Milletvekili Sema Silkin Ün'den TÜBİTAK'a Eleştiri: "Reddedilen Projeler Yurt Dışında Ödüllendiriliyor"

Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) kürsüsünde TÜBİTAK'ın reddettiği projelerin yurt dışında büyük başarılar kazandığını vurguladı. TÜBİTAK'ın tarafsızlığına ve bağımsızlığına yönelik endişelerini dile getiren Ün, bilimsel projelerin adil ve objektif bir değerlendirmeye tabi tutulması gerektiğini belirtti.

TÜBİTAK'ın Reddettiği Projeler Dünyada Ses Getiriyor

TBMM'de yaptığı konuşmada TÜBİTAK tarafından desteklenmeyen ancak uluslararası ödüller kazanan projeleri tek tek sıralayan Milletvekili Ün, şu örnekleri paylaştı:

Göktuğ Altıparmak ve Seda Erol tarafından hastane, okul ve toplu taşıma gibi kalabalık ortamlarda solunum yoluyla bulaşan hastalıkları azaltmak amacıyla geliştirilen melisa, okaliptüs ve karanfil yağlarının havadaki bakterileri temizleme projesi TÜBİTAK tarafından reddedildi. Ancak Harvard Üniversitesi bu projeyi kabul etti.

Mehmet Can Dursun ve İrfan Boztepe, şeker hastalarının iyileşmeyen yaraları için yengeç ve karides kabuklarından ürettikleri yara bandı projesiyle TÜBİTAK'tan destek alamadı. Ancak ABD'de düzenlenen Genius Olimpiyatları'nda dünya birincisi seçildi ve New York Üniversitesi'nden burs kazandı.

Emir Akdaşçi ve Ege Özlem, çevreci ve daha verimli bir çimento üretmek amacıyla soba külü, boraks, volkanik taşlar ve diğer atık malzemeleri kullanarak geliştirdikleri projeyle TÜBİTAK’tan ret aldı. Buna rağmen Harvard, Montreal ve Toronto üniversitelerinden davet aldı.

İlayda Şamlıgil, sıvılardaki su oranını mıknatısla ölçebilen, ucuz ve taşınabilir bir sistem geliştirdi. TÜBİTAK tarafından desteklenmeyen bu proje Polonya'da düzenlenen "Nobel Fizik Ödülü'ne Doğru İlk Adım" yarışmasında tam puan alarak birinci oldu. Cornell Üniversitesi’nden davet aldı ve NASA'nın Mars roketleri projesine seçildi. Ayrıca Forbes dergisi tarafından "Dünyayı değiştirebilecek 30 yaş altı 600 başarılı genç" listesine dahil edildi.

TÜBİTAK’ın Yeni Yapılanması Eleştirildi

Meclis gündemine gelen yeni kanun teklifine de değinen Ün, TÜBİTAK’a bağış sisteminin getirilmesini eleştirdi. Bağış sisteminin bilimsel çalışmalarda bağımsızlığı zedeleyeceğini savunan Ün, "Bu düzenlemeyle TÜBİTAK tarafsızlığını kaybedecek, bilimsel projeler objektif bir şekilde değerlendirilmek yerine farklı kriterlerle seçilecek. Bilimin şeffaf yönetilmesi gerekir" dedi.

"1 Milyon Yazılımcı Projesi Ne Oldu?"

Konuşmasında, hükümetin 3 yılda 1 milyon yazılımcı yetiştirme hedefiyle başlattığı projeye de değinen Ün, projenin sonuçlarının belirsiz olduğunu ifade etti. Ün, "Bu proje kapsamında milyonlarca yazılımcı yetiştirileceği, hizmet ihracatının artacağı söylenmişti. Ancak bugün baktığımızda yazılım sektöründe daralma yaşanıyor. 2023 verilerine göre, Türkiye'nin yazılım sektörü 8,7 milyar dolarlık üretimle küresel pazarın yalnızca binde 1,7’sine sahip. Yazılım ihracatımız ise toplam ihracatın sadece yüzde 1,1’ine denk geliyor. Nerede bu milyon yazılımcı? Yazılım sektöründe işsizlik artıyor, bu proje gerçekten planlandığı gibi sonuç verdi mi?" diye sordu.

Sema Silkin Ün, Türkiye'nin bilim ve teknoloji alanında ilerlemesi için daha şeffaf, adil ve bağımsız bir değerlendirme sistemine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, "Türkiye'nin dünyada söz sahibi olması için bilim insanlarının desteklenmesi gerekiyor. TÜBİTAK gibi kurumlar liyakatle yönetilmeli ve bilime gerçek anlamda katkı sunmalıdır" dedi.