Haber: Sibel BozYENİ Parti’nin 24 Temmuz’da kurulmasının ardından araştırma şirketleri yeni siyasi tabloyu ölçmeye başladı.Ancak kamuoyuna açıklanan sonuçlar arasında sıradan hata paylarıyla açıklanamayacak kadar büyük farklılıklar bulunuyor.
Gündemar Araştırma, YENİ Parti’yi yüzde
38,58 ile Türkiye’nin birinci partisi olarak ölçerken ORC Araştırma’nın yaklaşık üç hafta sonraki çalışmasında aynı partinin oy oranı yüzde
17,2 olarak açıklandı.İki sonuç arasında
21,38 puanlık fark bulunuyor.Şirketlerin açıkladığı sonuçları herhangi bir siyasi yakınlık değerlendirmesi yapmadan yan yana getirdik.
YENİ Parti bazı anketlerde birinci, bazılarında ikinci
Son açıklanan araştırmalardaki tablo şöyle:
| Araştırma | Saha / açıklama dönemi | AK Parti | YENİ Parti | CHP | Birinci parti |
|---|
| Gündemar | 28-31 Temmuz | %27,43 | %38,58 | %2,94 | YENİ Parti |
| SONAR | Ağustos | %30,2 | %34,3 | %5,0 | YENİ Parti |
| Ank-Ar | Temmuz/Ağustos | %29,4 | %34,8 | %4,0 | YENİ Parti |
| ASAL | 5-10 Ağustos | %33,4 | %21,2 | %9,2 | AK Parti |
| AREA | 17-20 Ağustos | %34,0 | %21,0 | %9,0 | AK Parti |
| ORC | 20-23 Ağustos | %33,1 | %17,2 | %10,6 | AK Parti |
| SER-AR | 24-25 Ağustos | %33,2 | %22,4 | %3,8 | AK Parti |
Gündemar’ın 60 ilde 2 bin 300 kişiyle yaptığı araştırmada YENİ Parti, kararsızlar dağıtıldıktan sonra yüzde 38,58 ile birinci sırada yer aldı.
AK Parti yüzde 27,43,
CHP ise yüzde 2,94 olarak ölçüldü. Araştırmanın hata payı yüzde ±2,04 olarak açıklandı.SONAR’ın ağustos araştırmasında da
YENİ Parti yüzde 34,3 ile birinci, AK Parti yüzde 30,2 ile ikinci sırada çıktı. CHP’nin oranı yüzde 5 olarak açıklandı. SONAR çalışmasının kamuoyuna yansıyan sonuçlarında örneklem büyüklüğü açıklanmadı.
ASAL’ın 5-10 Ağustos tarihleri arasında 26 ilde 2 bin kişiyle gerçekleştirdiği araştırmada ise tablo tersine döndü. AK Parti yüzde 33,4 ile birinci olurken YENİ Parti yüzde 21,2, CHP yüzde 9,2 seviyesinde ölçüldü.AREA’nın 17-20 Ağustos tarihlerinde 81 ilde 2 bin 27 kişiyle gerçekleştirdiği çalışmada AK Parti yüzde 34, YENİ Parti yüzde 21, CHP ise yüzde 9 çıktı. Araştırmanın hata payı yüzde ±2,18 olarak açıklandı.ORC’nin 20-23 Ağustos tarihlerinde 26 ilde 2 bin 200 kişiyle yaptığı araştırmada AK Parti yüzde 33,1, YENİ Parti yüzde 17,2 ve CHP yüzde 10,6 olarak ölçüldü.En güncel araştırmalardan SER-AR’ın 24-25 Ağustos tarihli ve bin 250 katılımcılı çalışmasında ise AK Parti yüzde 33,2, YENİ Parti yüzde 22,4, CHP yüzde 3,8 olarak açıklandı.
YENİ Parti ile CHP birlikte hesaplandığında tablo değişiyor
Araştırmalar arasındaki farkın daha iyi görülebilmesi için YENİ Parti ve CHP’ye verilen oyların
matematiksel toplamı da karşılaştırılabilir.Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Bu hesap
iki partinin ittifak kuracağı veya seçmenlerinin tek blok olduğu anlamına gelmiyor. Yalnızca her araştırmada iki partiye ayrı ayrı verilen desteklerin toplamını gösteriyor.
| Araştırma | YENİ Parti | CHP | YENİ + CHP |
|---|
| Gündemar | %38,58 | %2,94 | %41,52 |
| SONAR | %34,3 | %5,0 | %39,3 |
| Ank-Ar | %34,8 | %4,0 | %38,8 |
| ASAL | %21,2 | %9,2 | %30,4 |
| AREA | %21,0 | %9,0 | %30,0 |
| ORC | %17,2 | %10,6 | %27,8 |
| SER-AR | %22,4 | %3,8 | %26,2 |
Bu karşılaştırmada da araştırmalar birbirinden ciddi biçimde ayrılıyor.Gündemar’da YENİ Parti ile CHP’nin toplamı
yüzde 41,52, SONAR’da yüzde
39,3, Ank-Ar’da yüzde
38,8 seviyesine ulaşıyor.ASAL ve AREA’da toplam destek yaklaşık yüzde
30 seviyesinde kalırken ORC’de yüzde
27,8, SER-AR’da ise yüzde
26,2 olarak hesaplanıyor.
