Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet izninin kaldırılmasına karar verdi.
BDDK’nın 18 Eylül 2026 tarihli ve 11572 sayılı kararı, 19 Eylül’de Resmî Gazete’de yayımlandı. Kurumun resmi mevzuat listesinde de karar aynı başlıkla yer aldı.
Kararda şu ifadeye yer verildi:
“Bank Mellat Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesinin faaliyet izninin, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde kaldırılmasına karar verilmiştir.”
BDDK hangi gerekçeye dayandı?
5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71’inci maddesinin ilgili bendi, bir bankanın faaliyetini sürdürmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı açısından tehlike oluşturduğunun ortaya çıkması halinde BDDK’ya faaliyet iznini kaldırma veya bankayı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devretme yetkisi veriyor.
Ancak yayımlanan kararda Bank Mellat açısından hangi somut işlem, mali gösterge veya olayın bu değerlendirmeye yol açtığı açıklanmadı.
Bu nedenle kararın doğrudan ABD yaptırımları nedeniyle alındığını söylemek için şu aşamada resmi bir dayanak bulunmuyor.
Karar ABD’nin İran’a baskıyı artırdığı döneme denk geldi
Reuters, kararın ABD’nin müttefiklerinden İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmalarını istediği bir dönemde alınmasına dikkat çekti.
ABD Hazine Bakanlığı son günlerde İran’ın uluslararası finansman kanallarını hedefleyen “Operation Economic Outcast” kapsamında küresel finans kuruluşlarıyla temaslarını artırdı. Washington ayrıca İran’la bağlantılı olduğu gerekçesiyle çeşitli banka, şirket ve kripto para yapılarına yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.
Türkiye’nin Bank Mellat kararıyla bu ABD girişimleri arasında doğrudan bağlantı bulunduğuna ilişkin ise BDDK tarafından yapılmış bir açıklama bulunmuyor. Reuters da Resmî Gazete kararında ABD önlemlerine atıf yapılmadığını belirtiyor.
Bank Mellat uzun süredir ABD yaptırımlarının hedefinde
Bank Mellat’ın Batılı ülkelerle yaptırım geçmişi yeni değil.
ABD Hazine Bakanlığı, bankayı 2007’de İran’ın nükleer programıyla bağlantılı kuruluşlara finansal hizmet sağladığı iddiasıyla yaptırım listesine aldı. ABD makamları Bank Mellat’ın İran Atom Enerjisi Kurumu ve Novin Energy Company için bankacılık hizmetleri sağladığını ileri sürdü.
ABD, 2018’de yaptırımların yeniden uygulanması kapsamında Bank Mellat bağlantılı kuruluşlara yönelik kısıtlamaları da yeniledi.
Öte yandan yaptırımların hukuki geçmişi tek yönlü değil. Avrupa Birliği Adalet Divanı 2016’da, AB’nin Bank Mellat’a yönelik daha önceki fon dondurma kararının yeterli gerekçe ve kanıta dayanmadığı sonucuna vararak iptal kararını onamıştı.
Türkiye’de onlarca yıllık faaliyet sona eriyor
Bank Mellat’ın İstanbul şubesi Türkiye’de 1980’li yılların başından bu yana faaliyet gösteriyordu. BDDK’nın son kararıyla İran bankasının İstanbul’daki merkez şubesinin bankacılık faaliyetlerine devam etmesine izin veren lisans kaldırılmış oldu.
Kararın müşterilerin hesapları, alacakları ve tasfiye sürecinin nasıl yürütüleceği üzerindeki ayrıntılı etkilerinin ise BDDK ve ilgili kurumların sonraki açıklamalarıyla netleşmesi bekleniyor.
Türkiye-İran ilişkileri açısından neden önemli?
Karar yalnızca bankacılık sektörünü ilgilendiren teknik bir düzenleme olarak görülmüyor.
ABD, son dönemde İran’ın finans, enerji ve ticaret ağlarını daha fazla izole etmek için üçüncü ülkelerdeki finans kuruluşları üzerinde baskıyı artırıyor. Türkiye ise İran’la hem ticari ilişkileri hem de bölgesel konular nedeniyle doğrudan temasını sürdüren ülkelerden biri.
Bu nedenle Bank Mellat kararının Türkiye-İran ekonomik ilişkileri ve Ankara’nın ABD yaptırım politikasına yaklaşımı bakımından nasıl bir devamının geleceği yakından izlenecek. Ancak mevcut resmi karar tek başına Ankara’nın İran politikasında genel bir değişiklik yaptığı sonucunu desteklemiyor.
Karşı Sav Haber Merkezi
