Yapay zekâ Asya fabrikalarını hızlandırdı: Çip talebi üretimden ihracata yayıldı

Fotoğraf: Getty Images

Yapay zekâ yatırımlarının küresel ekonomideki etkisi artık yalnızca Nvidia gibi çip tasarımcılarının veya büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarında görülmüyor.

Ağustos ayına ilişkin yeni veriler, yapay zekâ altyapısı için gereken yarı iletkenler, bilgisayarlar, bellek ürünleri, sunucu ekipmanları ve elektronik bileşenlere yönelik talebin Asya’daki fabrika üretimini doğrudan destekleyen önemli unsurlardan biri haline geldiğini gösteriyor.

Reuters’ın S&P Global verilerine dayandırdığı habere göre Çin, Japonya ve Güney Kore’nin imalat sektörleri ağustosta büyüme bölgesinde kaldı. Güçlü çip, bilgisayar ve diğer yapay zekâ bağlantılı ürün talebi bölgedeki sanayi faaliyetini destekledi.

Çin’de özel sektör göstergesi büyümeye işaret etti

S&P Global tarafından derlenen RatingDog Çin Genel İmalat PMI, temmuzdaki 50,9 seviyesinden ağustosta 51,5’e yükseldi.

Endekste 50’nin üzerindeki değerler sektörde büyümeye işaret ediyor. Ağustos sonucu Reuters anketindeki 51 seviyesindeki beklentinin de üzerinde gerçekleşti.

Bununla birlikte Çin’in genel sanayi görünümü aynı ölçüde güçlü değil. Ülkenin resmi imalat göstergesi daralma bölgesinde kalırken Reuters, AI kaynaklı talebin Çin sanayisinin özellikle teknoloji bağlantılı bölümlerinin istikrar kazanmasına yardımcı olduğuna dikkat çekti.

Japonya’da yeni siparişler sekiz yılın en hızlı artışını gördü

Japonya’da imalat PMI, 54,5’ten 54,9’a yükselerek sektörün sekizinci ay üst üste büyümesini sağladı.

Yeni işlerdeki artış ise Ocak 2018’den bu yana görülen en yüksek hıza ulaştı.

S&P Global, yarı iletkenler ve yapay zekâ bağlantılı ürünlere yönelik güçlü talebin Japon üreticilerin performansını desteklediğini belirtti.

Güney Kore’de yarı iletken ihracatı yüzde 209 arttı

Yapay zekâ kaynaklı talebin en dikkat çekici etkilerinden biri Güney Kore’de görüldü.

Ülkenin imalat PMI’ı temmuzdaki 53,1 seviyesinden ağustosta 52,3’e gerilese de imalat sektörü dokuzuncu ay üst üste büyüme bölgesinde kaldı.

Asıl sıçrama ise ihracatta gerçekleşti.

Güney Kore’nin ağustos ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 68,7 artarak 98,25 milyar dolara ulaştı.

Yarı iletken ihracatı ise aynı dönemde yüzde 209 artışla 46,65 milyar dolara çıktı.

Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanlığı verilerini aktaran Yonhap, artışta Google ve Amazon gibi büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına yönelik harcamalarını artırmasının etkili olduğunu bildirdi.

Bu rakamlar, yapay zekâ yatırımlarının artık yalnızca teknoloji şirketlerinin gelirlerini değil, dünyanın en önemli elektronik ihracatçılarından birinin dış ticaret verilerini de değiştirecek ölçeğe ulaştığını gösteriyor.

Tayvan imalatında beş yılın en hızlı büyümesi

AI dalgasının en güçlü hissedildiği merkezlerden biri de dünyanın gelişmiş çip üretim üssü konumundaki Tayvan.

Tayvan merkezli Chung-Hua Institution for Economic Research'ün (CIER) PMI göstergesi ağustosta 62,5’e yükseldi. Bu, Temmuz 2021’den bu yana görülen en yüksek seviye oldu.

Tayvan imalat sektörü böylece 11'inci ay üst üste büyürken CIER, genişlemenin arkasındaki başlıca faktörler arasında AI sunucuları, gelişmiş bellek çipleri ve yüksek hızlı optik iletişim ekipmanlarına yönelik küresel talebi gösterdi.

Japon şirketleri de Tayvan’daki varlığını artırıyor

Artan talep yalnızca çip üreticilerini değil, yarı iletken üretiminin daha alt katmanlarında faaliyet gösteren malzeme şirketlerini de harekete geçiriyor.

Japonya merkezli Ajinomoto ve Daikin Industries, yapay zekâ çiplerinde kullanılan gelişmiş malzemelere yönelik talebin yükselmesiyle Tayvan’daki faaliyetlerini genişletiyor.

Ajinomoto, AI hesaplama sistemleri ve veri merkezi sunucularında kullanılan gelişmiş çip paketlerinde önemli bir malzeme olan Ajinomoto Build-up Film (ABF) için Tayvan’da bir araştırma ve geliştirme merkezi kurmaya hazırlanıyor.

Daikin Industries'in ise yarı iletken üretiminde kullanılan malzemelerin test ve uygulama süreçlerini hızlandırmak ve Tayvan’daki müşterileriyle daha yakın çalışmak amacıyla bölgede bir uygulama teknoloji merkezi oluşturmayı planladığı bildirildi.

Bu gelişmeler, AI kaynaklı yatırım dalgasının yalnızca TSMC, Samsung veya SK Hynix gibi büyük çip üreticilerine değil, çip paketleme malzemeleri, özel kimyasallar ve diğer kritik tedarikçilere kadar yayıldığını gösteriyor.

AI ekonomisinin ikinci halkası büyüyor

Yapay zekâ ekonomisinin ilk aşamasında büyük dil modelleri, GPU'lar ve Nvidia gibi çip tasarımcıları ön plandaydı.

Yeni veriler ise büyümenin ikinci halkasının giderek daha görünür hale geldiğine işaret ediyor.

Çip fabrikaları, gelişmiş bellek üreticileri, AI sunucuları, baskılı devreler, optik iletişim ekipmanları, veri merkezi donanımları ve yarı iletken malzemeleri, artan yapay zekâ yatırımlarından doğrudan pay almaya başladı.

Reuters’ın ağustos verilerine ilişkin değerlendirmesi de güçlü küresel AI talebinin Asya ekonomilerini desteklediğini ortaya koyuyor.

Ancak Asya’nın tamamında aynı tablo görülmüyor. Hindistan’da imalat büyümesi ağustosta beş yılın en düşük hızına gerilerken ülkede fabrika istihdamı iki yıldan uzun süredir ilk kez azaldı. Bu durum, yapay zekâ kaynaklı talebin bölgenin tamamına eşit ölçüde yayılmadığını da gösteriyor.

Buna karşılık Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi yarı iletken ve elektronik tedarik zincirlerinin merkezinde bulunan ekonomilerdeki son veriler, AI yatırım dalgasının dijital ekonomiden fiziksel üretime doğru belirgin biçimde yayıldığını ortaya koyuyor.