Tokat'ın Yazıcık Beldesi'ndeki bentonit ocağı projesinde yürütmeyi durdurma kararı verildi

Karabat'ın, Maden İşleri Genel Müdürlüğü ile bentonit ocağını uhdesinde bulunduran Cemil Benli aleyhine açtığı ve Yazıcık Beldesi sınırları içindeki alanda maden işletme ve arama ruhsatının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemli davada Tokat İdare Mahkemesi ilk incelemesini tamamladı.

Mahkeme, bentonit ocağı maden ruhsat sahasına 4 Ekim 2024 tarihinden 4 Ekim 2034'e kadar geçerli olmak üzere 10 yıl süreyle verilen maden işletme ve bunun dayanağı olan 20 Kasım 2020 tarihinde düzenlenen maden arama ruhsatlarına ilişkin işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verdi. 

"Madencilik açısından ÇED başvuru dosyası eksik" 

Mahkemenin kararında, dava sırasında alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlilikte görüldüğü belirtildi.

Proje dosyasında maden ocağı sahaları civarına isabet eden konutların işletme aşamasında nasıl etkileneceğinin açıklanmadığı ve proje alanı sınırlarında gerekli sağlık koruma bandı mesafelerine yönelik çalışma yapılmadığı bildirilen kararda, dosyada çelişkili genel şev açısı bilgisi olduğu ifade edildi.

Bentonit materyaline göre jeoteknik analiz yapılmadığı, madencilik açısından ÇED başvuru dosyasının eksik bilgiler içerdiği aktarılan kararda, bentonit ocağı işletmesinden kaynaklanabilecek toz emisyonlarının çevredeki akarsu ve göller üzerinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulmalar yaratabileceği, askıda katı madde artışı ve tortu birikimi yoluyla yakındaki Hacı Gölü'nün ekolojik dengesini bozabileceği, su kalitesi ve yeraltı su sisteminde olumsuz değişimlere neden olabileceği, uzun vadede gölün su tutma kapasitesini düşürerek sulak alan fonksiyonunu zayıflatabileceği bildirildi.

"Biyolojik zenginlik ve habitatın azalmasına neden olacak"

ÇED alanları içerisindeki madencilik faaliyeti sonucunda toplam 60 bin 50 orman ağacının kesileceğinin tahmin edildiği bildirilen kararda, ÇED başvuru dosyasında yalnızca 1 kaynağa atıf yapılarak, flora listesinde yalnızca 20 türden bahsedildiği, yaklaşık 513 hektarlık alan için verilen bu rakamın son derece düşük olduğu, bu anlamda flora listesinin daha fazla olması gerektiği aktarıldı.

Alanda köy mezarlığı, potansiyel anıt ağaçlar bulunduğu ve bu anıt ağaçların ya ruhsat alanı içerisinde ya da etki alanı kapsamında kaldığına işaret edilen kararda, proje alanı çevresinde yaban hayvanlarının yaşam ortamlarının olduğu ve projenin gerçekleşmesi durumunda tozuma ve gürültü nedeniyle yaban hayvanlarının ortamdan uzaklaşabileceği hatırlatıldı.

Projeyle faaliyete konu alandaki biyolojik zenginliğin ve habitatın azalmasına neden olunacağı belirtilen kararda, yine projede; tarım alanları ve arıcılık lokasyonları özelinde yayılan tozlanma etkilerinin dikkate alınmadığı ve bu alanlar özelinde teknik ve açıklayıcı araştırma ve değerlendirmenin yapılmadığı bildirildi.

Kararda, bunlar dikkate alındığında, bentonit ocağı maden ruhsat sahasına verilen dava konusu maden işletme ruhsatında ve dayanağı maden arama ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Hukuka aykırılığı tespit edilen dava konusu işlemlerin maden arama ve işletme ruhsatına ilişkin olması faaliyete devam edilmesinin ruhsata konu alana ilişkin olumsuz sonuçlar ortaya çıkarabilecek nitelikte bulunması sebebiyle uygulanmaya devam edilmesi halinde telafi güç veya imkansız zararların doğabileceği açıktır. Açıklanan nedenlerle hukuka aykırılığı açık dava konusu işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden yürütmesinin durdurulmasına karar verildi."