En yüksek ve en düşük sonuç arasında bu kez de
15,32 puanlık fark bulunuyor.
Fark yalnız CHP oylarının nereye gittiğiyle açıklanmıyor
Sonuçlardaki dikkat çekici noktalardan biri, YENİ Parti’nin yükseldiği araştırmalarda CHP’nin oldukça düşük ölçülmesi.Gündemar’da YENİ Parti yüzde 38,58’e çıkarken CHP yüzde 2,94’e geriliyor. SONAR’da YENİ Parti yüzde 34,3, CHP yüzde 5; Ank-Ar’da ise YENİ Parti yüzde 34,8, CHP yüzde 4 olarak ölçülüyor.ORC’de bunun tersi bir dağılım görülüyor: YENİ Parti yüzde 17,2’de kalırken CHP yüzde 10,6 olarak ölçülüyor.Ancak yalnız YENİ Parti ile CHP arasındaki oy dağılımına bakmak da araştırmalar arasındaki farkın tamamını açıklamıyor.Çünkü iki partinin toplamı Gündemar’da yüzde
41,52 iken ORC’de yüzde
27,8, SER-AR’da ise yüzde
26,2.Başka bir ifadeyle araştırma şirketleri yalnızca YENİ Parti ile CHP arasındaki seçmen geçişini değil, bu iki partinin toplam potansiyelini de oldukça farklı ölçüyor.
Diğer partilerde tablo: Zafer ve İYİ Parti’de dikkat çeken sonuçlar
Zafer Partisi ve İYİ Parti’de de araştırma şirketleri arasında belirgin farklar görülüyor. Zafer Partisi bazı son anketlerde yüzde 6-7 bandına çıkarken, bazı araştırmalarda yüzde 3 civarında ölçülüyor. İYİ Parti ise bazı çalışmalarda yüzde 7-9 seviyesine ulaşırken, bazı anketlerde yüzde 5’in altında kalıyor. DEM Parti çoğu araştırmada yüzde 8-9 bandında daha istikrarlı görünürken, MHP genel olarak yüzde 7-8 civarında ölçülüyor. Bu tablo, anketler arasındaki farklılığın yalnız YENİ Parti ve CHP ile sınırlı olmadığını gösteriyor.
Araştırmaların yöntemleri de farklı
Anketlerin gerçekleştirildiği tarihler, örneklem yapıları ve araştırma yöntemleri birbirinden farklı.Gündemar araştırmasını CATI ve çevrimiçi panel yöntemlerini birlikte kullanarak 60 ilde 2 bin 300 kişiyle yaptı ve geçmiş seçim sonuçlarına göre ağırlıklandırma uyguladığını açıkladı.AREA ise araştırmasını 81 il ve 183 ilçede 2 bin 27 kişiyle telefon görüşmesi yöntemiyle gerçekleştirdi. Sonuçlarda yaş ve cinsiyet kotalarının yanı sıra 14 Mayıs 2023 seçimlerinde kullanılan oya göre ağırlıklandırma yapıldığını açıkladı.ASAL’ın araştırması 26 ilde 2 bin kişiyle, ORC’nin çalışması ise yine 26 ilde 2 bin 200 kişiyle gerçekleştirildi.Kararsız seçmenlerin oranı ve bunların sonuçlara nasıl dağıtıldığı da nihai oranları önemli ölçüde değiştirebiliyor.Örneğin Gündemar’da YENİ Parti kararsızlar dağıtılmadan önce yüzde 31,66 iken dağıtıldıktan sonra yüzde 38,58’e yükseliyor.SONAR’da ise YENİ Parti’nin ham oranı yüzde 24,1 iken dağıtılmış sonuç yüzde 34,3’e ulaşıyor.ASAL araştırmasında kararsız, oy kullanmayacak, fikri olmayan veya cevap vermeyenlerin toplamı yüzde 32,6 olarak ölçülürken YENİ Parti’nin ham oranı yüzde 14,3, dağıtılmış oranı yüzde 21,2 olarak açıklandı.
Tek bir ankete bakarak sonuç çıkarmak zor
Ortaya çıkan tablo YENİ Parti’nin kuruluşunun ardından seçmen hareketliliğinin henüz tam olarak oturmadığını gösteriyor.Bir araştırmada yüzde 38,58 ölçülen bir partinin başka bir araştırmada yüzde 17,2 çıkması, yalnızca istatistiksel hata payıyla açıklanabilecek bir fark değil.Aynı şekilde YENİ Parti ile CHP’nin matematiksel toplamının bir araştırmada yüzde 41,52, diğerinde yüzde 26,2 olması da şirketlerin seçmen eğilimlerini oldukça farklı ölçtüğünü ortaya koyuyor.Bu farklılığın ne kadarının saha tarihi, örneklem, kararsızların dağıtılması, geçmiş seçimlere göre ağırlıklandırma veya başka metodolojik tercihlerden kaynaklandığının anlaşılabilmesi için aynı şirketlerin önümüzdeki aylarda yayımlayacağı ardışık araştırmaları takip etmek gerekecek.Şimdilik kamuoyuna açıklanan rakamlar yan yana konulduğunda ortaya çıkan tablo bu.
