ABD, hızla büyüyen insansız hava aracı sektöründe dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla dikkat çekici bir ticaret hamlesine imza attı.ABD Başkanı Donald Trump, 13 Ağustos 2026'da, insansız hava araçları (UAS/İHA) ile bunların parça ve bileşenlerinin ithalatını ulusal güvenlik gerekçesiyle sınırlayan
Section 232 kararını imzaladı.Beyaz Saray'ın yayımladığı kararnameye göre ABD Ticaret Bakanlığı, ülkedeki
İHA sektörünün yabancı üreticilere ve kritik yabancı bileşenlere yüksek ölçüde bağımlı olmasının ulusal güvenlik açısından risk yarattığı sonucuna vardı.
Hangi İHA'lara yüzde 100 vergi gelecek?
Karar kapsamında
azami kalkış ağırlığı 25 kilogramın üzerinde olan İHA'lara yüzde 100 oranında ek gümrük vergisi uygulanacak.Yüzde 100'lük tarife yalnızca ağırlığa bağlı değil.Beyaz Saray'ın kararına göre;
- termal görüntüleme sistemi entegre edilmiş belirli İHA'lar,
- İHA docking veya yer istasyonları,
- kararın Ek-I listesinde yer alan bazı kritik İHA bileşenleri
de yüzde 100'lük tarife kapsamına alınacak.Dolayısıyla 25 kilogramın altında kalan bir İHA'nın otomatik olarak yüzde 25'lik grupta değerlendirilmesi mümkün değil. Örneğin ürünün termal görüntüleme özelliği veya tarife cetvelinde yer alan başka bir teknik niteliği bulunması daha yüksek oranın uygulanmasına yol açabilecek.
Küçük dronlarda yüzde 25, ancak tüm ürünler otomatik olarak kapsamda değil
Azami kalkış ağırlığı
25 kilogram veya altında olan ve kararın Ek-II listesinde tanımlanan İHA'lara yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulanacak.Buradaki önemli ayrıntı, yüzde 25 oranının piyasadaki bütün küçük dronlara hiçbir ayrım yapılmaksızın uygulanacağı anlamına gelmemesi.Ürünün ABD Harmonize Tarife Cetveli'ndeki (HTSUS) sınıflandırması, teknik özellikleri, menşei ve kararnamedeki istisnalar nihai vergi oranını belirleyecek.Bu nedenle karar basit biçimde
“25 kilogram altındaki bütün dronlara yüzde 25 vergi” şeklinde yorumlanmamalı.
Bazı parçalarda vergi 2027'de başlayacak
Karar, komple İHA'ların yanı sıra kritik parçaları da kapsıyor.Kararnamenin Ek-III listesinde bulunan belirli İHA bileşenlerine yüzde 25
ek gümrük vergisi uygulanacak. Ancak yönetim, ABD'deki üretimin artırılabilmesi için bu ürünlere
180 günlük geçiş süresi tanıdı.Bu parçalar için yüzde 25'lik tarife
9 Şubat 2027'de yürürlüğe girecek.Diğer ana tarifeler ise
3 Eylül 2026 saat 00.01'den itibaren uygulanmaya başlanacak.
Avrupa ve bazı ABD ortaklarına daha düşük tarife
Karar, bazı ülkelere koşullu olarak daha düşük tarife uygulanmasının da önünü açıyor.Avrupa Birliği ülkeleri ile Japonya, Güney Kore, Tayvan, İsviçre ve Lihtenştayn menşeli uygun ürünlerde toplam gümrük vergisi oranının
yüzde 15'i aşmaması öngörülüyor.Birleşik Krallık ürünleri için ise üst sınır
yüzde 10 olarak belirlendi.Ancak bu ülkeler için düşük oran otomatik değil.İthalatçıların ürünlerdeki kritik bileşen ve teknolojilerin büyük ölçüde ABD veya kararnamede belirtilen ortak ülkelerden geldiğini belgelemesi gerekiyor. Ticaret Bakanlığı hangi ürünlerin bu koşulları karşıladığını belirlemek üzere ayrı bir değerlendirme mekanizması oluşturacak.
Türkiye listede yok: Türk İHA'larına hangi vergi uygulanacak?
