Tuna'da Su Seviyesi Rekor Düzeye İndi: Macaristan Tek Nükleer Santralini Kapatıyor

Macaristan’da etkili olan uzun süreli kuraklık ve aşırı sıcaklar enerji krizine yol açtı. Paks Nükleer Santrali’nin reaktörlerini soğutmak için kullanılan Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin kritik eşiğin altına inmesi üzerine tesiste üretimin tamamen durdurulmasına karar verildi.

Başkent Budapeşte’nin yaklaşık 90 kilometre güneyinde bulunan dört reaktörlü santral, normal koşullarda yaklaşık 2 bin megavat elektrik üretiyor. Üretim önce 965 megavata, ardından 240 megavata indirildi. Son verilere göre santral, tam kapasitesinin yüzde 10’unun biraz üzerinde çalışıyor. Tesisin 3 Ağustos itibarıyla elektrik üretimini tamamen durdurması bekleniyor. Bu, santralin 44 yıllık tarihinde ilk tam kapanma olacak. 

Santral haftalarca kapalı kalabilir

Paks Nükleer Santrali, reaktörlerin soğutulması için Tuna Nehri’nden çekilen suyu kullanıyor. Nehir seviyesindeki tarihi düşüş, pompaların yeterli miktarda su çekmesini güçleştirdi.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, santralin yeniden devreye alınmasının Tuna’daki su seviyesine bağlı olduğunu ve tesisin haftalarca üretim yapamayabileceğini söyledi. Önümüzdeki günlerde sıcaklığın 40 dereceye yaklaşmasının elektrik talebini artırması bekleniyor.

Magyar, “Önümüzdeki en kritik beş günle karşı karşıyayız” diyerek elektrik şebekesi ve kamu hizmetleri üzerindeki baskının artacağı uyarısında bulundu.

Elektrik tüketimi 400 megavat azaltıldı

Hükümetin çağrısı üzerine haneler ve 300’den fazla şirketin gönüllü tasarruf önlemleri aldığı, bu sayede elektrik talebinin yaklaşık 400 megavat azaltıldığı açıklandı.

Enerji şirketi MOL, Samsung SDI, Audi ve Denso’nun da aralarında bulunduğu büyük sanayi kuruluşları tüketimlerini düşürdü. Hükümet, şu aşamada zorunlu kısıtlamaya ihtiyaç bulunmadığını ancak gerekmesi durumunda büyük tüketiciler için kesinti uygulanabileceğini bildirdi.

Şebeke işletmecisi MAVIR’e, enerji arzının tehlikeye girmesi hâlinde büyük sanayi kuruluşlarından zorunlu tüketim azaltımı talep etme ve bazı tesislerin elektriğini geçici olarak kesme yetkisi verildi. Hükümet, kısıtlamalardan en son hanelerin etkileneceğini açıkladı. 

Kamuda tasarruf önlemleri uygulanacak

Enerji tüketimini azaltmak amacıyla pazartesiden itibaren yoğun saatlerde demiryolu yük taşımacılığına ara verilecek. Kamu çalışanları haftanın ilk üç gününde evden çalışacak; devlet binalarındaki projektörler ve zorunlu olmayan aydınlatmalar kapatılacak.

Kuraklık yalnızca enerji üretimini değil, nehir taşımacılığını, turizmi ve içme suyu kaynaklarını da etkiledi. Hükümet kayıtlarına göre Budapeşte çevresindeki yerleşimler de dâhil olmak üzere 100’den fazla kent ve köyde su kullanımına yönelik kısıtlamalar getirildi.

Macaristan’ın santraldeki üretim kaybını karşılamak için elektrik ithalatını artırması bekleniyor. İthal elektrik maliyetindeki yükselişin ülkeye 100 ila 200 milyar forint arasında ek yük getirebileceği tahmin ediliyor.