COP31'de iklim ve sağlık gündemi: Türkiye'den 2026–2030 eylem planı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9 Kasım'da Antalya'da başladı. 20 Kasım'a kadar sürecek konferans kapsamında sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı da gündeme geldi.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, konferans alanındaki Mevlana Celaleddin Rumi Salonu'nda düzenlenen ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Türkiye'nin 2026–2030 sağlık eylem planı

Bakan Memişoğlu, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadeleyi uzun vadeli stratejiler ve kurumlar arası çalışmalar kapsamında ele aldığını belirtti.

Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefini hatırlatan Memişoğlu, Sağlık Bakanlığının iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalarını 2026–2030 İklim Değişikliği ve Sağlık Eylem Planı ile geliştirdiklerini söyledi.

Plan kapsamında aşırı sıcaklara karşı hazırlık, güvenli içme suyu, hava kalitesinin izlenmesi ve sağlık tesislerinin çevresel etkilerinin azaltılması gibi başlıklar öne çıkıyor.

Her yıl yaklaşık 175 bin su numunesi alınıyor

Memişoğlu, içme ve kullanma sularının güvenliğini izlemek amacıyla yılda yaklaşık 175 bin numune alındığını açıkladı.

Aşırı sıcaklara karşı hazırlanan sağlık eylem planıyla meteorolojik uyarıların yerel düzeyde koruyucu sağlık önlemlerine dönüştürülmesinin amaçlandığını belirten Bakan, hava kalitesi, meteoroloji ve sağlık verilerinin birlikte değerlendirileceği dijital altyapının geliştirildiğini ifade etti.

Açıklanan 175 bin numune sayısı, Bakanlığın yürüttüğünü bildirdiği izleme faaliyetinin kapsamını gösterirken su kalitesi sonuçlarının dağılımı ve tespit edilen uygunsuzluklara ilişkin ayrıntılar toplantıda paylaşılan bilgiler arasında yer almadı.

Yeşil hastane ve uluslararası iş birliği hedefi

Sağlık Bakanı Memişoğlu, sağlık tesislerinde enerji ve suyun verimli kullanılması, atıkların azaltılması ve hizmet sürekliliğinin güçlendirilmesi amacıyla yeşil hastane yaklaşımını yaygınlaştırmayı hedeflediklerini söyledi.

COP31 kapsamında önerilen Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi'nin ise ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımını kalıcı iş birliğine dönüştürmeyi amaçladığını belirtti.

Girişim, farklı ülkelerde geliştirilen iklim ve sağlık çözümlerinin yerel ihtiyaçlara uyarlanmasını hedefliyor.

DSÖ: İklim krizi bir sağlık krizidir

Toplantıda konuşan DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Ghebreyesus, iklim krizinin sağlık açısından geleceğe ait teorik bir tehlike olmadığını, etkilerinin bugün yaşandığını vurguladı.

DSÖ'nün COP31 öncesinde yayımladığı değerlendirmeye göre dünya genelinde yaklaşık 3,3 ila 3,6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı yüksek kırılganlık taşıyan koşullarda yaşıyor.

Örgüt, iklim değişikliğine dayanıklı ve daha düşük karbon salımına sahip sağlık sistemlerinin geliştirilmesini, sağlık alanındaki iklim politikalarının uygulanmasını ve bu çalışmalar için finansman sağlanmasını öncelikli başlıklar arasında gösteriyor.

Hedeflerin uygulamaya dönüşmesi önem taşıyor

Antalya'daki toplantıda iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi, erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi ve ülkeler arasında ortak çalışmalar yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

Türkiye'nin açıkladığı eylem planının etkisi ise uygulamaya alınacak önlemler, ayrılacak kaynaklar ve kamuoyuyla paylaşılacak ölçülebilir sonuçlar üzerinden değerlendirilebilecek.