Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Türkiye’nin önemli hububat merkezlerinden Yozgat’ta bu yıl da hasat kuraklık nedeniyle erken başladı. Yerköy bölgesinde arpa hasadı yapan çiftçiler, kuraklık nedeniyle attıkları tohumu bile almakta zorlandıklarını, bazı tarlalarda ise zararın daha fazla olduğunu belirterek, önümüzdeki yıl ekim yapabilmeleri için devlet tarafından destek verilmesini bekliyor.
Her yıl yaklaşık 2 milyon 900 bin dekar alanda buğday, 650 bin dekarda ise arpa ekiminin yapıldığı Yozgat’ta, özellikle makarnalık durum buğdayı ile Türkiye’de en fazla üretim yapan 5 ilden birisi olarak öne çıkıyor. Son iki sezondur oldukça zor bir süreçten geçen bölge çiftçisi, kuraklık, yağmur, dolu ve sel sonrasında tarlasında kalan, biçilebilecek durumdaki mahsulünü bir an önce kaldırabilmek için çalışıyor.
Artan maliyetler, maliyetin altında verilen taban fiyat, kuraklık ve son olarak dolu, yağmur, sel gibi etkenlerin tarım alanlarına verdiği zarar Yozgatlı çiftçinin sezona buruk başlamasına neden oldu. Yozgat’ta iklim koşulları daha yumuşak olan Yerköy bölgesinde hasat, arpa ile başladı. Arpa hasadı sonrasında ise buğday hasadına başlanılacak. Erken hasada başlayan çiftçi, şimdiden önümüzdeki sezonda ekimi nasıl yapacağını düşünmeye başladı.
"Sap bile çıkmıyor"
Yozgat Yerköy Belkavak Köyü'nde arpa hasadına başlayan Ümit Ece, ekinin sapının bile olmadığını söyleyerek, şöyle konuştu:
"Durumlar 2024'te de aynıydı, 2025'te de aynı. İşte durum ortada, büyük bir yangın var, sigorta yaptıramadık. 100 dönümden 1 ton, 2 ton... Allah hayırlısını versin. Bu sene de böyle kurak geçti, tohumunu bile çıkaramayacağız. Devletten destek bekliyoruz. Biçmeden önce ekmeği geri düşünüyoruz. 200 dönüm yerimiz var, daha biçmeden ekmeği düşünüyoruz. Her şey ortada, sap bile çıkmıyor, yandı. Bu Allah'ın takdiri, kimseye de bir şey diyemiyoruz. Olabilir ama sigortamız yok, destek bekliyoruz. Destek olursa inşallah biz de bu işi bırakmayız, devam ettiririz. Sigorta, maddi güç yok. Maddiyat yok, kazanç yok. Çiftçiye destek olmazsa da bu hayat dönmüyor. Düzen bu, mal ortada. Vallahi usandık çiftçilikten, mevsimlerden de. Ama destek olunursa bu tekeri döndüreceğiz, yoksa hiçbir şey yok."
"50 kilo verirse tohumunu çıkarır, vermezse biçer parası da cepten gider"
Aynı köyden Nurullah Güçlü ise, "Durumlar işte meydanda, 50 kilo verirse tohumunu çıkarır, vermezse biçer parası da cepten gider. Biçer parası vallahi 150 bin liradan aşağı olmaz bu sene. İki senedir biz perişanız. Geçen yıl da aynı 50-60 kilo almıştık, bu sene de gene burası tohumunu çıkarır. Daha buradan kötü olan yerler var, hiç biçilmeyecek yerler var. Yeniden ekmek için bize devletin bir kıyak yapması lazım. Verim olsa fiyatlar idare eder ama verim yok, yangın var. Çiftçinin girdisi pahalı, mazota yetiremiyoruz. Şuraya nereden bakarsan bak 200 milyar masrafı var" diye konuştu.
"Kuraklık nedeniyle hiçbir mahsulde verim yok"
Yerköy'ün Arifoğlu Köyü çiftçilerinden Abdullah Şahin, önceki yıllarda dekardan 300 ila 700 kilo arasında ürün aldıkları tarladan son iki sezondur kuraklık nedeniyle en fazla 100 kilo ürün alabildiklerini söyledi. Şahin, "Maalesef ekinlerde randıman yok. Tüm çiftçiler olarak zarar ederiz. Devletten büyük bir yardım bekliyoruz. Kuraklık nedeniyle hiçbir mahsulde verim yok. Allah yardımcımız olsun diyorum, başka bir şey yok. Dekarından 100 kilo aldık. Önceki yıllarda 300 kilo, 500 kilo, 600-700 kilo, bakıma göre değişiyordu. Ama maalesef bu sene bizim ‘aşağıya yel’ dediğimiz rüzgarın esmesi bütün mahsulleri yeşilken kuruttu. Şu anda büyük bir sıkıntı var. Allah yardımcımız olsun" dedi.
Bölgede tarım alanlarındaki ürünü biçerdöver ile biçen Abdurrahman Ercan ise, "Kuraklık var, ekinlerde yel çalgını var, verim az. Dekardan 100 kilo falan anca çıkıyor. 90, 100, 110, o civarda çıkıyor. Kurtarmıyor tohumu" diyerek, bölgedeki durumu özetledi.
