TÜİK, 24 yılın ardından "Tarım Sayımı" uygulamasını bu yıl yeniden başlattı

Haber: Gökçe Ekin BARAN

(ANKARA) - Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), en son 2001'de yapılan "Tarım Sayımı" uygulamasını bu yıl tekrar yapıyor. 24 yıl sonra başlayan sayım, tarımsal üretimin temel yapısal görünümünü yerleşim yeri bazında ortaya koyacak olan en kapsamlı veri kaynağı olacak. TMMOB'a bağlı Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, "Açıklanan enflasyon verilerine bile güvenilmeyen bir ortamda TÜİK hangi saha personeli ile bu verileri toplayacak? Yıllardır bu sayımı yapmıyorlar. Çünkü yapsalardı tarımın geldiği durum ortaya çıkacaktı" değerlendirmesinde bulundu.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Avrupa İstatistik Ofisi (EUROSTAT) tarafından verilen tavsiyede, tarım sayımının az on yılda bir yapılması öneriliyor. Türkiye'de ise bugüne kadar 1927, 1950, 1963, 1970 ,1980, 1991 ve son olarak 2001 yılı olmak üzere yedi kez "Genel Tarım Sayımı" yapıldı.

TÜİK internet sitesinden yapılan açıklamaya göre, Tarım sayımı kapsamındaki veriler, işletmeci, arazi, hayvan, alet ve makine varlığı gibi temel konularda tam sayım, iş gücü, hayvan barınakları ve gübre yönetimi, toprak yönetim uygulamaları gibi konularda ise örnekleme yoluyla elde edilecek.

Sayım sonuçları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ile anlık karşılaştırılacak. Üreticilerin bugüne kadar beyanları ile verilerin tutarlılığı kontrol edilecek, idari kayıtlarda olmayan tarım arazilerinin de tespiti sağlanacak.

Bu ay sahadan tam sayım ile başlayan süreç, bu yılın sonuna kadar devam edecek. Örneklem ile alınan verilere ilişkin çalışmalar ise 2026 yılında gerçekleşecek. Tarım Sayımına ilişkin ilk sonuçlar 2026 yılının ikinci yarısında kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

"Daha mera varlığı bile bilinmeden hayvancılıkla ilgili planlama nasıl olacak"

TMMOB'a bağlı Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, tarım sayımını değerlendirdi.

Suiçmez, ilk sayımın Atatürk zamanında yapıldığını, şimdiye kadar 7 kez gerçekleştirilen sayımın, 10 yılda bir yapılması gerekirken, 2001'den bu yana yapılmadığına işaret etti. Suiçmez, şunları kaydetti:

"Daha mera varlığı bile bilinmeden hayvancılıkla ilgili planlama nasıl olacak. Tarım planlaması için elimizde sağlıklı, güncel veriler olması lazım. Sahadan gelen duyumlar, sağlıklı bir tarım sayımının bu aşamada yapılmasının güç olduğu yönünde. Bunun için gereken personelin olmadığı, ayrıca örnekleme yöntemiyle, rakamlar üzerinden güncelleme yapılmasının doğru sonuçlar vermeyeceği belirtiliyor. Biz daha mera varlığımızı bilmiyoruz. 14.6 milyon hektar mera görünüyor. Ancak bunun 12 milyon hektara düştüğü söyleniyor. Daha mera varlığı bile bilinmeden hayvancılıkla ilgili planlama nasıl olacak? Verilerin güncel olmadığı yerde 3 yıllık tarımsal planlama yapıldı. Ama bazı illerde daha ilk yıl ürün değişikliğine gidildi.

"Örnekleme yöntemiyle doğru sonuçlar çıkmaz"

Hayvan sayımız neydi ne oldu, büyük-küçük işletme sayıları, mera varlığımız ne kadar, çiftçinin kullandığı tarım aletlerinin sayısı ne? Bunlar ortaya çıkmalı. Açıklanan enflasyon verilerine bile güvenilmeyen bir ortamda TÜİK hangi saha personeli ile bu verileri toplayacak? Tüm bunların Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlükleri tarafından yerinde tespit edilmesi gerekiyor. Yıllardır bu sayımı yapmıyorlar. Çünkü yapsalardı tarımın geldiği durum ortaya çıkacaktı. Tarımdaki başarı hikayeleri ile çelişecekti. Doğru düzgün bir sayım yapılırsa biz bunu olumlu buluyoruz. Ancak yine kağıt üzerinde, örnekleme yöntemiyle yapılacaksa buradan doğru sonuçlar çıkmaz. Şu anda hayvan varlığı, mera büyüklükleri gibi verilerde çelişkiler bulunuyor. Yoksa şimdi yine rakamlar mı makyajlanacak? Bizde merakla sonucu bekliyoruz."