(ANKARA) - Hollanda’da yapılan erken genel seçimlerde, sandık çıkış anketi sonuçlarına göre sandıktan merkez sol partisi Demokratlar 66 Partisi’nin (D66) zaferi çıktı. Anket şirketlerinin ve uzmanların tahminlerinin aksine Rob Jetten liderliğindeki parti, 27 sandalye kazanarak birinci parti oldu.
Hollanda'da erken genel seçimler için dün sabah başlayan oy verme işlemi, Türkiye saatiyle 23.00'te sona erdi. Seçimlerde, 1166 aday ve 27 parti, 150 sandalye için yarıştı.
Sandık çıkış anketi sonuçlarına göre seçimi, Rob Jetten liderliğindeki D66 kazandı, parti, anket şirketleri tarafından "üç veya dördüncü olacağı" iddia edilmesine rağmen 27 sandalye ile en çok sandalyeyi kazanan taraf oldu.
Seçimler öncesinde anketler, VVD Partisi için de doğru sonucu tahmin edemedi. Seçim öncesi, 14 sandalye sayısına kadar gerilediği iddia edilen Dilan Yeşilgöz liderliğindeki Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) anketlerin aksine 23 sandalye elde ederek, olası koalisyonun potansiyel ortaklarından biri oldu.
Seçimde, sandık çıkış anketi sonuçlarına göre, aşırı sağcı Geert Wilders liderliğindeki Özgürlük Partisi (PVV) 25, Frans Timmermans öncülüğündeki Yeşil Sol-İşçi Partisi ittifakı 20 sandalye kazandı, Türk ve Fas kökenli siyasetçilerden oluşan Denk Partisi ise mecliste sahip olduğu 3 sandalyeyi korudu. Son seçimlerde 5 sandalye kazanan Hristiyan Demokratlar Birliği (CDA) de oylarını artırarak sandalyesini 19'a çıkardı.
Seçimin kesin sonuçlarının 7 Kasım'da açıklanması bekleniyor.
Koalisyon kurabilirse 38 yaşındaki Rob Jetten, Hollanda'nın en genç Başbakanı olacak
Partisini iki yıldan kısa bir sürede zirve yarışına taşıyan 38 yaşındaki D66 lideri Rob Jetten, Hollanda'nın en genç Başbakanı olacak. Kampanya sürecinde "Het kan wel" (Evet, yapabiliriz) şeklindeki "iyimser" sloganı sayesinde rakiplerinden ayrıldığı ve halk arasında öne çıktığı yorumları yapılan Jetten, bu başarıya, partisinin 2023'teki seçimlerde sadece 9 sandalye kazanmasının ardından ulaştı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin başbakanlığı döneminde hükümette yer alan Jetten, sonuçların resmi ilanının ardından koalisyon kurulması halinde göreve başlayacak.
D66 Partisi'nin kutlamalarında "Evet, yapabiliriz" sloganları ve Hollanda bayrakları görüldü. Jetten, ilk sonuçların ardından kalabalığa yaptığı konuşmada, "Milyonlarca Hollandalı bugün bir sayfayı çevirdi ve olumsuzluk, nefret siyasetine veda etti. Sadece Hollanda'ya değil, dünyaya da popülist ve aşırı sağcı hareketlerin yenilebileceğini gösterdik" ifadelerini kullandı.
Wilders: "Yüzde 100 net olmadığı sürece D66 liderliği alamaz"
Özgürlük Partisi (PVV) Lideri Geert Wilders ise seçim akşamı gazetecilere yaptığı açıklamada, "partisinin sandalye kaybetmesinden dolayı hayal kırıklığına uğradığını ve muhtemelen bir sonraki hükümetin parçası olmayacağını" söylemişti. Ancak Wilders, bu sabah sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, "PVV'nin nihai olarak zirveye çıkması halinde liderliği üstleneceğini" açıkladı. Wilders, "Yüzde 100 net olmadığı sürece D66 liderliği alamaz. Bunu önlemek için elimizden geleni yapacağız" diye yazdı.
Avrupa'nın en uzun süredir görev yapan popülist liderlerinden aşırı sağcı Wilders, İslam karşıtı duruşuyla biliniyor. Wilders, 2023 seçimlerinde partisini çarpıcı bir birinciliğe taşımış, ancak koalisyon ortakları onun başbakanlığını onaylamamıştı. Wilders, koalisyonun "sertlik yanlısı tedbirlerini" benimsemeyi reddetmesi üzerine haziran ayında hükümeti düşürmüştü.
Sol ittifak lideri Timmermans, sonuçlardan dolayı istifa etti
Seçim sonuçlarının ardından anket çıkışlarında oyları düşen Yeşil Sol-İşçi Partisi ittifakı (GL/PvdA) Lideri Frans Timmermans görevinden istifa etti. Kesin olmayan sonuçlarına göre sol ittifak, 2023'te aldığı 25 sandalyeden 20 sandalyeye düştü. İttifak, seçim öncesi yapılan anketlere göre, Wilders ile birincilik için yarışıyordu. Timmermans, "Yeterince insanı bize oy vermeye ikna edemedik. Bunun sorumluluğunu üzerime alıyorum. Bu yüzden yönetimi bir sonraki ekibe devretmek istiyorum" diye konuştu.
Koalisyon görüşmeleri: Çok partili bir hükümet kurulacak
150 milletvekilinden oluşan Hollanda Parlamentosu'nda 76 sandalyelik çoğunlukla bir hükümet koalisyonu kurmak için en az üç partinin bir araya gelmesi gerekecek. Tüm ana akım partiler, Wilders ile koalisyon kurmayı reddetmişti.
Hollanda basınına göre, en muhtemel senaryolardan biri, D66-Muhafazakar Hristiyan Demokratlar-merkez sağ VVD ve Yeşiller-İşçi Partisi'ni içeren bir koalisyondan oluşuyor. Ancak, istikrarlı koalisyon kurmanın zor olduğu Hollanda'da müzakerelerin aylarca sürmesi bekleniyor.
