Bayraktar: Türkiye enerji krizlerine hazır hale geldi

Bakan Bayraktar, Bloomberg HT ve Habertürk ortak yayınında Bülent Kaya ve Pelin Yantur’un sorularını yanıtlayarak enerji piyasalarındaki gelişmelere, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin etkilerine, doğal gaz tarifelerine, yenilenebilir enerji hedeflerine ve Türkiye’nin arama-üretim faaliyetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

“Hürmüz’deki kriz küresel ölçekte etkili olabilir”

Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin küresel ekonomi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyleyen Bayraktar, krizin sona ermesi halinde bile piyasaların normalleşmesinin zaman alacağını belirtti.

Bayraktar, dünyada kısa süre içinde birçok krizin yaşandığını ancak Hürmüz’deki krizin etkisinin çok daha büyük olabileceğini ifade ederek, “Şu anda 11 milyon varil günlük petrol arzında sıkıntı var. Bu çok ciddi bir rakam” dedi.

“Arz güvenliğinde sıkıntı öngörmüyoruz”

Türkiye’nin enerji arz güvenliği konusunda güçlü bir altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, petrol, akaryakıt, doğal gaz ve elektrik tarafında bugün itibarıyla bir sorun beklenmediğini söyledi.

Bayraktar, 2016’dan itibaren uygulanan Milli Enerji ve Maden Politikası ile Türkiye’nin farklı bir dönüşüm sürecine girdiğini belirterek, yerli kaynakların daha yoğun kullanımı, doğal gaz depolama yatırımları, FSRU projeleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve çeşitlendirme stratejisinin Türkiye’ye avantaj sağladığını ifade etti.

Enerji fiyatlarında yeni düzenleme hedeflenmiyor

Bayraktar, 28 Şubat itibarıyla başlayan sıcak çatışmanın enerji piyasalarına etkisinin henüz fiyatlara yansıtılmadığını belirtti.

Hedeflerinin bu sürecin yıl sonuna kadar devam etmemesi ve fiyatlarla ilgili yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmaması olduğunu söyleyen Bayraktar, meskenlerde yılda bir kez düzenleme yapılması yönünde prensip kararları bulunduğunu aktardı.

Sanayi tarafında da doğal gazda öngörülebilir bir piyasa hedeflediklerini belirten Bayraktar, enerji maliyetlerindeki oynaklığın yakından takip edildiğini söyledi.

Krizin maliyeti 1,2 trilyon liraya ulaşabilir

Hürmüz’deki gerilimin devam etmesi halinde enerji piyasalarına önemli bir maliyet oluşturabileceğini ifade eden Bayraktar, doğal gaz ve elektrik tarafında ilave etkinin yaklaşık 600 milyar lira olabileceğini söyledi.

Bayraktar, akaryakıtta eşel mobil sisteminin yıl sonuna kadar Hazine’ye negatif etkisinin de 600 milyar lira seviyesinde olabileceğini belirterek, toplam etkinin 1,2 trilyon liraya ulaşabileceğini kaydetti.

Doğal gazda kademeli tarife

Doğal gazda kademeli tarife uygulamasına ilişkin bilgi veren Bayraktar, illerdeki 5 yıllık geçmiş tüketim ortalamasına bakıldığını ve o ildeki ortalamanın yüzde 75’inden daha fazla tüketim yapan abonelerin destek programından çıkarıldığını söyledi.

Bayraktar, Türkiye genelinde abonelerin yaklaşık yüzde 12’sinin bu uygulamadan etkilendiğini, ancak bu grubun toplam doğal gaz tüketiminin yüzde 36’sını gerçekleştirdiğini belirtti.

Türkiye doğal gaz piyasasının son 23 yılda önemli gelişim gösterdiğini ifade eden Bayraktar, 2002-2003 döneminde 17 milyar metreküp olan doğal gaz tüketiminin geçen yıl 60 milyar metreküpe ulaştığını, aynı dönemde 200 bin kilometrenin üzerinde doğal gaz şebekesi döşendiğini aktardı.

Karadeniz’de üretim iki katına çıkacak

Türkiye’nin Karadeniz’de önemli bir arama programı yürüttüğünü söyleyen Bayraktar, bu yıl 6 yeni sondaj yapılacağını açıkladı.

