İran-ABD-İsrail hattında gerilim bugün daha da yükseldi. Reuters’a göre İran, ABD ile kalıcı barış görüşmeleri için önce ABD saldırılarının tamamen durmasını, tekrar etmeyeceğine dair güvence verilmesini ve zararın tazminini şart koştu; geçici ateşkese sıcak bakmadığını bildirdi.
Krizin en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Reuters, Çin ve Rusya’nın, ticari gemilerin Hürmüz’den güvenli geçişini destekleyen BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını veto ettiğini aktardı. Bu da deniz trafiği ve enerji akışı üzerindeki belirsizliği artırdı.
AP ve Reuters’a göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik söylemini sertleştirdi; Hürmüz’ün yeniden açılması ve anlaşma sağlanmaması halinde çok ağır sonuçlar doğacağı yönünde tehditlerde bulundu. Bu açıklamalar hem BM çevrelerinde hem de uluslararası aktörlerde ciddi tepki çekti.
Sahada ise Reuters ve AP, ABD-İsrail saldırılarının ve İran’ın karşı hamlelerinin sürdüğünü, savaşın artık altıncı haftasına girdiğini ve bölgesel yayılma riskinin büyüdüğünü bildiriyor. AP ayrıca İran içinde elektrik kesintisi, temel hizmetler ve sivil güvenlik konusunda ciddi kaygı oluştuğunu yazdı.
Enerji piyasaları da krizden doğrudan etkileniyor. Reuters’a göre Hürmüz kaynaklı risk nedeniyle petrol fiyatlarında güçlü baskı sürüyor; WTI son yılların en yüksek kapanışlarından birini gördü, Brent ise ekonomik büyüme kaygılarıyla dalgalı seyretti.
İran-ABD-İsrail savaşında son durum: Müzakere trafiği hızlandı
İran, ABD ile kalıcı bir anlaşma için kapıyı tamamen kapatmış değil; ama Reuters’a göre ön şartlar koyuyor:
ABD saldırılarının durması, tekrar etmeyeceğine dair güvence verilmesi ve tazminat talep ediyor. Geçici ateşkese de sıcak bakmıyor.
Bir başka önemli başlık, Pakistan’ın arabuluculuk girişimi. Reuters’a göre Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’ın İran’a verdiği süre için iki haftalık ek süre istedi. Amaç, diplomasiye zaman kazandırmak ve bir ateşkes zemini oluşturmak.
Reuters ayrıca ABD-İran görüşmelerinin tamamen kopmadığını, temasların sürdüğünü yazıyor. Ancak İran’ın Suudi Arabistan’daki sanayi tesislerine yönelik saldırılarının bu süreci bozabileceği belirtiliyor. Yani müzakere kanalı açık, ama çok kırılgan.
Hürmüz üzerinden de dolaylı bir pazarlık var. Reuters’a göre İran, olası bir barış düzenlemesinde Hürmüz geçişleri için ücretlendirme gibi öneriler üzerinde duruyor; bu da müzakerelerin sadece ateşkes değil, bölgesel deniz güvenliği ve enerji akışı başlıklarını da kapsadığını gösteriyor.
