Hashimoto'da selenyum mucize mi? Yeni araştırmalar ne söylüyor?

Hashimoto ve hipotiroidi konusunda internette sık sık 'tiroid ilacını bırak, selenyum kullan' önerileriyle karşılaşılıyor. Ancak son araştırmalar selenyumun bazı hastalarda tiroid antikorlarını düşürebildiğini gösterse de, mevcut kanıtlar selenyumun tiroid hormon tedavisinin yerine geçtiğini göstermiyor.

2024 yılında yayımlanan ve 35 randomize (katılımcıların gruplara rastgele dağıtıldığı) klinik çalışmayı değerlendiren kapsamlı bir meta-analizde, Hashimoto hastalarında selenyum kullanımının anti-TPO düzeylerini düşürebildiği görüldü. Tiroid hormonu kullanmayan bazı hastalarda TSH düzeyinde de küçük bir azalma saptandı.

Buna karşılık FT3, FT4, tiroid hacmi ve bazı diğer göstergelerde anlamlı bir iyileşme gösterilemedi. Araştırmacılar, selenyumun hastalığın ilerlemesini önleyip önlemediğinin anlaşılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtti.

Selenyum antikoru düşürüyor ama hasta daha iyi oluyor mu?

Buradaki önemli ayrım bu.

2024'te yayımlanan, 412 Hashimoto hastasını kapsayan çift kör randomize çalışmada hastalara levotiroksin tedavisine ek olarak bir yıl boyunca günlük 200 mikrogram selenyum veya plasebo verildi.

Selenyum kullananlarda anti-TPO düzeyi daha fazla azalmasına rağmen yaşam kalitesinde selenyumun plaseboya üstünlüğü gösterilemedi. Çalışma, selenyumun levotiroksinin yerine kullanılabileceğine dair de kanıt sunmadı.

“İlacı bırak, selenyum kullan” bilimsel mi?

Mevcut kanıtlara göre hayır.

Hashimoto sonucunda tiroid bezi yeterli hormon üretemiyorsa levotiroksin eksik hormonun yerine konulması amacıyla kullanılıyor. Selenyum ise tiroid hormonunun kendisi değil.

Bu nedenle antikorların azalması, kişinin artık tiroid hormonuna ihtiyaç duymadığı anlamına gelmiyor.

Amerikan Tiroid Derneği de selenyum araştırmalarını umut verici bulmakla birlikte, Hashimoto'nun hipotiroidiye ilerlemesini engellediğini göstermek için daha fazla araştırma gerektiğini belirtiyor.

Her Hashimoto hastası selenyum kullanmalı mı?

Bu konuda da genel bir “herkes kullanmalı” önerisi bulunmuyor.

Araştırmalardaki hastaların önemli bir bölümünde başlangıçta selenyum düzeyleri düşük veya yetersizdi. Bu nedenle selenyumdan alınabilecek faydanın kişinin başlangıçtaki beslenme ve selenyum durumuyla ilişkili olabileceği düşünülüyor.

Üstelik selenyumun gereğinden fazla alınması da sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Bu nedenle Hashimoto veya hipotiroidi tanısı bulunan kişilerin tiroid ilaçlarını kendi kendine kesmemesi, selenyum başta olmak üzere iyot ve diğer takviyeleri doktor önerisi olmadan yüksek dozda kullanmaması gerekiyor.

Özellikle tedaviye rağmen şikâyetleri devam eden veya takviye kullanmayı düşünen hastalarda TSH, FT4, tiroid antikorları ve kişinin genel sağlık durumunun hekim tarafından değerlendirilmesi en güvenli yaklaşım.

Sonuç

Bilimsel çalışmalar selenyumun Hashimoto hastalarında bazı laboratuvar değerlerini, özellikle anti-TPO düzeyini düşürebileceğini gösteriyor. Ancak “selenyum kullan, tiroid ilacını bırak” şeklindeki sosyal medya önerilerini destekleyen yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.

Selenyum destek tedavisinin kişiye uygun olup olmadığına ve kullanılacak doza, kişinin hastalığı ve tetkikleri değerlendirilerek doktorla birlikte karar verilmesi gerekiyor.

Karşı Sav Haber Merkezi