ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasında enerji altyapılarını hedef alan saldırıların durdurulması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı. Ancak Kiev yönetimi anlaşmanın ayrıntılarını beklediğini bildirirken Moskova'nın sessizliği, ateşkesin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin belirsizliği artırdı.
Trump, 11 Ekim Pazar günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya ve Ukrayna arasında enerji ateşkesinin derhal yürürlüğe girdiğini savundu.ABD Başkanı, “Her iki taraf da kabul etti. Ateşkesi bozmayın!” ifadelerini kullandı.Trump'ın açıklamasında ateşkesin süresi, hangi enerji tesislerini kapsadığı ve olası ihlallerin nasıl denetleneceği konusunda ayrıntı verilmedi.
Zelenskiy: ABD'den ayrıntıları bekliyoruz
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Trump'ın açıklamasının ardından yaptığı değerlendirmede, Kiev yönetiminin enerji altyapısına yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını desteklediğini belirtti.Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:“Ukrayna ateşkesi destekliyor ve Rusya'nın da bunu desteklemesi önemlidir. ABD'den ayrıntıları bekliyoruz.”Ukrayna lideri, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinde de enerji ateşkesi konusunu ele aldığını aktardı.Kiev yönetiminin gerilimi azaltmaya yönelik adımları desteklediğini vurgulayan Zelenskiy, Rusya'nın da saldırıları durdurmasının gerekli olduğunu söyledi.
Moskova'dan henüz doğrulama gelmedi
Trump'ın iki ülkenin anlaşmaya vardığı yönündeki açıklamasına karşın Rusya yönetimi, enerji ateşkesini kabul ettiğine ilişkin kamuoyuna açık bir doğrulama yapmadı.
Beyaz Saray da ateşkesin uygulanma koşullarına ilişkin ek bilgi paylaşmadı.Bu nedenle Trump'ın duyurusu, tarafların üzerinde uzlaştığı ve uygulamaya geçtiği bağımsız biçimde doğrulanmış bir anlaşma olarak değerlendirilemiyor.
Rusya'nın enerji tesislerine yönelik saldırılar sürüyor
Ateşkes açıklamasının yapıldığı gün Ukrayna, Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının devam ettiğini bildirdi.Zelenskiy, Rus saldırılarının Harkiv'deki elektrik ve ısıtma tesisleri de dahil olmak üzere kritik altyapıya zarar verdiğini açıkladı.Ukrayna liderine göre son bir haftada ülkedeki enerji üretim tesislerine 200'den fazla saldırı düzenlendi, petrol ve doğal gaz altyapısı ise 17 kez hedef alındı.Bu rakamlar Ukrayna makamlarının açıklamalarına dayanırken bütün saldırılara ilişkin ayrıntılar bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.
Zelenskiy'den karşılıklı saldırıları durdurma önerisi
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, daha önce yaptığı açıklamada Rusya'nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırılarını durdurması durumunda Kiev'in de Rus petrol rafinerilerini hedef alan operasyonlarına son vermeye hazır olduğunu söylemişti.Zelenskiy, Washington yönetiminden Moskova'ya bu yönde baskı yapmasını istedi.Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, son dönemde ABD ile Kiev arasında da görüş ayrılığına yol açtı.
Trump, yükselen dizel fiyatlarından Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine düzenlediği saldırıları sorumlu tutarken Zelenskiy, Rusya'nın Ukrayna enerji altyapısını hedef almayı sürdürdüğünü vurguladı.
ABD'nin Rusya ile dizel anlaşması tartışma yarattı
Enerji ateşkesi açıklaması, Trump yönetiminin Rusya ile dizel tedariki konusunda anlaşmaya vardığını duyurmasının ardından geldi.Washington yönetimi, küresel yakıt fiyatlarındaki yükselişi sınırlamak amacıyla Rus dizelinin uluslararası piyasalara erişimini kolaylaştıracak adımlar attı.Zelenskiy ise bu girişimi eleştirerek Rusya'nın enerji ihracatından elde edeceği gelirlerin savaşın finansmanında kullanılabileceği uyarısında bulundu.ABD'nin enerji fiyatlarını düşürme hedefi ile Ukrayna'ya yönelik Rus saldırılarını sınırlama çabaları arasındaki ilişki, Washington'ın savaş politikasına yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Enerji ateşkesi savaşı sona erdirmiyor
Trump'ın duyurduğu düzenleme uygulanabilirse iki ülkenin enerji üretim, iletim ve yakıt altyapılarına yönelik saldırılarının durdurulmasını sağlayabilir.Ancak enerji ateşkesi, Rusya ile Ukrayna arasındaki bütün askeri operasyonların sona erdirileceği kapsamlı bir ateşkes anlamına gelmiyor.Cephe hattındaki çatışmaların, askeri hedeflere yönelik operasyonların ve diğer saldırıların bu düzenlemeden nasıl etkileneceğine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.Ateşkesin fiilen başlayıp başlamadığı, Rusya'nın tutumu ve tarafların uygulamaya ilişkin mutabakat sağlayıp sağlamamasıyla netleşecek.
