, yeni deniz hatlarının nerelerde açılacağı ve düşük emisyon alanlarının hangi sınırlar içinde planlandığı konusunda ayrıntılı bilgi verilmedi.

Bu nedenle uygulamaların İstanbulluların günlük ulaşımına ne zaman ve nasıl yansıyacağı, projelerin yerleri ve takvimleri açıklandığında netleşecek.

Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 12 Kasım 2026 tarihli COP31 açıklaması.