Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç: "Asıl sorun tüketicinin tüketememesi"

Haber: Halil YATAR - Kamera: Eylem Ladin Değer

(ANKARA) - Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, "Asıl sorun tüketicinin tüketememesi. Sendikalar ve derneklerin yaptıkları araştırmalarda açlık sınırının 4 kişilik bir hane için sadece gıdaya harcanması gereken miktarın 27 bin lirayı bulduğunu ortaya koyuyor. Nerede 16 bin lira, nerede 27 bin lira! Okulların açılmasıyla birlikte iki çocuklu bir aile aylarca aç kalacak" dedi.

Tüketici Konseyi'nin 29'uncu toplantısı Ticaret Bakanlığı'nda yapıldı. Türkiye'nin 81 ilinden tüketici kuruluşu temsilcilerinin katıldığı toplantıda, tüketicilerin korunmasına yönelik yeni düzenlemeler, yanıltıcı uygulamalara karşı tedbirler ve yapay zekâ destekli denetim mekanizmaları ele alındı.

Toplantıya katılan Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, ANKA Haber Ajansı'na değerlendirmelerde bulundu. Kılıç, "Serbest piyasanın kendi haline bırakıldığında ne kadar acımasız olduğunu gördük. Nerede gördük? Enflasyonda gördük. Nerede gördük? Fahiş fiyatlarda, gıda güvenliğinde ve geçim sıkıntısı yaşayan asgari ücretliler ile emeklilerin yaşam çığlıklarında gördük. Bununla ilgili bir öneride bulunduk. Çözüm ne olabilir, nasıl bir yöntem izlenebilir diye değerlendirdiğimizde, 'Tüketici Bakanlığı kurulmalı' kanaatine vardık" dedi. 

 "Tüketici Bakanlığı kurulmalı"

Enflasyon, fahiş fiyatlar, gıda güvenliği sorunları ve geçim sıkıntısı yaşayan kesimleri örnek gösteren Kılıç, "Tüketicinin tüketemediği bir noktadayız" dedi. Çözümün, dağınık denetim birimlerini tek çatı altında toplayacak ve liyakat esasına dayalı bir 'Tüketici Bakanlığı'nın kurulması olduğunu vurguladı. Kılıç, şunları söyledi:

"Tüketicinin korunmadığı yerde ne piyasa adil olur, ne toplum huzurlu olur, ne de gelecek güvenli olur. Serbest piyasanın kendi haline bırakıldığında ne kadar acımasız olduğunu gördük. Enflasyonda gördük, fahiş fiyatlarda gördük, gıda güvenliğinde gördük ve geçim sıkıntısı yaşayan asgari ücretliler ile emeklilerin yaşam çığlıklarında gördük. Çözüm için 'Tüketici Bakanlığı kurulmalı' dedik. Çünkü on farklı piyasa ve denetim müdürlüğünün koordinasyonunda ciddi sorunlar var. Bu eksikliğin sonucunda insanların hayatıyla ödediğini gördük. Grand Kartal Hotel'de denetimsizlik yüzünden 48 vatandaşımız yanarak hayatını kaybetti. Güvensiz ürünler, vergideki adaletsizlik ve dolaylı vergiler insanları kaçak içkiye yöneltti; 100'ü aşkın insanımız bu yüzden öldü." 

"Sunulan imkanlar insan onuruna yakışmıyor"

Gözetim ve denetim mekanizmalarında aktif dönüşüm gerektiğini belirten Kılıç, şöyle devam etti:

"Her kurumun özlük hakları korunmalı ve bu çerçevede, sonrasında Ticaret Bakanlığı'na dönüşebilecek bir mekanizma organize edilmeli. Aksi halde yoksullukla mücadele geçici yardımlarla devam eder, insan onuruna yakışır imkan sağlanamaz. Kalıcı sosyal güvenlik mekanizmaları kurulamaz. Mevcut asgari ücret ve sosyal yardımlarla çağdaş bir yaşam mümkün değil. Gıda, su, barınma, enerji, sağlık gibi temel ihtiyaçların piyasa koşullarına terk edilmesinin sonuçlarını gördük. Açlığı ve yoksulluğu gördük. Barınma da ciddi bir problem. Düşük ve orta gelirli hanelerin barınma hakkı güvence altına alınmaz, kamu destekli uzun vadeli kira kontratları ve sosyal konut projeleriyle desteklenmezse bu sorun büyüyecektir." 

"Tüketicilerin temsil hakkı göz ardı ediliyor"

Piyasa gözetim ve denetim birimlerinde tüketici derneklerinin aktif rol alması gerektiğini vurgulayan Kılıç, tüketicilerin yalnızca danışılan değil, karar alma süreçlerinin asli unsuru olmaları gerektiğini söyledi. Kılıç, "EPDK, TAPDK, BTK, UKOME gibi yapılarda bir tane bile tüketici örgütü temsilcisi yok. Oysa dünyanın her yerinde evrensel haklardan biri tüketicilerin temsil edilme hakkıdır. Katılımcı bir demokratik yapı kurulmalı. Güçlü tüketici örgütleri, güçlü tüketici politikalarının teminatıdır. Bu nedenle piyasa gözetim ve denetim genel müdürlüklerinin tek çatı altında toplanması ve bağımsız bir Tüketici Bakanlığı'nın kurulmasını Ankara Kent Konseyi'ne sunduk. Çalışmamızı tüm siyasi partilere de ileteceğiz" diye konuştu.

"Açlık ve yoksulluğun giderildiği bir sistem mutlaka kurulmalı"

Esas sorunun "tüketicinin tüketememesi" olduğunu vurgulayan Kılıç, 22 bin 104 lira olan asgari ücretin enflasyon nedeniyle reel olarak 16 bin liraya düştüğünü söyledi. Açlık ve yoksulluk sorununa dikkat çeken Kılıç, şu ifadeleri kullandı:

"Sendikalar ve dernekler, yaptıkları araştırmalarda açlık sınırının 4 kişilik bir hane için sadece gıdaya harcanması gereken miktarda 27 bin lirayı bulduğunu ortaya koyuyor. Nerede 16 bin lira, nerede 27 bin lira! Okulların açılmasıyla birlikte iki çocuklu bir aile aylarca aç kalacak. Ankara'da servis ücretleri 0-3 km için 2 bin 400 lira civarında belirlendi, refakat edecek kişi için ise 700 lira ek ücret isteniyor. Bunlar azami fiyatlar. Bütüne baktığımızda 'vay halimize' demek durumundayız. Onun için bu yapının kurulması, dağınıklığın bitirilmesi gerekiyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı vergi toplamak için her meseleyi değerlendiriyor, Ticaret Bakanlığı ise ayıplı ürünleri hakem heyetlerinden geri almak dışında bir şey yapmıyor. Bu mudur? Açlık ve yoksulluğun giderildiği bir sistem mutlaka kurulmalı. Bunun için ortak mücadele şart."