Küresel piyasalarda teknoloji ve yarı iletken şirketlerine yönelik satış baskısı, 15 Ekim Perşembe günü Asya borsalarında sert düşüşlere neden oldu.
Güney Kore'nin gösterge hisse senedi endeksi KOSPI, gün içinde yüzde 9,29'a kadar gerileyerek devre kesici mekanizmasının devreye girmesine yol açtı. Borsada işlemler 20 dakika süreyle durduruldu.Reuters'ın aktardığına göre endeks, günü yüzde 7,57 düşüşle 5.554,22 puandan tamamladı. Böylece KOSPI, yaklaşık altı ayın en düşük kapanış seviyesine geriledi.Güney Kore borsasında devre kesici mekanizması en son 29 Temmuz'da uygulanmıştı.
Samsung ve SK Hynix hisselerinde büyük kayıp
Satışların merkezinde yapay zekâ altyapısında kritik rol oynayan yarı iletken üreticileri yer aldı.Güney Kore'nin en büyük teknoloji şirketlerinden Samsung Electronics'in hisseleri günü yüzde 9,5 kayıpla tamamlarken, yüksek bant genişlikli bellek teknolojilerinin önemli üreticilerinden SK Hynix'teki düşüş yüzde 11,1'e ulaştı.ABD'de Philadelphia Yarı İletken Endeksi'nin önceki işlem gününde yüzde 4,3 gerilemesi, Asya'daki teknoloji hisseleri üzerindeki baskıyı artırdı.Japonya'da Nikkei 225 endeksi de yaklaşık yüzde 5'e varan düşüş yaşarken Tayvan ve diğer Asya piyasalarında benzer satış hareketleri görüldü.
ABD enflasyonu faiz endişelerini artırdı
Küresel piyasalardaki satış dalgasının başlıca nedenlerinden biri, ABD'de açıklanan eylül ayı enflasyon verileri oldu.ABD'de yıllık tüketici enflasyonu, ağustos ayındaki yüzde 3,4 seviyesinden eylülde yüzde 3,7'ye yükseldi. Verinin piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdi.
Enflasyondaki yükseliş, faizlerin daha uzun süre yüksek kalabileceği veya yeni faiz artışlarının gündeme gelebileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.Yüksek faiz beklentileri, özellikle gelecekte güçlü büyüme ve yüksek kârlılık öngörülen teknoloji şirketlerinin hisse değerlemelerini baskılayabiliyor.Yatırımcılar, şirketlerin gelecekte elde etmesi beklenen kazançları bugünkü değerleriyle karşılaştırırken faiz oranlarını ve finansman maliyetlerini dikkate alıyor. Bu nedenle faiz beklentilerindeki değişiklikler, büyüme hisselerinde daha sert fiyat hareketlerine yol açabiliyor.
Yapay zekâ yatırımları kâra dönüşecek mi?
Teknoloji hisselerindeki sert düşüş, son yıllarda hızla büyüyen yapay zekâ yatırımlarının ekonomik getirisine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.Microsoft, Alphabet, Amazon ve Meta gibi büyük teknoloji şirketleri veri merkezleri, gelişmiş işlemciler ve yapay zekâ altyapısına yüksek tutarlarda yatırım yapıyor.Bu harcamalar, yapay zekâ sistemlerinin ihtiyaç duyduğu yarı iletkenlere yönelik talebi artırırken sektör şirketlerinin piyasa değerlerinde de güçlü yükselişleri destekledi.Ancak piyasalarda artık yalnızca yapay zekâya yönelik talebin büyüklüğü değil, yatırımların ne kadar sürede sürdürülebilir gelir ve kârlılığa dönüşeceği de sorgulanıyor.Reuters'a konuşan Mirae Asset Securities analisti Seo Sang-young, piyasanın büyük altyapı yatırımlarının gerçek gelir yaratıp yaratmayacağına ve finansmanın sürdürülebilir olup olmadığına duyarlı hâle geldiğini belirtti.Bu gelişmeler, yapay zekâ sektöründeki büyümenin sona erdiği anlamına gelmiyor. Ancak yatırımcıların şirket değerlemelerine ve yüksek yatırım harcamalarının finansmanına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirdiğini gösteriyor.
Güney Kore'de finans yetkilileri acil toplantı yaptı
Borsadaki sert düşüşün ardından Güney Koreli finans yetkilileri piyasa koşullarını değerlendirmek üzere acil toplantı gerçekleştirdi.Yetkililer, finansal istikrarı sağlamak ve yatırımcıları korumak amacıyla gerekli adımların atılacağını bildirdi.Reuters'a göre yabancı yatırımcılar, işlem gününde yaklaşık 3,6 trilyon won, yani 2,68 milyar dolar tutarında net hisse satışı gerçekleştirdi.Satış baskısı yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı kalmadı. LG Energy Solution hisseleri yüzde 4,6, Hyundai Motor hisseleri ise yüzde 5,7 geriledi.
Türkiye piyasalarını nasıl etkileyebilir?
Asya borsalarındaki sert düşüşün Türkiye piyasalarına doğrudan aynı ölçüde yansıyacağı söylenemez. Ancak küresel risk iştahındaki azalma, gelişmekte olan ülke piyasalarını farklı kanallardan etkileyebilir.ABD'deki faiz beklentileri, doların uluslararası piyasalardaki seyri ve yabancı yatırımcıların riskli varlıklara yaklaşımı, Türkiye'deki finansal piyasalar açısından da önem taşıyor.Özellikle küresel fonların gelişmekte olan ülkelerdeki pozisyonlarını azaltması hâlinde hisse senetleri, tahvil piyasaları ve döviz kurları üzerinde baskı oluşabilir.Bununla birlikte
borsa İstanbul'daki olası etkilerin değerlendirilmesi için yerel piyasa verilerinin ve yabancı yatırımcı hareketlerinin ayrıca incelenmesi gerekiyor.Küresel piyasalarda bundan sonraki süreçte ABD Merkez Bankasının faiz kararları, teknoloji şirketlerinin finansal sonuçları ve yapay zekâ yatırımlarından elde edilen gelirlerin gelişimi yakından izlenecek.
