Atatürk, vefatının 88'inci yılında anılıyor: Saat 09.05'te Türkiye'de hayat durdu

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, Millî Mücadele'nin lideri ve ilk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'deki vefatının 88'inci yılında anılıyor.

Atatürk'ün hayatını kaybettiği saat olan 09.05'te Türkiye'nin dört bir yanında sirenler çaldı, saygı duruşunda bulunuldu. Resmî kurumlarda, okullarda, meydanlarda ve anıtlarda düzenlenen törenlerle Atatürk'ün anısı yaşatıldı.

10 Kasım, yalnızca Cumhuriyet'in kurucusunun vefat yıl dönümü değil; Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesinin, Cumhuriyet'in kuruluşunun ve Atatürk'ün gerçekleştirdiği toplumsal dönüşümlerin de hatırlandığı bir gün olma özelliği taşıyor.

Dolmabahçe'de 88 yıl önce saat 09.05

Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda 57 yaşında hayatını kaybetti.

Son dönemini Dolmabahçe Sarayı'nda geçiren Atatürk'ün vefatı, Türkiye genelinde büyük üzüntüyle karşılandı.

Atatürk'ün Türk bayrağına sarılı naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nın büyük tören salonunda hazırlanan katafalka konularak halkın ziyaretine açıldı.

19 Kasım 1938'de İstanbul'dan törenle uğurlanan naaşı, 20 Kasım'da Ankara'ya getirildi.

21 Kasım'da düzenlenen cenaze töreninin ardından geçici istirahatgâhı olarak belirlenen Ankara Etnografya Müzesi'ne nakledildi.

Anıtkabir'in tamamlanmasının ardından ise Atatürk'ün naaşı, vefatından tam 15 yıl sonra, 10 Kasım 1953'te düzenlenen devlet töreniyle bugünkü ebedî istirahatgâhına taşındı.

Anıtkabir'de devlet töreni düzenlendi

Ankara'daki anma programı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki devlet erkânının Anıtkabir ziyaretiyle gerçekleştirildi.

Erdoğan, kırmızı ve beyaz karanfillerden oluşan ay yıldızlı çelengi Atatürk'ün mozolesine bıraktı.

Saat 09.05'te saygı duruşunda bulunuldu, ardından İstiklal Marşı okundu. Saygı duruşu sırasında Türk bayrağı yarıya indirildi.

Devlet erkânı daha sonra Misak-ı Millî Kulesi'ne geçti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Anıtkabir Özel Defteri'ne yazdığı mesajında Atatürk'ü, silah arkadaşlarını, Millî Mücadele'yi yürüten Meclis üyelerini, şehitleri ve gazileri andı.

İstanbul'da anmaların merkezi Taksim ve Dolmabahçe

Atatürk'ün hayatını kaybettiği İstanbul'da da 10 Kasım dolayısıyla çeşitli tören ve etkinlikler düzenlendi.

İstanbul Valiliğinin açıkladığı programa göre anma törenleri saat 08.55'te Taksim Cumhuriyet Anıtı'na çelenk sunulmasıyla başladı.

Günün resmî programında şu etkinliklere yer verildi:

• 08.55: Taksim Cumhuriyet Anıtı'nda çelenk sunma töreni

• 09.30: Cemal Reşit Rey Konser Salonu fuaye alanında Atatürk resimleri sergisi

• 10.00: Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda 10 Kasım Atatürk'ü Anma Programı

• 11.30: Dolmabahçe Sarayı'ndaki Atatürk Odası ziyareti

• 12.25: Bezmialem Valide Sultan Camii'nde mevlit ve dua programı

Dolmabahçe Sarayı, Atatürk'ün yaşamının son günlerini geçirdiği ve 10 Kasım 1938'de hayatını kaybettiği yer olması nedeniyle anma gününün tarihsel açıdan önemli mekânları arasında bulunuyor.

Anıtkabir saat 22.00'ye kadar ziyaret edilebilecek

Anıtkabir Komutanlığı, 10 Kasım dolayısıyla ziyaret saatlerinde özel düzenlemeye gitti.

30 Ekim 2026 tarihli resmî duyuruya göre Anıtkabir, devlet töreninin sona ermesinin ardından halkın ziyaretine açıldı.

Ziyaretler 10 Kasım Salı günü saat 22.00'ye kadar devam edecek.

Normalde kasım ayında uygulanan kış dönemi ziyaret saatleri 09.00–16.00 arasında bulunurken, 10 Kasım dolayısıyla kapanış saati uzatıldı.

Anıtkabir'i ziyaret etmek isteyen vatandaşlar, Aslanlı Yol'dan geçerek Atatürk'ün mozolesine ulaşabiliyor. Anıtkabir ve Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi ziyaretleri ücretsiz gerçekleştiriliyor.

10 Kasım resmî tatil mi?

10 Kasım, Türkiye'de Atatürk'ü Anma Günü olarak kabul ediliyor ancak genel resmî tatil günleri arasında yer almıyor.

Bu nedenle kamu kurumları, okullar ve iş yerleri normal çalışma ve eğitim düzenlerini sürdürüyor.

Eğitim kurumlarında Atatürk'ün yaşamını, Millî Mücadele'yi ve Cumhuriyet'in kuruluşunu konu alan törenler ve çeşitli anma etkinlikleri düzenleniyor.

88 yıl sonra Cumhuriyet'in kurucusu anılıyor

1881 yılında Selanik'te doğan Mustafa Kemal Atatürk, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde askerî görevlerde bulundu. Çanakkale Savaşı'ndaki komutanlığının ardından Millî Mücadele'nin önderliğini üstlendi.

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışıyla başlayan süreçte Erzurum ve Sivas kongreleri gerçekleştirildi; 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.

Kurtuluş Savaşı'nın ardından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

Cumhuriyet'in kuruluşunu takip eden yıllarda eğitim, hukuk, yönetim, toplumsal yaşam ve kadın hakları alanlarında kapsamlı değişiklikler gerçekleştirildi.

Atatürk'ün 88'inci ölüm yıl dönümünde düzenlenen anma törenleri, onun yaşamını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki rolünü yeniden gündeme taşıdı.

10 Kasım 1938'de saat 09.05'te sona eren bir yaşam, 88 yıl sonra da Türkiye'nin ortak tarihsel hafızasındaki yerini koruyor.