Türkiye'nin 2027 yılına ilişkin bütçe rakamları, devletin harcama ve gelir hedeflerini ortaya koydu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde, faiz giderleri için yaklaşık 4 trilyon liralık kaynak öngörüldü.Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının yayımladığı Bütçe Gerekçesi'ne göre, 2027 yılında merkezi yönetim bütçe harcamalarının 27 trilyon 276 milyar liraya ulaşması, bütçenin ise 3 trilyon 868 milyar lira açık vermesi bekleniyor.
Faiz giderleri bir yılda 1,15 trilyon lira artacak
Bütçe Gerekçesi'nde 2026 yıl sonu faiz gideri tahmini 2 trilyon 824 milyar 856 milyon lira olarak yer aldı.
2027 yılı için ayrılması öngörülen faiz ödeneği ise 3 trilyon 975 milyar liraya yükseldi.Böylece iki yıl arasında faiz giderlerinde yaklaşık 1 trilyon 150 milyar liralık, yüzde 40,7 oranında nominal artış öngörüldü.2027 merkezi yönetim bütçesindeki her 100 liralık harcamanın yaklaşık 14,6 lirasının faiz ödemelerine ayrılması planlanıyor.Ancak bu artış, 2026 yıl sonu tahminiyle 2027 bütçe teklifinin karşılaştırılmasına dayanıyor. Gerçek harcama artışı, enflasyon ve yıl sonu gerçekleşmeleri dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmeli.
2027 bütçesinde hangi alana ne kadar kaynak ayrıldı?
Bütçe Gerekçesi'ne göre 2027 yılında kamu harcamalarının en büyük kalemini 10 trilyon 240 milyar lira ile cari transferler oluşturuyor.Personel giderleri için 6 trilyon 318 milyar lira, faiz giderleri için 3 trilyon 975 milyar lira öngörülüyor.
Öne çıkan bütçe kalemleri şöyle:
| Harcama kalemi | 2027 ödeneği |
|---|
| Cari transferler | 10,24 trilyon TL |
| Personel giderleri | 6,32 trilyon TL |
| Faiz giderleri | 3,98 trilyon TL |
| Mal ve hizmet alımları | 2,18 trilyon TL |
| SGK devlet primi giderleri | 798,5 milyar TL |
| Sermaye giderleri | 1,85 trilyon TL |
| Sermaye transferleri | 750,4 milyar TL |
Cari transferlerin içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılan kaynaklar, yerel yönetim payları ve çeşitli destek ödemeleri de bulunuyor. Bu nedenle söz konusu alt kalemlerin cari transferlere yeniden eklenerek toplam harcama hesaplanması doğru değil.
Sosyal Güvenlik Kurumuna 3,45 trilyon lira transfer
2027 bütçesinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak transferler için 3 trilyon 450 milyar lira kaynak ayrılması öngörüldü.Bu ödenek, merkezi yönetimin sosyal güvenlik sistemine yönelik mali yükümlülüklerinin finansmanında kullanılacak.Tarımsal destekleme ödemeleri için ise 235 milyar liralık kaynak planlandı.Kamu iktisadi teşebbüslerinin görevlendirme giderleri için 643,4 milyar lira ödenek ayrılması öngörülürken toplam görevlendirme giderleri 1 trilyon 134,9 milyar lira olarak belirlendi.
Belediyeler ve diğer yerel yönetimlere 2,3 trilyon liralık pay
Bütçe Gerekçesi'nde gelirlerden ayrılan paylar için toplam 3 trilyon 589 milyar liralık kaynak öngörüldü.Bu tutarın 2 trilyon 316 milyar lirası mahallî idarelere, 778,3 milyar lirası fonlara, 494,7 milyar lirası ise diğer paylara ayrıldı.Mahallî idarelere ayrılan tutar, yerel yönetimlere yönelik toplam payı gösteriyor. Ancak bu rakam, her belediyeye ne kadar kaynak aktarılacağını tek başına ortaya koymuyor.Belediyelere yapılacak transferlerin dağılımının ve proje bazlı desteklerin ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Vergi gelirlerinde 19,9 trilyon liralık hedef
2027 yılında merkezi yönetimin net vergi gelirlerinin yaklaşık 19 trilyon 910 milyar liraya ulaşması bekleniyor.Vergi gelirleri, bütçenin en önemli finansman kaynakları arasında yer alıyor.Gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi (KDV) ve özel tüketim vergisi (ÖTV) gibi kalemlerin toplam gelirler içindeki dağılımı ise vatandaşların ve işletmelerin üstlendiği vergi yükünün değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.Vergi hedeflerindeki artışın ne kadarının ekonomik büyümeden, ne kadarının fiyat artışlarından veya vergi düzenlemelerinden kaynaklanacağı ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gereken konular arasında bulunuyor.
Yatırımlara 2,85 trilyon lira ayrıldı
2027 bütçesinde sermaye giderleri için 1 trilyon 854,8 milyar lira, sermaye transferleri için 750,4 milyar lira ve yatırımları hızlandırma ödeneği için 246,7 milyar lira kaynak öngörüldü.Böylece Bütçe Gerekçesi'nde toplam yatırım harcamaları 2 trilyon 851,8 milyar lira olarak hesaplandı.Yatırım ödeneklerinin hangi projelere yönlendirileceği, kamu hizmetlerine ve bölgesel kalkınmaya etkisinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Bütçe açığı 3,87 trilyon liraya ulaşacak
2027 yılında merkezi yönetim bütçe gelirlerinin yaklaşık 23 trilyon 408 milyar lira, net bütçe giderlerinin ise 27 trilyon 276 milyar lira olması öngörülüyor.Böylece bütçede 3 trilyon 868 milyar liralık açık tahmin ediliyor.Faiz harcamaları dışarıda bırakıldığında ise bütçenin yaklaşık 106,9 milyar lira faiz dışı fazla vermesi bekleniyor.Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,5 düzeyinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
2026'nın ilk dokuz ayında 1,84 trilyon liralık açık oluştu
Hazine ve Maliye Bakanlığının 15 Ekim'de açıkladığı gerçekleşme verilerine göre, 2026 yılının ocak-eylül döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 13 trilyon 948,1 milyar lira oldu.Aynı dönemde bütçe gelirleri 12 trilyon 107,8 milyar lirada kalırken bütçe açığı 1 trilyon 840,3 milyar lira olarak gerçekleşti.Yalnızca eylül ayında ise 532,2 milyar liralık bütçe açığı kaydedildi.Bu veriler, 2027 bütçesinin hazırlanmasında kamu harcamaları, gelir tahminleri ve borçlanma ihtiyacının önemini ortaya koyuyor.
Bütçe henüz yasalaşmadı
2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülecek.Komisyon görüşmelerinin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 21 Ekim'deki sunumuyla başlaması planlanıyor.Bütçe kanunu teklifi henüz kabul edilmediği için açıklanan rakamlar kesinleşmiş harcamaları değil, 2027 yılı için öngörülen ödenekleri ve gelir tahminlerini ifade ediyor.Kaynak: Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi, özellikle s. 124–128; Hazine ve Maliye Bakanlığı, Eylül 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri.
