Sosyal Güvenlik Kurumu, gelir ve aylık alan kişilerin geçmiş dönem prim borçlarının tahsilatına ilişkin yeni uygulamanın ayrıntılarını açıkladı.24 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/19 sayılı Genelge, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 2025 yılında eklenen Ek 24’üncü maddenin nasıl uygulanacağını düzenliyor.Yeni uygulama, SGK’den gelir veya aylık alan herkesin maaşından otomatik kesinti yapılacağı anlamına gelmiyor. Kesinti yalnızca kişinin kendi sigortalılığından veya hak sahibi olduğu sigortalının geçmiş dönemlerinden kaynaklanan ve genelge kapsamına giren borçların bulunması hâlinde uygulanacak.
Onay ve icra takibi aranmayacak
Genelgeye göre kapsamdaki prim borçları, borçlunun ayrıca onayı alınmadan ve icra takibi başlatılmadan SGK tarafından bağlanan gelir veya aylıklardan tahsil edilebilecek.Uygulama şu ödemeleri kapsayabilecek:- Emekli ve yaşlılık aylıkları
- Malullük ve vazife malullüğü aylıkları
- Sürekli iş göremezlik gelirleri
- Dul ve yetimlere bağlanan ölüm gelirleri ve aylıkları
Dul ve yetim aylıklarından hangi durumda kesinti yapılacak?
Aktif sigortalı olduğu sırada hayatını kaybeden kişinin geçmiş dönemlerden kalan prim borçları, belirli şartlar altında eşine, çocuklarına veya anne ve babasına bağlanan ölüm aylıklarından tahsil edilebilecek.Dul veya yetim aylığı alan kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcu bulunması hâlinde de aldığı ölüm aylığından kesinti yapılabilecek.Ancak vefat eden kişinin borcu nedeniyle, o kişiden dul veya yetim aylığı almayan bir yakının başka bir sigortalılıktan aldığı aylığa kesinti uygulanamayacak. Aynı şekilde borç, hak sahibinin kendi çalışmasına bağlı emekli aylığına veya başka bir kişiden aldığı ölüm aylığına aktarılamayacak.Kesinti oranı yüzde 10 olacak
Kanunda aylıklardan yapılacak kesintinin yüzde 25’i aşamayacağı hükme bağlandı.SGK Genelgesi’nde ise standart kesinti oranı, gelir veya aylığın yüzde 10’u olarak belirlendi. Buna göre normal uygulamada aylığın yüzde 10’u kesilecek; yüzde 25 oranı kanuni üst sınır olarak geçerli olacak.Bu nedenle kesintilerin genel olarak “yüzde 10 ile yüzde 25 arasında” uygulanacağı ifadesi tam olarak doğru değil. Genelgede belirlenen standart oran yüzde 10.Hangi borçlar kapsamda?
Gelir ve aylıklardan kesinti yoluyla tahsil edilebilecek başlıca borçlar şöyle:- Genel Sağlık Sigortası prim borçları
- Bağ-Kur kapsamındaki prim borçları
- İsteğe bağlı sigortalılık borçları
- Topluluk ve tarım sigortalılığı borçları
- Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki prim borçları
- Bazı kamu görevlisi borçlanmaları ve kesenek borçları
- İntibak düzeltmelerinden kaynaklanan belirli borçlar
