Doğadan Tabaklara Gelen Plastik
Dünya genelinde plastik kullanımı yılda 300 milyon tonun üzerindedir. Plastikler fizikokimyasal işlemlerle daha küçük partiküllere parçalandığında mikroplastik olarak adlandırılır. Mikroplastikler, doğal çevrenin yaygın şekilde kirlenmesine yol açmıştır. Mikroplastik kirliliğin yaygınlaşması canlı organizmalar üzerindeki zararlı etkilerine nedeniyle endişeleri de arttırmaktadır.
Alalede şekide spkaklara atılan plastik pet şişeler, mikroplastiklere dönüşüyor ve doğadan su ve yiyeceklerle tekrar tabaklarımıza geliyor.
Mikroplastikler son zamanlarda içme suyunda ve içme suyu kaynaklarında tespit edilmiştir.
Mikroplastiklere maruziyet sonucu çeşitli hücre ve organlarda toksik etkiler, beslenmenin bozulmasından üreme sisteminde yan etkilere, karaciğer fizyolojisinde olumsuz değişimlere, enerji metabolizması bozulmalarına kadar çeşitli etkilere neden olabilir.
Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki riskleri değerlendirildiğinde içme suyunda oluşumu hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Ayrıca, mikroplastiklerin potansiyel kaynaklarının azaltılması, atıksu arıtma teknolojileri ve atık yönetimi bakımından yasal düzenlemeler önem arz etmektedir.
Ayrıntılar
Mikroplastiklerin kaynakları
Mikroplastikler, plastiklerin güneş ışığı, deniz dalgaları ve rüzgar gibi dış etkenler tarafından aşınması sonucu veya plastiklerin deniz suyundaki bakteriler veya mantarlar tarafından parçalanması sonucu oluşurlar.
Ayrıca boyalar, kozmetik ürünler gibi plastik içeren ürünlerin doğrudan doğaya bırakılması sonucu gerçekleşebilir.
Mikroplastiklerin çevresel etkileri
Mikroplastikler, deniz canlıları, kuşlar ve balıklar gibi birçok canlı organizma tarafından yutulabilir. Bu, mikroplastiklerin bu organizmaların sindirim sistemlerine zarar vermesine ve hatta ölümlerine neden olabilir.
Ekosistemlerin doğal dengesini bozar, gelecek nesillerin sağlığını olumsuz etkiler.
Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri
Mikroplastiklere maruziyetin çeşitli sağlık sorunlarına neden olabileceğine dair bazı kanıtlar bulunmaktadır. Bu kanıtlara göre, mikroplastiklere maruziyet sonucu çeşitli hücre ve organlarda toksik etkiler, beslenmenin bozulmasından üreme sisteminde yan etkilere, karaciğer fizyolojisinde olumsuz değişimlere, enerji metabolizması bozulmalarına kadar çeşitli etkilere neden olabilir.
Mikroplastiklerin içme suyundaki varlığı
Mikroplastikler, son zamanlarda içme suyunda ve içme suyu kaynaklarında tespit edilmiştir.
Mikroplastiklerin azaltılması için önlemler
Mikroplastiklerin çevresel ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini azaltmak için çeşitli önlemler alınabilir. Bu önlemler arasında şunlar yer almaktadır:
Plastik kullanımının azaltılması
Plastik atıkların daha iyi yönetilmesi
Mikroplastiklerin potansiyel kaynaklarının azaltılması
Atıksu arıtma teknolojileri
Yasal düzenlemeler
Sonuç olarak; mikroplastikler, çevresel ve insan sağlığı açısından önemli bir sorundur. Su kaynaklarındaki mikroplastiklerin azaltılması için çeşitli önlemler alınması gerekmektedir. Bunun nasıl sağlanacağına dair araştırmalar yapılmaktadır.
Dergipark'ta bulunan SU KAYNAKLARINDA MİKROPLASTİKLERİN VARLIĞI VE İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN ÖNEMİ makelesinde "Ülkemizde ve diğer ülkelerde atıksu arıtma tesislerinde mikroplastiklerin giderilmesi arıtma yöntemleri açısından incelenmiştir. Mikroplastiklere ilişkin olarak hem limit bir değerin hem de arıtılması ile ilgili mevcut yasal bir zorunluluk olmadığından hali hazırdaki arıtma tesislerinin birçoğu mikroplastiklerin giderilmesine uygun olacak şekilde tasarlanmamıştır. Fakat modern arıtma yöntemlerinin uygulanması mikroplastiklerin giderilmesinde etkili olmaktadır.
Bu nedenle; atıksu arıtma tesislerindeki çamur birikintisi içerisinde toplanan mikroplastiklerin su kaynaklarını kirletmesini önlemek amacıyla hem etkili arıtma teknolojileri hem de düzenli bir atık yönetimi uygulanmalıdır. Ayrıca, mikroplastiklere maruz kalmanın en aza indirilmesi için evsel olarak içme suyu filtreleme sistemlerinin kullanımı teşvik edilmelidir." ( SU KAYNAKLARINDA MİKROPLASTİKLERİN VARLIĞI VE İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN ÖNEMİ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1720069 )