Yapay zekânın çalışma hayatını nasıl değiştireceği tartışması, ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr'ın açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi.
Barr, 12 Kasım 2026'da Yale Üniversitesinde yaptığı konuşmada, yapay zekânın üretkenliği artırma potansiyelinin yanı sıra istihdam, ücretler ve gelir eşitsizliği üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi.Yapay zekânın bazı işlerde çalışanların yerini alabileceğine ilişkin ilk işaretlerin görüldüğünü belirten Barr, özellikle genç ve daha az deneyimli çalışanların bu dönüşümden daha fazla etkilenebileceğine dikkat çekti.
Henüz yaygın bir iş kaybı görülmedi
Barr, yapay zekânın bugüne kadar ekonominin genelinde büyük çaplı bir istihdam kaybına yol açtığını söylemedi.
Aksine, mevcut bulguların bazı çalışanların yapay zekâ sayesinde daha üretken hâle geldiğini, teknolojinin yeni görevler ve iş alanları oluşturabildiğini de gösterdiğini ifade etti.Ancak yapay zekâ uygulamalarının hızla gelişmesi ve şirketlerin bu teknolojileri daha geniş ölçekte kullanmaya başlaması durumunda iş gücü piyasasında önemli değişiklikler yaşanabileceğini belirtti.Özellikle mesleğe yeni başlayan çalışanların gerçekleştirdiği bazı görevlerin otomatikleştirilmesi, gençlerin iş bulma ve deneyim kazanma süreçlerini zorlaştırabilir.
Yapay zekânın kazancı çalışanlara da yansıyacak mı?
Barr, yapay zekânın ekonomik etkileri konusunda iki farklı olasılığa dikkat çekti.İlk senaryoda yapay zekâ teknolojilerinin yaygın ve erişilebilir hâle gelmesi, küçük işletmelerin ve çalışanların verimliliğini artırabilir. Böylece teknolojinin sağladığı ekonomik kazançlar toplumun daha geniş kesimlerine yayılabilir.İkinci senaryoda ise gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin az sayıda büyük şirketin kontrolünde yoğunlaşması mümkün.
Bu durumda üretkenlik artışından elde edilen kazançların önemli bir bölümünün şirket sahiplerine ve yatırımcılara yönelmesi, çalışanların ekonomik büyümeden aldığı payın ise sınırlı kalması riski bulunuyor.Barr, teknolojinin ekonomik sonuçlarının yalnızca ne kadar geliştiğine değil, kimler tarafından kontrol edildiğine ve nasıl kullanıldığına da bağlı olduğunu vurguladı.
Çalışanların millî gelirden aldığı pay yüzde 52,8'e geriledi
Fed yöneticisi, ABD'de emeğin millî gelirden aldığı payın uzun süredir gerilediğine dikkat çekti.Barr'ın aktardığı verilere göre çalışanların millî gelirden aldığı pay, 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 52,8'e düşerek tarihsel açıdan en düşük seviyelerinden birine ulaştı.Ancak Barr bu gerilemeyi doğrudan yapay zekânın sonucu olarak değerlendirmedi.Teknolojik değişim, şirketlerin piyasa gücü, ekonomik yoğunlaşma ve çalışanların pazarlık gücündeki değişim gibi uzun dönemli etkenlerin de gelir dağılımında rol oynadığını belirtti.Yapay zekânın gelecekte bu eğilimi güçlendirip güçlendirmeyeceği ise teknolojinin ekonomik hayata nasıl entegre edileceğine bağlı olacak.
Dönüşümün hızı işsizliğin etkisini artırabilir
Barr'ın konuşmasında öne çıkan konulardan biri de yapay zekâ kaynaklı dönüşümün gerçekleşme hızı oldu.Teknolojik değişimin uzun yıllara yayılması durumunda çalışanların yeni beceriler edinmesi, farklı mesleklere yönelmesi ve iş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına uyum sağlaması daha kolay olabilir.
Ancak aynı dönüşümün kısa sürede yaşanması, özellikle belirli görevleri otomatikleştirilen çalışanlar için işsizlik ve gelir kaybı risklerini artırabilir.Barr, bu nedenle mesleki eğitim, yeni beceriler kazandırılması ve çalışanların farklı iş alanlarına geçişini kolaylaştıracak politikaların önemine dikkat çekti.
Türkiye'deki çalışanları da ilgilendiriyor
Barr'ın değerlendirmeleri doğrudan ABD ekonomisine yönelik olsa da yapay zekânın çalışma hayatındaki etkileri Türkiye açısından da önem taşıyor.Yazılım geliştirme, müşteri hizmetleri, veri işleme, içerik üretimi ve büro işleri gibi bilgisayar üzerinden yürütülen bazı görevlerde yapay zekâ kullanımının artması, çalışanlardan beklenen becerileri değiştirebilir.Bununla birlikte bu durum, söz konusu mesleklerin tamamen ortadan kalkacağı veya Türkiye'de belirli sektörlerde yakın zamanda toplu işten çıkarmalar yaşanacağı anlamına gelmiyor.Yapay zekâ bazı görevleri otomatikleştirirken çalışanların verimliliğini artıran yeni araçlar ve iş alanları da ortaya çıkarabiliyor.Bu nedenle teknolojinin istihdam üzerindeki etkisi, şirketlerin yapay zekâyı nasıl kullandığına, çalışanların yeni becerilere erişimine ve ekonomik dönüşüme yönelik politikalara bağlı olacak.Barr'ın açıklamaları, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir gelişme değil, istihdam ve gelir dağılımı açısından da yakından izlenmesi gereken ekonomik bir dönüşüm olduğunu ortaya koyuyor.
Kaynak: ABD Merkez Bankası (Federal Reserve), Michael S. Barr,
American Inequality and the Future of AI, 12 Kasım 2026.