Bayraktar, Sakarya Gaz Sahası’nda birinci fazda günlük 9,5 milyon metreküp olan üretimin bu yıl 20 milyon metreküpe çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.

Bu üretimle 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının yerli gazla karşılanabileceğini ifade eden Bayraktar, ikinci faz üretimin başlayacağını ve Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu’nun 30 Ağustos Zafer Bayramı ile birlikte Sakarya Gaz Sahası’ndaki görev yerine uğurlanmasının planlandığını söyledi.

Somali, Pakistan ve Libya’da enerji arayışı

Bayraktar, Türkiye’nin yalnızca yurtiçinde değil, yurtdışında da yeni petrol ve doğal gaz sahaları aradığını belirtti.

Somali’de petrol hedefli sondaj planladıklarını söyleyen Bayraktar, Pakistan’da savaş nedeniyle ertelenen sismik çalışmanın bu yıl içinde başlatılmasının hedeflendiğini, Libya ve farklı coğrafyalarda da arayışların sürdüğünü aktardı.

“Türkiye’de elektrikleşme hızlanacak”

Türkiye’de ulaştırmadan tarıma, binalardan sanayiye kadar büyük bir elektrikleşme süreci yaşanacağını belirten Bayraktar, 2035’e gelindiğinde Türkiye’de 6 ila 8 milyon elektrikli araç olmasının öngörüldüğünü söyledi.

Elektrik talebinin her zamankinden daha fazla artacağını dile getiren Bayraktar, Türkiye’nin elektrikte dışa bağımlılığının 2026 yılı için ortalama yüzde 35 seviyesinde olduğunu, bunun doğal gaz ve petroldeki yüzde 85’lere varan dışa bağımlılığa göre çok daha güçlü bir alan olduğunu ifade etti.

Yenilenebilir enerjide daha iddialı hedef hazırlanıyor

Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2024 yılında Bakü’de yapılan COP toplantısında Türkiye’nin güneş ve rüzgârda 120 bin megavat hedefini açıkladığını hatırlattı.

O dönemde güneş ve rüzgâr kurulu gücünün 30 bin megavat seviyesinde olduğunu belirten Bayraktar, bugün 41-42 bin megavata ulaşıldığını söyledi.

Bayraktar, Türkiye’nin yeni yenilenebilir enerji hedefinin COP öncesinde veya COP’ta açıklanabileceğini belirterek, bunun daha iddialı bir hedef olacağını ifade etti.

Türkiye’nin yılda 14-15 bin megavat güneş ve rüzgâr santrali yapabilecek potansiyele sahip olduğunu söyleyen Bayraktar, izin süreçlerinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Yeni YEKA yarışmaları eylül-ekim döneminde tamamlanacak

Bakan Bayraktar, her yıl YEKA yarışmalarıyla en az 2 bin megavat kapasite hedeflediklerini belirterek, bu yıl da hem rüzgâr hem güneş tarafında yarışmalar yapılacağını söyledi.

Yarışmaların COP 31 öncesinde, eylül veya en geç ekim ayı içerisinde tamamlanmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, sahalara ilişkin çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Öz tüketim yatırımları için 3 bin 500 megavat kapasite

Öz tüketim amaçlı yatırımlar için 3 bin 500 megavat kapasite açıklandığını belirten Bayraktar, bu kapasitenin mayıs-haziran aylarında tahsis edilmesinin planlandığını söyledi.

Bayraktar, bu yatırımların bir an önce devreye alınmasının hedeflendiğini kaydetti.

Suudi Arabistan ile 5 bin megavatlık anlaşma

Bayraktar, hükümetler arası anlaşmalar yoluyla yeni enerji kapasiteleri oluşturulacağını belirterek, Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmayı örnek gösterdi.

İlk fazda 2 bin megavat, ikinci fazla birlikte 5 bin megavata ulaşması beklenen anlaşmanın, 25 yıl boyunca 2 Euro/Cent’in altında sabit fiyatlı elektrik sağlayacağını belirten Bayraktar, Türkiye’ye dış sermaye getiren ve rekabetçi fiyat sunan yatırımların önceliklendirileceğini söyledi.