DİSK-AR: "TÜİK, madde fiyat listesini açıklamalıdır"

Türkiye İstatistik Kurumu 2024 Haziran dönemine ait Tüketici Fiyat Endeksi'ni yayınladı. TÜİK verilerine göre, TÜFE'deki değişim 2024 Haziran bir önceki aya göre yüzde 1,64 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 71,60 oldu. 2024 yılının ilk altı ayında ortalama fiyat artış oranı ise yüzde 24,73 olarak gerçekleşti. Bu enflasyon oranları sonrası DİSK-AR, TÜİK'in " 6 aylık enflasyon oranını düşük tutarak ciddi bir manipülasyon yaptı" açıklamasında bulundu.

DİSK-AR tarafından yapılan yazılı açıklamada, resmi gıda enflasyonun TÜİK tarafından yüzde 68,08 olarak açıklamasına karşı dar gelirlinin gıda enflasyonun yüzde 121 olduğu belirtildi. Enflasyonun 2024'ün ilk altı ayında fiyatların yüzde 24,73 oranında arttığı belirtilen açıklamada, TÜİK hissedilen enflasyon oranlarını açıklamaya davet edildi.

2024 Haziran döneminde en yüksek fiyat artışının yüzde 107,1 ile eğitim, yüzde 94,7 ile konut ve yüzde 90,7 ile lokanta ve oteller olduğu açıklandı. DİSK-AR tarafından yapılan yazılı açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"TÜİK, Haziran 2024 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 68,08 olarak açıkladı. Ancak bu enflasyon halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir oran. DİSK-AR'ın  TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 93,9 oldu. Üçüncü yüzde 20'lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 76 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20'lik grubun gıda enflasyonu yüzde 95,2 ve en yoksul yüzde 20'lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 121 olarak gerçekleşti. Yüksek gelir gruplarının daha düşük gıda enflasyonu hissettiği görülüyor. Dördüncü (yüksek) yüzde 20'lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 66,4 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 47,9 oldu. Böylece en yoksul gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 121 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 48 düzeyinde kaldı. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflara göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor."  

"TÜİK hissedilen enflasyonu açıklamıyor"  

DİSK- AR tarafından uluslararası alanda çeşitli kuruluşlar tarafından ''hissedilen ve beklenen tüketici enflayonun'' düzenli olarak açıklandığı, ancak TÜİK'in hissedilen enflasyonu açıklamadığı belirtildi. Açıklamada, şöyle devam edildi:

"Gıda enflasyonunda olduğu gibi resmi ortalama enflasyon oranları da düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Uluslararası alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankaları gibi çeşitli kuruluşlar tarafından hissedilen/algılanan ve beklenen tüketici enflasyonu düzenli olarak yayımlanıyor. Ancak TÜİK, aylık Tüketici Eğilim Anketi gerçekleştirmesine rağmen, bunun çıktısı olan hissedilen/algılanan enflasyonu açıklamıyor. TÜİK, uluslararası kuruluşların yaptığı gibi halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranı ve beklenen enflasyonu da elinde hazır bulunan verileri işleyerek yeni bir veri olarak yayımlamalıdır. TÜİK ayrıca gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını da açıklamalıdır. TÜFE ve gıda fiyatları endeksi artmaya devam ediyor. 2005 Haziran'da 116 olan TÜFE endeksi, Haziran 2024'te 2.319'a yükseldi. 2005 Haziran'da 110 olan gıda fiyatları endeksi ise 2024 Mayıs'ta 3.350'ye yükseldi. Haziran 2005'te yüzde 8,9 olan yıllık enflasyon oranı Haziran 2024'te yüzde 71,6 oldu. 2005'te yüzde 3,9 olan yıllık gıda enflasyonu ise Haziran 2024'te yüzde 68'e yükseldi. Öte yandan son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. Mayıs 2005'te TÜFE'yle aynı seyreden gıda fiyatları endeksi Haziran 2024'te TÜFE'nin 1.031 puan üstüne çıktı."