Kararın Türkiye açısından en dikkat çekici bölümü ise özel tarife avantajı tanınan ülkeler arasında
Türkiye'nin yer almaması.Beyaz Saray'ın yüzde 15 ve yüzde 10'luk özel tavan uygulamasında Türkiye'nin adı bulunmuyor.Bu durum, Türkiye'den ABD'ye ihraç edilecek bazı İHA ve bileşenlerinin genel Section 232 tarifelerine tabi olabileceği anlamına geliyor.Ancak buradan hareketle
“Türk İHA'larının tamamına yüzde 100 vergi geldi” sonucuna ulaşmak doğru değil.Bir Türk üreticinin ürününe uygulanacak oran;ürünün azami kalkış ağırlığına, termal görüntüleme sistemi taşıyıp taşımadığına, hangi teknik özelliklere sahip olduğuna, hangi HTSUS koduyla ithal edildiğine, parçalarının menşeine ve kararnamedeki istisnalardan yararlanıp yararlanamadığına göre değişebilecek.Dolayısıyla Baykar, TUSAŞ veya başka bir Türk savunma sanayisi şirketinin belirli bir ürününün ABD pazarında yüzde 25 ya da yüzde 100 tarifeye tabi olacağını söylemek için
ürün bazında gümrük ve teknik sınıflandırma yapılması gerekiyor.Şu aşamada kesin olarak söylenebilecek nokta, Türkiye'nin AB, Japonya, Güney Kore ve Birleşik Krallık gibi ülkelere tanınan özel düşük tarife grubunda bulunmadığı.
ABD, drone tedarik zincirindeki dışa bağımlılığı hedef alıyor
Beyaz Saray, kararın temel gerekçesini ulusal güvenlik ve tedarik zinciri bağımsızlığı olarak açıklıyor.ABD Ticaret Bakanlığının incelemesine göre ülkede üretilen birçok ticari İHA bile yabancı ülkelerden temin edilen kritik parçalara bağımlı durumda.Kararnamede özellikle;
motorlar, elektronik hız kontrol sistemleri, lityum iyon bataryalar ve docking istasyonları dışa bağımlılığın yüksek olduğu kritik bileşenler arasında sayıldı.Beyaz Saray ayrıca yabancı üreticilerden gelen bazı İHA sistemlerinin yazılım ve veri aktarımı nedeniyle siber güvenlik riski oluşturabileceğini savunuyor.Trump yönetimine göre ABD'nin olası savaş veya büyük ölçekli kriz dönemlerinde ihtiyaç duyacağı İHA ve parçalarını yeterli hızda yerli olarak üretip üretemeyeceği de ulusal güvenlik açısından soru işareti oluşturuyor.
Şirketlere 'ABD'de üret, vergiden kurtul' yolu
Kararnamenin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de yabancı ve yerli şirketleri ABD'de üretim yapmaya teşvik edecek yeni bir program.ABD Ticaret Bakanlığı, ülkede yeni İHA veya İHA bileşeni üretim tesisi kurmayı, mevcut tesisini genişletmeyi ya da yenilemeyi taahhüt eden şirketlerin
onshoring planlarını değerlendirecek.Planı kabul edilen şirketler, ABD'deki yeni tesis inşaatı devam ederken belirli miktardaki ürünleri ve üretim ekipmanlarını Section 232 vergisi ödemeden ithal edebilecek. Yeni yatırım kapsamında inşaatın
20 Ocak 2029'dan önce başlaması şartı bulunuyor.Bu düzenleme, tarifelerin yalnızca ithalatı pahalılaştırmak amacıyla değil, küresel İHA üreticilerini üretim kapasitelerinin bir bölümünü ABD'ye taşımaya yönlendirmek için de kullanıldığını gösteriyor.
Drone pazarında rekabet koşulları değişebilir
Yeni tarifeler yalnızca hobi veya tüketici dronlarını ilgilendirmiyor.İHA sistemleri bugün
tarım, enerji, telekomünikasyon, haritalama, inşaat, ulaştırma, afet yönetimi, arama-kurtarma, gözetleme, kolluk faaliyetleri ve askeri operasyonlarda yaygın biçimde kullanılıyor. Beyaz Saray da kararında bu sektörleri özellikle sıralıyor.Yüzde 100'e kadar ulaşan tarifeler, ABD pazarında yabancı üreticilerin maliyetlerini önemli ölçüde artırabilirken, ABD'li üreticilere fiyat ve yatırım açısından yeni bir avantaj sağlayabilir.Öte yandan kararın gerçek etkisi yalnızca açıklanan yüzde 25 ve yüzde 100 oranlarıyla ölçülemeyecek.
Hangi ürünlerin Ek-I, Ek-II ve Ek-III kapsamına gireceği, Ticaret Bakanlığının daha sonra hangi yeni bileşenleri listeye ekleyeceği, şirketlerin ABD'de üretim teşvikinden ne ölçüde yararlanacağı ve ülkelerin menşe şartlarını karşılayıp karşılamayacağı pazar üzerindeki nihai etkinin belirlenmesinde kritik olacak.Trump yönetiminin 13 Ağustos kararı bu nedenle küresel drone pazarına önemli bir tarife duvarı getirirken, uygulamanın şirketler ve ülkeler üzerindeki gerçek maliyeti
ürün bazında yapılacak sınıflandırmalar netleştikçe ortaya çıkacak. 
