İstanbul Tabip Odası: ''Birinci basamakta paralı sağlık pekiştiriliyor''

(İSTANBUL) - İstanbul Tabip Odası, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin birinci basamakta paralı sağlık hizmetlerini ''pekiştirdiğini'' bildirdi.

İstanbul Tabip Odası, Aile Sağlığı Merkezleri'nde paralı hizmet uygulamaları getiren yeni Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'ne ilişkin, "Aile Hekimliği Paralı Hale Getiriliyor" başlıklı basın toplantısı düzenledi. İstanbul Tabip Odası'nın açıklamasında, şunlar kaydedildi: 

''Sağlık Bakanlığı, sağlığımızı özelleştirmek için yıllardır büyük bir gayret ve hevesle çalışıyor. Özel hastane sahiplerinin bakan olduğu ülkemizde sağlığın ticarileşmesinden başka bir sonuç beklenemezdi. Birinci basamak sağlık hizmetleri ise ticarethane statüsüne soktukları Aile Sağlığı Merkezleri'ndeki sözleşmeli çalışan sağlık emekçilerinin sırtına yüklenmiş durumda. (Sağlık Bakanı) Kemal Memişoğlu'nun verdiği ilk demeçlerinden biri 'birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendireceğiz' olsa da bu demecinden çok kısa bir süre sonra, bizim Eziyet Yönetmeliği olarak andığımız, birinci basamağa, aynı geçmişte ikinci ve üçüncü basamakta olduğu gibi performans sistemini getiren yönetmeliği çıkarmak olmuştu. Adı performans sistemi ama bakmayın siz adına. Adı performans, özü gasp. Sağlık emekçileri için 'daha çok çalış daha az maaş al', halk içinse hizmetlerin paralı hale gelmesini ifade ediyor aslında. Birinci basamakta çalışan sağlık emekçileri 7 aydır bu Eziyet Yönetmeliği'ni geri aldırmak için mücadele veriyor. 

''Bu uygulamaya tepki göstermeyelim diye 'rüşvet' formülü de bulmuşlar''

Sağlık Bakanlığı, Eziyet Yönetmeliği'ni geri çekmediği gibi şimdi de aslında yönetmelik içerisinde olan ancak bugüne kadar sağlık emekçilerinin verdiği mücadele sayesinde uygulamaya koyamadıkları uygulamayı devreye soktular. Son altı ayda Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) başvurmamış hastaları bahane edip ASM'de çalışan sağlık emekçilerinin maaşlarını gasp etmeye başladılar. Bir de bu uygulamaya tepki göstermeyelim diye 'rüşvet' formülü de bulmuşlar. Yıllardır ülkemizde yaşayan takiplerini yaptığımız oturma ve çalışma izni olan hastalarımızın kaydını alıp onlara 'abonelik' sistemi açmışlar. Sağlık hizmetine abone olanlar için, 'isteğe bağlı' raporları ücretli yapacaklarmış. İsteğe bağlı dedikleri kamu sağlığı ve düzeni için gerekli sağlık şartlarının yerinde olup olmadığının tespit edildiği silah ruhsatı, sürücü olur ve akli meleke raporları. Eziyet formülleri, bir yandan vatandaşa rapor alma zorunluluğu getiriyor, sonra buna isteğe bağlı diyor. Bir yandan hastalarımızın kaydını siliyor. Diğer yandan abonelik açıyor. Köprünün başına oturmuş geçenden 10 lira, geçmeyenden 5 lira aldıkları 'Deli Dumrul' köprüsü gibi sağlığımızdan da nasıl para keserim onun hesabını yapıyorlar.

''ASM'lerin ücretsiz olmaları halkın sağlığa ulaşımı için çok kritik"

Sağlık Bakanlığı, hayata geçirdiği uygulamalarla uzun zamandır bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Piyasada satılan sağlıksız gıdalarla ilgilenmiyor, baskül ile kilomuzu tartıyor. Kirli hava ve yol güvenliği ile ilgilenmiyor, rapor satıyor. Bizi de aracı etmeye çalışıyor. Aile Hekimliği sisteminde hala hekimler ve sağlık emekçileri sözleşmeli olarak, kamunun tahsis etmediği, çoğu depreme dayanıksız binalarda çalışıyor, hizmet vermeye çalışıyor. ASM'ler; katkı ve katılım payları, bulunamayan randevular ve benzeri nedenlerle hastanelere gidemeyen halkın sağlık hizmeti için hala ilk başvuru merkezleri. Bundan dolayı ücretsiz olmaları halkın sağlığa ulaşımı için çok kritik. Ancak 15 Ocak 2025'te Aile Hekimliği yasasında yapılan değişiklikle İl Sağlık Müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurularak birinci basamak sağlık hizmetlerinin paralı hale getirilmişti. Şimdi bu uygulamayla birinci basamakta paralı sağlık pekiştirilmiş oluyor.

Sağlık sistemimiz çökmüş, hastalıklı, kokuşmuş, yolsuzluk haberleri, çeteler ile dolu. 'Sağlıkta dönüşüm' işte budur. Sağlık emekçilerinin hakları gasp edilirken; halkın eşit, ücretsiz, nitelikli sağlık hizmetine ulaşması engellenirken sağlık piyasası ve sermayesi kazanır. 'sağlıkta dönüşüm' zihniyetiyle kurgulanmış 'eziyet yönetmeliği' ve birinci basamağı paralı hale getiren tüm yasa ve yönetmelikler geri çekilmelidir.

Biz bu dönüşümün getirdiği hastalıklara, ölümlere, sağlıkta şiddete, performans dayatmasına, sağlığın paralı hale getirilmesine, beyin göçüne karşı mücadele etmekten geri durmayacağız. Yoksullaştırdıkları halkımız ve sağlık emekçileri olarak yolsuzluk ve hastalıklardan başka bir yola çıkmayan bu dönüşüme karşı mücadele etmeye devam edeceğiz. Bizim taleplerimiz sağlık emekçilerinin ve halkımızın hakkı içindir. Mücadelemiz sağlık hakkı içindir. Sağlığın paralı hale getirilmesine karşı halkımızın desteğini talep ediyoruz."