Çip yarışında yeni 20 milyar dolarlık hamle: Tayvanlı şirketler ABD'ye gidiyor

Küresel yarı iletken üretiminde ABD ile Tayvan arasındaki yatırım trafiği yeni bir aşamaya geçiyor.

Tayvan Ekonomi Bakanı Kung Ming-hsin, Tayvanlı şirketlerin ABD’deki yatırımlarına yaklaşık 20 milyar dolar daha eklemeyi planladığını açıkladı. Bakan, yatırım kararlarının arkasındaki başlıca etkenlerden birinin yapay zekâ uygulamaları ve yarı iletken ürünlerine yönelik güçlü talep olduğunu söyledi. (Reuters)

Açıklama, 2 Eylül’de Taipei’de düzenlenen SEMICON Taiwan 2026 kapsamında ABD pavilyonunun açılışında yapıldı.

Kung, yapay zekâ ve çip siparişlerinin son derece güçlü seyrettiğini ve bunun Tayvanlı şirketlerin ABD yatırımlarına ilgisini artırdığını belirtti. Reuters’a göre Tayvan Ekonomi Bakanlığı, mayıs ayındaki SelectUSA Investment Summit’in ardından TSMC dışındaki şirketlerin ABD’deki yatırım planlarını yeniden değerlendirdi ve yaklaşık 20 milyar dolarlık ek yatırım ortaya çıktı. Hangi şirketlerin bu yeni 20 milyar dolarlık bölümde ne kadar yatırım yapacağı ise açıklanmadı. (Reuters)

Birkaç ayda 35 milyar dolardan 55 milyar dolara

Tayvan Ekonomi Bakanlığı’nın resmi açıklaması yatırım dalgasının ne kadar hızlı büyüdüğünü de ortaya koydu.

Bakanlık, SelectUSA öncesinde yapılan değerlendirmede yaklaşık 20 yarı iletken ve AI sunucu şirketinin ABD’de toplam 35 milyar dolarlık yatırım açıkladığını bildirdi. Artan siparişlerle birlikte şirketler birkaç ay içinde planlarına 20 milyar dolar daha ekledi. (Moea)

Böylece söz konusu yatırım büyüklüğü yaklaşık 55 milyar dolara ulaştı.

Mayıs ayında açıklanan ilk yatırım grubunda UMC, GlobalWafers, WIN Semiconductors, Foxconn, Quanta, Wistron ve Compal gibi yarı iletken ve AI sunucu tedarik zincirinde faaliyet gösteren şirketler bulunuyordu. (Moea)

Yeni 20 milyar dolarlık rakam ise tamamlanmış yatırımlardan ziyade şirketlerin ABD'deki mevcut ve planlanan yatırımlarına yapacağı eklemeleri ifade ediyor.

TSMC’nin 265 milyar dolarlık dev planından ayrı

20 milyar dolarlık yeni rakamın en önemli ayrıntılarından biri, dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisi TSMC’nin yatırımlarının dışında hesaplanması.

TSMC, temmuz ayında Arizona’daki yatırımlarına 100 milyar dolar daha ekleyeceğini açıklamış ve ABD’de planlanan toplam yatırım tutarını 265 milyar dolara yükseltmişti. Şirketin genişleme planı yeni gelişmiş yarı iletken fabrikaları ve gelişmiş paketleme tesislerini kapsıyor. (NIST)

TSMC yönetimi de bu kararın arkasında ABD'deki müşterilerinden gelen uzun vadeli güçlü talebin bulunduğunu açıklamıştı. Şirket, özellikle 2 nanometre ve daha ileri üretim teknolojileri için Arizona’daki kapasitesini genişletmeyi planlıyor. (TSMC)

AI patlaması fabrikaların yerini de değiştiriyor

ABD, CHIPS Act ve diğer sanayi politikaları aracılığıyla yarı iletken üretiminin daha büyük bölümünün kendi topraklarında gerçekleştirilmesini hedefliyor.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın yarı iletken yatırımları ve inovasyon biriminin yöneticisi Bill Frauenhofer da Tayvanlı şirketlerin yeni yatırım planlarının iki ülke arasında daha güvenli ve dayanıklı bir yarı iletken ve elektronik tedarik zinciri kurulmasına katkı sağlayacağını söyledi. (Reuters)

Tayvan Ekonomi Bakanlığı ise yatırım eğiliminin yalnızca yarı iletken ve AI sunucularıyla sınırlı kalmayabileceğini; gelecekte biyoteknoloji ve doğal gaz gibi alanlara da genişleyebileceğini açıkladı. (Moea)

Bu süreç Tayvan açısından ekonomik olduğu kadar stratejik önem de taşıyor. Ada, dünyanın en gelişmiş yarı iletken üretim merkezlerinden biri olmayı sürdürürken Tayvanlı şirketler, müşterilere daha yakın olmak ve küresel tedarik zincirlerini çeşitlendirmek amacıyla ABD’de giderek daha fazla yeni kapasite kuruyor.

Yeni 20 milyar dolarlık hamle, yapay zekâ talebinin etkisinin yalnızca daha fazla çip ve sunucu üretilmesiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. AI altyapısına yönelik sipariş patlaması artık milyarlarca dolarlık fabrikaların hangi ülkelerde kurulacağını da etkiliyor.